(2577 S. K. m. 7, 10, 11)
İSTEMİN ÖZETİ: Edirne Ticaret İl Müdürlüğü'nde şube müdürlüğü kadrosunda görevli olup İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü'nde geçici olarak görevlendirilen davacının geçici görev harcırahının ödenmesi talebiyle 21/03/2017 tarihli dilekçe ile yaptığı başvurunun reddine dair İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü'nün 29/03/2017 tarih ve E.23795617 sayılı işleminin ve dayanağı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın 28/03/2017 tarih ve E.23755760 sayılı işleminin iptali ve 13/10/2014-23/06/2016 tarihleri arasındaki döneme ilişkin geçici görev harcırahının idareye başvurusunun kayda alındığı 23/03/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan dava konusu işlemlerin iptaline, tazmin isteminin kabulü ile davacının 13/10/2014-23/06/2016 tarihleri arasındaki döneme ilişkin geçici görev harcırahının 23/03/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine ilişkin Edirne İdare Mahkemesi Hakimliği'nce verilen 18/07/2017 tarih ve E:2017/650, K:2017/1199 sayılı karara, davalı idare tarafından; usul yönünden davanın süresinde açılmadığı, esas yönünden ise dava konusu işlemde makam onayında harcırahsız ve yolluksuz ibaresinin açıkça belirtildiğinden davacıya yolluk ödenmediği ileri sürülerek verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu iddialarıyla istinaf yoluna başvurulmaktadır.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Üçüncü İdare Dava Dairesince dosyanın tekemmül etmiş olduğu anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek olmadığından dosyadaki belgeler incelenip istinaf başvurusu hakkında gereği görüşüldü:
Dava; Edirne Ticaret İl Müdürlüğü'nde şube müdürlüğü kadrosunda görevli olup İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü'nde geçici olarak görevlendirilen davacının geçici görev harcırahının ödenmesi talebiyle 21/03/2017 tarihli dilekçe ile yaptığı başvurunun reddine dair İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü'nün 29/03/2017 tarih ve E.23795617 sayılı işleminin ve dayanağı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın 28/03/2017 tarih ve E.23755760 sayılı işleminin iptali ve 13/10/2014-23/06/2016 tarihleri arasındaki döneme ilişkin geçici görev harcırahının idareye başvurusunun kayda alındığı 23/03/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince "...davacının İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü'nde geçici olarak görev yaptığı 13/10/2014-23/06/2016 tarihleri arasındaki döneme ilişkin geçici görev harcırahının ödenmesi talebiyle 21/03/2017 tarihli dilekçe ile idareye yaptığı başvurunun, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın 29/09/2014 tarihli onayında davacının harcırahsız olarak görevlendirildiğinin açıkça belirtildiği gerekçe gösterilerek reddine dair dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı, bu doğrultuda, davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemler hukuka aykırı olduğundan, davacının 13/10/2014-23/06/2016 tarihleri arasındaki döneme ilişkin geçici görev harcırahının başvurusunun idareye ulaştığı 23/03/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini isteminin kabulü gerektiği..." gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline, tazmin isteminin kabulü ile davacının 13/10/2014-23/06/2016 tarihleri arasındaki döneme ilişkin geçici görev harcırahının 23/03/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde 60 gün olduğu belirtilmiş; 11. maddesinde, “İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 60 gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır.” hükümlerine yer verilmiş bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Edirne Ticaret İl Müdürlüğü'nde şube müdürlüğü kadrosunda görevli olup Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın 29/09/2014 tarihli onayı gereği 13/10/2014-23/06/2016 tarihleri arasındaki dönemde İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü'nde geçici olarak görev yapan davacı tarafından, 21/03/2017 tarihli dilekçe ile idareye başvurularak, söz konusu döneme ilişkin geçici görev harcırahının ödenmesinin talep edildiği, söz konusu başvurunun İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü'nün 29/03/2017 tarih ve E.23795617 sayılı işlemi ile, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı'nın 28/03/2017 tarih ve 23755760 sayılı yazısı gerekçe gösterilerek reddedilmesi üzerine, söz konusu işlemlerin iptali ve 13/10/2014-23/06/2016 tarihleri arasındaki döneme ilişkin geçici görev harcırahının idareye başvurusunun kayda alındığı 23/03/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yolluk ödenmesine (hak kazanılmasına) neden olan işlemin hukuki sebebi, genellikle atama, nakil veya geçici görevlendirme işlemlerinden biri olmakla birlikte, yolluğun ödenmesi konusunda idari dava konusu olabilecek bir uyuşmazlığın doğması, yolluk konusunda bir işlemin tesis edilmiş olması koşuluna bağlıdır. Yolluk konusundaki işlem ise ya yolluğa hak kazandıran atama, nakil veya geçici görevlendirme işlemiyle birlikte, atama, nakil veya görevlendirmenin "yolluklu veya yolluksuz" olduğunun işlemde belirtilmesi suretiyle, ya da yolluğa hak kazandığı iddiasında olan kişinin yolluk talebiyle başvurusu üzerine tesis edilebilir. Doğal olarak sözü edilen işlemle birlikte tesis edilmiş bir yolluk işleminin varlığı halinde, yani yolluklu veya yolluksuz ibaresinin işlemde yer alması durumunda dava açma süresi, yolluksuz ibaresi yer alan işlemin tebliğ tarihine göre belirlenecek; yolluk konusunda işlemde bir ibare konulmamış ya da ayrı bir işlem kurulmamış olması halinde dava açma süresi, 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesinde öngörüldüğü gibi ilgili tarafından yöneltilecek bir başvuru üzerine oluşacak açık veya zımni bir ret işlemine göre hesaplanacaktır.
Buna göre; Davacıya tebliğ edilen atama işleminde, işlemin "harcırahsız" (yolluksuz) olarak kurulduğu yolunda bir ibare yer almışsa, ilgili bu işlemin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren, atama işleminde yer alan "harcırahsız" (yolluksuz) ibaresinin iptali ve bu atama işlemi nedeniyle yoksun kaldığı harcırahın (yolluğun) kendisine ödenmesine hükmedilmesi istemiyle dava açabilir.
Bu durumda davacı, niteliği yukarıda belirtilen davayı, atama işleminin kendisine tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinde öngörülen süre içerisinde doğrudan açabileceği gibi; anılan Kanunun 11. maddesinin tanıdığı olanak nedeniyle idareye başvurarak, bu başvuru üzerine idarece kurulacak olan olası olumsuz işleme karşı bu maddedeki süreci işleterek de açabilir.
Davacıya tebliğ edilen atama işleminde "harcırahsız" (yolluksuz) ibaresi bulunmamakta ise; ilgilinin, atama işleminden doğan harcırahının (yolluğunun) tarafına ödenmesi için yaptığı başvuru, 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında olup, bu başvuru üzerine kurulacak işlemin iptali istemiyle açılacak davanın süresinin de 10. madde hükmüne göre belirlenmesi gerekmektedir.
Uyuşmazlık konusu olayda ise davacının geçici olarak görevlendirilmesine ilişkin Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın 29/09/2014 tarihli onayının 10/10/2014 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve söz konusu onay işleminde davacının İstanbul Ticaret İl Müdürlüğünde harcırahsız ve yolluksuz olarak geçici görevlendirildiğinin açıkça belirtildiği anlaşıldığından harcırah (yolluk) ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun, 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olarak kabulü mümkün olmayıp yolluksuz olarak görevlendirme işleminin davacıya tebliğ edildiği tarihten itibaren dava açma süresi içerisinde veya bu işleme yapılacak itirazın sonucuna göre dava açılması gerekirken aradan uzun bir zaman geçtikten sonra yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davayı süresinde kabul etmek hukuken mümkün bulunmadığından süreaşımı nedeniyle davanın reddi gerekirken davanın esasına girilerek verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idare istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki Edirne İdare Mahkemesi Hakimliği'nce verilen 18/07/2017 tarih ve E:2017/650, K:2017/1199 sayılı kararın kaldırılmasına, davanın süre aşımından reddine, aşağıda dökümü yapılan 158,30-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf başvurusu safhasında davalı idarece yapılan 127,30-TL posta gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen 990,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Gümrük ve Ticaret Bakanlığına verilmesine, artan posta ücretinin taraflara iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine kesin olarak 27/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)