(3194 S. K. m. 1, 3, 5, 20) (2577 S. K. m. 45, 46)
İstemin Özeti: Davacılar vekili tarafından; Tekirdağ ili, …… ilçesi, 133 ada, 9 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapılar için tanzim edilen 23.05.2014 onay tarihli 236, 237, 238, 239, 322, 323, 325 ve 330 belge numaralı yapı ruhsatları ile 24.03.2015 onay tarihli 33, 34 ve 35 belge numaralı, 28.04.2105 onay tarihli ve 58 belge numaralı, 31.03.2015 onay tarihli ve 37, 38, 42 belge numaralı, 08.05.2015 onay tarihli ve 65 belge numaralı yapı kullanma izin belgelerinin iptali istemiyle açılan davada; "...Tekirdağ ili, .......... ilçesi, 133 ada, 9 parsel sayılı taşınmazın tamamı için 1/5.000 ölçekli .......... Antik Perinthos Kenti Koruma Amaçlı Revizyon Nazım İmar Planı'nda "ticaret alanı" kullanım fonksiyonu ve E:1,00 yapılaşma koşulunun öngörüldüğü, 1/5.000 ölçekli planda herhangi bir değişiklik yapılmaksızın 1/1.000 ölçekli plan değişikliği ile taşınmazın bir kısmı için "konut" kullanım fonksiyonu öngörülerek bu plan değişikliği uyarınca 1/5.000 ölçekli planda ticaret alanı olarak belirlenmiş alanda konut yapılmasına yönelik 23.05.2014 onay tarihli 236, 237, 238, 239, 322, 323 ve 325 belge numaralı yapı ruhsatları ile 28.04.2105 onay tarihli ve 58 belge numaralı, 31.03.2015 onay tarihli ve 37 ve 38 belge numaralı yapı kullanma belgelerinin 1/5.000 ölçekli .......... Antik Perinthos Kenti Koruma Amaçlı Revizyon Nazım İmar Planı hükümlerine aykırı olarak düzenlendiği; dava konusu taşınmazın ticaret alanı kullanım fonksiyonu öngörülmüş olan kısmı için düzenlenen 23.05.2014 onay tarihli 330 belge numaralı yapı ruhsatının ise, eki mimari projede bodrum katta yalnızca 18 metrekarelik bir dükkana yer verilerek zemin kat ve bodrum katta da konut kullanım fonksiyonlu bağımsız bölümlere yer verilmiş olması nedeniyle 1/1.000 ölçekli .......... Antik Perinthos Kenti Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planı notlarına aykırı olarak düzenlendiği; 24.03.2015 onay tarihli 33, 34 ve 35 belge numaralı, 31.03.2015 onay tarihli ve 42 belge numaralı, 08.05.2015 onay tarihli ve 65 belge numaralı yapı kullanma izin belgelerinin de 1/1.000 ölçekli .......... Antik Perinthos Kenti Koruma Amaçlı Revizyon Uygulama İmar Planı notlarına aykırı olarak düzenlenen 23.05.2014 onay tarihli 330 belge numaralı yapı ruhsatı dayanak alınarak düzenlendiği; hususları birlikte değerlendirildiğinde, taşınmazların her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamayacağı ve İmar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapı yapılabileceği hükümlerine aykırı olan dava konusu yapı ruhsatları ve yapı kullanma izin belgelerinde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar veren Tekirdağ İdare Mahkemesi'nin 21/06/2017 tarih ve E:2015/1497, K:2017/1137sayılı kararının; davalı idare tarafından; yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin 1/5000 ölçekli plana göre değil 1/1000 ölçekli uygulama imar planına göre verildiği, yapı ruhsatının nazım imar planına aykırı olmasının iptalini gerektirmediği, ruhsatların dayanağı planın koruma amaçlı plan olduğu ve Koruma Kurulu tarafından onaylandığı, ruhsatların plan notunda yer alan zemin üstü katların konut amaçlı kullanılacağına dair hükmüne uygun olduğu, 7 metrelik imar yolunun parsel mülkiyetinin dışında olduğu, fiili olarak da parsel sınırında bahçe duvarı bulunduğu, yolun deniz tarafında bulunan perde duvarının yolun denize doğru kaymasına engel olduğu, yan parsellerde imar uygulamaları henüz yapılamadığından yolun devamlılığının henüz sağlanamadığı, bu hususun ruhsatın iptalini gerektirmeyeceği iddialarıyla kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dördüncü İdare Dava Dairesince, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, Tekirdağ ili, .......... ilçesi, 133 ada, 9 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapılar için tanzim edilen 23.05.2014 onay tarihli 236, 237, 238, 239, 322, 323, 325 ve 330 belge numaralı yapı ruhsatları ile 24.03.2015 onay tarihli 33, 34 ve 35 belge numaralı, 28.04.2105 onay tarihli ve 58 belge numaralı, 31.03.2015 onay tarihli ve 37, 38, 42 belge numaralı, 08.05.2015 onay tarihli ve 65 belge numaralı yapı kullanma izin belgelerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Davanın 330 nolu yapı ruhsatı ile buna dayalı yapı kullanma iznine ilişkin kısmı yönünden Mahkemece verilen karar Dairemizce de kanuna ve hukuka uygun ve yerinde görülmüştür.
Davanın 236, 237, 238, 239, 322, 323 ve 325 nolu yapı ruhsatı ile bu ruhsatlara ilişkin yapı kullanma izinleriyle ilgili kısmına gelince;
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 1. maddesinde, "Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir." hükmüne; 3. maddesinde, "Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz." hükmüne; 5. maddesinde, "Bu Kanunda geçen terimlerden bazıları aşağıda tanımlanmıştır.
Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır.
Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne; 20. maddesinde, "Yapı:
a) Kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya parsellerde,
b) Kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis belgeleri ile,
İmar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir." hükümlerine yer verilmiştir.
Dava konusu yapı ruhsatlarının dayanağını teşkil eden .......... 1/1.000 ölçekli Revizyon Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı notlarının Ticaret Alanı (MİA) başlıklı 2. maddesinin 2.12 maddesinde, ticaret alanlarında bulunan yapıların zemin üzerindeki katlarının konut amaçlı kullanılabileceği belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Tekirdağ ili, .......... ilçesi, 133 ada, 9 parsel sayılı taşınmazın, 133 ada, 4 ve 8 parsel sayılı taşınmazların tevhidi sonrasında meydana geldiği, taşınmazın bulunduğu adanın tamamının Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 21.03.2009 tarih ve 2417 sayılı kararı ile uygun bulunan 1/5.000 ölçekli .......... Antik Perinthos Kenti Koruma Amaçlı Revizyon Nazım İmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Revizyon Koruma Amaçlı İmar Planında "ticaret alanı" kullanım fonksiyonunda ve E:1,00 yapılaşma koşuluyla düzenlendiği, Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 20.02.2014 tarih ve 1558 sayılı kararıyla ise bahse konu adaya ilişkin olarak hazırlanan 1/1.000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı Değişikliği'nin uygun bulunduğuna ilişkin karar verildiği, karara konu uygulama imar planı değişikliğine göre Tekirdağ ili, .......... ilçesi, 133 adada bulunan taşınmazın deniz tarafında kalan kısmının "konut" kullanım fonksiyonunda ve E:0,4 yapılaşma koşuluyla, kara tarafında kalan kısmının ise "ticaret alanı" kullanım fonksiyonunda ve E:1,00 yapılaşma koşuluyla düzenlendiği, 133 ada, 9 parsel sayılı taşınmazda yapı yapılmasına ilişkin olarak 23.05.2014 onay tarihli 236, 237, 238, 239, 322, 323, 325 ve 330 belge numaralı yapı ruhsatlarının düzenlendiği, Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 05.06.2014 tarih ve 1783 sayılı kararıyla bahse konu taşınmazda inşaat yapılmasında sakınca bulunmadığı yönünde karar verildiği, bahse konusu taşınmazda yer alan yapılara yapı kullanma izni verilmesinde sakınca bulunmadığına ilişkin 10.03.2015 tarih ve 433 sayılı Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü işleminin tesis edilmesi sonrasında 24.03.2015 onay tarihli 33, 34 ve 35 belge numaralı,28.04.2105 onay tarihli ve 58 belge numaralı, 31.03.2015 onay tarihli ve 37, 38, 42 belge numaralı, 08.05.2015 onay tarihli ve 65 belge numaralı yapı kullanma izin belgelerinin düzenlenmesi üzerine bahsi geçen yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinin iptali istemiyle açılan davada verilen karara karşı istinafen dairemize gelindiği anlaşılmaktadır.
Dava konusu olayda ilk derece mahkemesince, dava konusu parselin bulunduğu alanın 1/5000 ölçekli planda ''ticaret alanı'' ve ''Emsal:1'' yapılaşma koşulu öngörüldüğü halde bu planda her hangi bir değişiklik yapılmadan 1/1000 ölçekli planda parselin bir kısmına ''konut'' kullanımı fonksiyonu verildiği ve yapı ruhsatları ve yapı kullanma izinlerinin de nazım imar planı hükümlerine aykırılık teşkil eden uygulama imar planı hükümleri doğrultusunda -konut alanlarının da yer aldığı- verildiği ifade edilmek suretiyle bu husus iptal gerekçeleri arasında sayılmışsa da, öznel işlem niteliğinde olan inşaat ruhsatı ve yapı kullanma iznine dair işlemlerin yapılaşma şartlarını belirleyen plan olan uygulama imar planı esas alınarak ve bu plandaki işlev doğrultusunda tesis edilebileceği açık olup, uygulama imar planının dava konusu edilmediği dikkate alındığında inşaat ruhsatının nazım imar plana uygun olmadığından bahisle iptaline olanak bulunmamaktadır.
Uyuşmazlığa konu olayda, 330 nolu yapı ruhsatı dışındaki diğer ruhsatların uygulama imar planıyla belirlenen yapılaşma koşullarına uygun bir şekilde düzenlendiği anlaşılmakta olup, bilirkişi raporunda da sözkonusu ruhsatlara ilişkin olarak nazım imar planına aykırılık dışında bir aykırılıktan bahsedilmemiştir.
Öte yandan, hükme esas alınmamakla birlikte bilirkişi raporunda yer verilen davaya konu yerin deniz tarafında yer alan 7 metrelik yola ilişkin olarak;
Her ne kadar planda yer verilen yolun davaya konu parseldeki site tarafından siteye özgülendiği, kamusal kullanımda olan alanın bireysel yarara özgülenmesinin kıyı kanununa ve diğer mevzuat hükümlerine aykırı olduğu ifade edilebilirse de, bu durum fiili bir durum olduğundan imar kanunun ruhsatsız yapılara ilişkin hükümleri çerçevesinde ortadan kaldırılması mümkün olup davaya konu ruhsatları hukuka aykırı hale getirmeyeceği de açıktır.
Bu durumda, yürürlükte olan uygulama imar planıyla getirilen yapılaşma koşullarına uygun olarak düzenlendiği anlaşılan 236, 237, 238, 239, 322, 323 ve 325 nolu yapı ruhsatları ile bu ruhsatlara ilişkin yapı kullanma izin belgelerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmakla dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, Tekirdağ İdare Mahkemesi'nin 21/06/2017 tarih ve E:2015/1497, K:2017/1137 sayılı kararının 330 nolu yapı ruhsatı ve bu ruhsata dayanılarak verilen yapı kullanma iznine ilişkin kısmı yönünden istinaf talebinin reddine,236, 237, 238, 239, 322, 323 ve 325 nolu yapı ruhsatları ile bu yapı ruhsatına isabet eden yapı kullanma izinleri yönünden ise istinaf talebinin kabulüne ve bu kısımları yönünden davanın reddine, dava netice itibariyle "kısmen iptal-kısmen ret" şeklinde sonuçlandığından aşağıda dökümü yapılan 2.579,20 TL yargılama giderinin davadaki haklılık oranına göre takdiren 1.289,60 TL.si ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.090,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, yargılama giderlerinden geriye kalan 1.289,60 TL'nin davacılar üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.090,00 TL vekalet ücretinin ise davacılardan alınıp davalı idareye verilmesine, istinaf aşamasında davalı idare tarafından yapılan 242,90-TL yargılama giderinin takdiren 121,00-TL'sinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 121,90-TL'sinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, davalı yanında müdahil tarafından yapılan 84,20-TL yargılama giderinin 42,10-TL'sinin davacıdan alınarak müdahile verilmesine, 42,10-TLsinin müdahil üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında fazladan alınan 134,00 TL harcın istemi halinde davalı idareye verilmesine, posta gideri avansından artan kısmın mahkemesince taraflara iadesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45/6. ve 46.maddeleri uyarınca temyizi kabil olmamak üzere kesin olarak 27.06.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)