(3213 S. K. m. 7) (2577 S. K. m. 17, 54) (Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği m. 127)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirketin rödovanscı-işletmeci olarak faaliyet gösterdiği ve İstanbul Bölgesi 3. Havaalanı Projesi ile çakışmalı durumda bulunan 603 sicil (I.R1542) sayılı maden işletme ruhsatı sahasının davalı idarenin 18/07/2013 tarih ve 14 sayılı kararı ile Madencilik Uygulama Yönetmeliği'nin 127. maddesine göre 3. havaalanı projesi ile çakışan kısımda faaliyetlerinin kısıtlanması nedeniyle uğramış olduğu zararın karşılanması amacıyla fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 6.000,00-TL tazminata karar verilmesi istemiyle açılan davada; davanın reddine karar veren İstanbul 13. İdare Mahkemesi Hakimliği'nin 12/05/2016 günlü ve E:2015/296, K:2016/1084 sayılı kararını onayan İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dokuzuncu İdare Dava Dairesi'nin 24/11/2016 günlü ve E:2016/2016/475, K:2016/737 sayılı kararının davacı tarafından hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek düzeltilmesi istenilmektedir.
SAVUNMALARIN ÖZETİ: Davalı idarelerce verilen savunma dilekçelerinde karar düzeltme isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dokuzuncu İdare Dava Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17.maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
Bölge İdare Mahkemesinin itiraz üzerine verdikleri kararların düzeltme yolu ile yeniden incelenebilmesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 54. maddesinde yazılı nedenlerin varlığı halinde mümkün olup, bu maddede sayılan nedenlerden hiçbirine uymayan karar düzeltme isteminin reddine, posta ücretinden oluşan karar düzeltme yargılama giderlerinin istemde bulunan taraf üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan miktarın kararın düzeltilmesi isteminde bulunana iadesine, dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 15/02/2017 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
AZLIK OYU
1- Kararın "idarenin sorumluluğu" açısından incelenmesi:
2- Dava konusu uyuşmazlığa ilişkin mevzuat hükümlerinin irdelenmesi;
3213 sayılı Maden Kanununun 7 nci maddesinin onbeşinci fıkrasında; "Madencilik faaliyetleri ile Devlet ve il yolları, otoyollar, demir yolları, havaalanı, liman, baraj, enerji tesisleri, petrol, doğalgaz, jeotermal boru hatları, su isale hatları gibi kamu yararı niteliği taşıyan yatırımların birbirlerini engellemesi, maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale gelmesi, yatırım için başka alternatif alanların bulunamaması durumunda, madencilik faaliyeti ve yatırımla ilgili karar, Kurul tarafından verilir." kuralı ve ondokuzuncu fıkrasında “Kurul tarafından gerekli görülmesi halinde hazırlatılan rapor, danışmanlık ücretleri, yolluk, gündelik ve benzeri tüm harcamalar yatırımcı tarafından karşılanır. Ayrıca, yatırımlar nedeniyle Kurul kararı ile faaliyeti kısıtlanan maden işletmecisinin yatırım giderleri, lehine karar verilen tarafça tazmin edilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliğinin 127 nci maddesinin birinci fıkrasında "Madencilik faaliyetleri ile Devlet ve il yolları, otoyollar, demir yolları, havaalanı, liman, baraj, enerji tesisleri, petrol, doğalgaz, jeotermal boru hatları, su isale hatları gibi kamu yararı niteliği taşıyan yatırımların birbirlerini engellemesi, maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale gelmesi, yatırım için başka alternatif alanların bulunamaması durumunda, madencilik faaliyeti ve yatırımla ilgili karar, Kurul tarafından verilir." kuralı, aynı maddenin beşinci fıkrasında "Bu rapor Genel Müdürlük tarafından Kurul üyesi bakanlara gönderilir. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı veya ilgili taraf bakanlardan herhangi birinin daveti üzerine Kurul toplanır ve kararlarını üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alır. Kurul çalışmaları ile ilgili sekretarya hizmetlerini Genel Müdürlük yürütür. Kurul tarafından gerekli görülmesi halinde bedeli karşılığında rapor hazırlatılabilir. Hazırlatılan rapor, danışmanlık ücretleri, yolluk, gündelik gibi tüm harcamalar yatırımcı tarafından karşılanır. Kurul tarafından alınan karar, kamu yararı kararı yerine geçer. Ayrıca, yatırımlar nedeniyle Kurul kararı ile faaliyeti kısıtlanan maden işletmecisinin usul ve esasları Genel Müdürlükçe belirlenen yatırım giderleri, lehine karar verilen tarafça tazmin edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri bir bütün olarak irdelendiğinde; yatırımlar nedeniyle Kurul kararı ile faaliyeti kısıtlanan maden işletmecisinin yatırım giderlerinin, lehine karar verilen tarafça tazmin edilmesi gereklidir.
Dolayısıyla, İstanbul Bölgesi 3. Havaalanı projesi kapsamında kamulaştırma sınırı dahilinde kalan ve faaliyeti kısıtlanan maden işletmecisi olan davacı şirketin yatırım giderlerini idarenin ödemekle yükümlü olduğu açıktır.
3- Davacı şirkete ödenmesi gereken yatırım giderleri yönünden dosyanın irdelenmesi;
Bilindiği üzere, idarenin hukuki sorumluluğunun bir sonucu olan tam yargı davalarındaki amaç, idarenin bir eylemi ya da işlemi nedeni ile uğranılan zararın giderilmesidir. Bu türden bir uyuşmazlık çözümlenirken kesin ve gerçek bir zarar oluşup oluşmadığı ve bu zararın gerçek miktarının tespit edilmesi gerekmektedir.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesi ve Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği'nin 127. maddesi hükümlerine uygun olarak Kurul oluşturulan Kurul tarafından davacı şirketin yatırım giderlerinin hesaplandığı ve bedel için davacı şirket ile mutabakat metni imzalandığı, Kurul tarafından belirlenen bedelin yatırımcı kuruluş olan davalı Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından ödenmesine kararı verildiği, yukarıda yazılı kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun teşekkül eden Kurul tarafından hesaplanan bedelin yatırımcı kuruluş tarafından davacıya ödenmesi gerekmesine karşın, Kurul kararından sonra Maliye Bakanlığı'ndan görüş alınması yönünde mevzuatta hüküm bulunmamasına karşın, Maliye Bakanlığı'ndan alınan görüş doğrultusunda tespit edilen giderlerin bir kısmının ödenmediği görülmektedir.
Bu nedenle, davacı şirkete ödenmesi gereken yatırım giderlerinin gerçek tutarının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılması zorunlu olduğundan karar düzeltme isteminin kabul edilmesi gerektiği düşüncesiyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum. (¤¤)