(6306 S. K. m. 5) (6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği m. 16)
İSTEMİN ÖZETİ: Kırıkkale İdare Mahkemesi'nce verilen 23/02/2017 günlü, E:2016/290, K:2017/253 Sayılı kararın; hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf yoluna başvurulan kararda kaldırma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan karara karşı yapılan başvurunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesince dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
KARAR: Dava; davacı tarafından, ... Cad. 618 ada 31 parsel üzerinde bulunan 51580 yapı kimlik numaralı binanın taşınmazın riskli, yapı ilan edilmesi sonrasında, davacının 6306 Sayılı Kanun'un 5/1 maddesi uyarınca kendisine kira yardımı yapılması yönündeki başvurusunun reddine dair 21/04/2016 günlü, E.1409 Sayılı işlemin iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesince, 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun ve Kanun'un Uygulama Yönetmeliği hükümlerinin beraber değerlendirilmesinden; yasa uyarınca yapılacak uygulamalarda öncelikli olarak gönüllülük esası getirildiği ve bu amaçla ilgili kurum ve kuruluşlar ile hak sahipleri arasında anlaşma yapılmasını kolaylaştırmak için idarelerce yapı maliklerine, kiracı veya sınırlı ayni hak sahiplerine veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi, ya da sahip oldukları veya kullandıkları Kanun kapsamındaki bütün yapılar için kira yardımı yapılabilmesine imkan tanındığı ve bu imkanlardan yararlanabilmek için yapı içinde ikamet etsin veya etmesin yapı maliklerine anlaşma veya tahliye haricinde bir şart getirilmediği, kiracı veya sınırlı ayni hak sahiplerine ise bu şartların yanında söz konusu yapılarda ikamet etme şartı getirildiği, Yasayla idarelere söz konusu yardımların yapılıp yapılmaması konusunda takdir yetkisi verilmiş ise de, idarece yardım yapılmasına karar verilmesi durumunda söz konusu kişilerin yardımdan yararlanabilmesi için Yasada belirtilen şartlar haricinde herhangi bir şart getirilmediği, uyuşmazlık konusu olayda ise Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun 3.1,3.2,5.1 ve 5.2 Sayılı hükümleriyle idarelere yetki verilmediği halde riskli yapı sebebiyle taşınmazını anlaşarak tahliye eden maliklerin kira yardımından yararlanabilmesi için yukarda değinilen Yasa ve ilgili Yönetmelik hükümlerinde belirtilen şartlara ek olarak riskli yapıda ikamet etme şartı getirildiği, bu durumda 6306 Sayılı Kanun uyarınca yapılacak uygulamalarda riskli yapı olarak tesbit edildikten sonra yıktırılan binasını tahliye eden davacının kira yardımından yararlanabilmesi için Yasa ve ilgili Yönetmelikte belirtilenler dışında şartlar getiren Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzuna dayanılarak tesis edilen davaya konu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davaya konu işlemin iptaline karar verilmiş; davalı tarafından bu karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.
6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun "Tahliye ve yıktırma" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasında: "Riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlar ile riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarındaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesi esastır. Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine veya malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak bu yapılarda ikamet edenlere veya bu yapılarda işyeri bulunanlara geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilir." kuralı yer almıştır.
6306 Sayılı Kanun'un Uygulama Yönetmeliğinin "Yapılacak Yardımlar ve Tahliye - Kira Yardımı ve Diğer Yardımlar" başlıklı 16. maddesinin 1. fıkrasında: "Anlaşma ile tahliye edilen uygulama alanındaki yapıların maliklerine tahliye tarihinden itibaren Bakanlıkça kararlaştırılacak aylık kira yardımı yapılabilir. Kira yardımı aylık 600 Türk Lirasını geçemez. Yardım süresi riskli alan dışındaki riskli yapılarda 18 ay ve Kanun kapsamında anlaşma yolu ile kamulaştırılan yapılarda 5 aydır. Riskli alanlarda kira yardımı süresi 36 ayı geçmemek şartı ile ilgili kurumca belirlenir. Aylık kira bedeli, her yıl Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Tüketici Fiyatları Endeksi yıllık değişim oranında güncellenir. Maliklere, kiracılara ve sınırlı ayni hak sahiplerine, sahip oldukları veya kullandıkları Kanun kapsamındaki bütün yapılardan dolayı kira yardımı yapılabilir. İnşaat halinde olup içinde ikamet edilen yapılarda kira yardımı veya faiz desteğinden, sadece inşaat halindeki yapıda ikamet eden malik, kiracı ve sınırlı ayni hak sahibi faydalanır. Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine mümkün olması hâlinde, kira yardımı yerine tahliye tarihinden itibaren konut ve işyerlerinin teslim tarihine kadar geçici konut veya işyeri tahsisi yapılabilir." denilmiş; 4. fıkrasında da "Kira yardımı başvuruları; tahliye tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde, Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelere istinaden riskli alan veya rezerv yapı alanlarında ilgili kuruma, riskli alan dışındaki riskli yapılarda ise Müdürlüğe yapılır." 2. fıkrasında "Yapılacak kira yardımının beş aylık miktarı, taşınma masrafları da dikkate alınarak defaten ödenebilir. Bu durumda, yardım süresi defaten ödemenin yapıldığı aydan itibaren hesap edilir.", 3. fıkrasında da "Birinci fıkrada belirtilen yapılarda; kiracı olarak ikamet edenlere veya işyeri işletenlere, birinci fıkraya göre belirlenen aylık kira bedelinin iki katı kadar, sınırlı aynî hak sahibi olarak ikamet edenlere veya işyeri işletenlere ise beş katı kadar defaten kira yardımı yapılabilir." kuralları getirilmiştir.
2015 yılına ait Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun 3.1, 3.2, 5.1 ve 5.2 maddeleriyle; riskli olarak tespit edilen yapılardaki hak sahiplerine Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri tarafından yapılacak olan kira yardımları ile ilgili olarak yapılacak başvurularda konut ve işyeri maliklerine ikamet etme şartı getirilerek riskli yapı maliklerine her yıl alınacak Bakan Olur'una göre sadece ikamet ettikleri bir bağımsız bölüm için 18 ay kira yardımı yapılacağı ve bu ödemelerin de malik kiracı ve sınırlı ayni hak sahiplerinden sadece bu şartı sağlayanlara yapılabileceği kurala bağlanmıştır.
Yukarıda bahsi geçen kurallardan; 6306 Sayılı Yasada belirtilen teknik ve hukuki süreç sonunda riskli yapı olarak tespit edilen binaların yıkımı ve tahliyesi konusunda anlaşmaya varan yapıların maliklerine malik olmasalar bile kiracı veya sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımından yararlanma imkanı getirildiği ancak bu yardımlardan yararlanabilmek için söz konusu kişilerin yıkılmadan önce yapılarda fiilen ikamet etmeleri gerekmekle birlikte; riskli yapı sebebiyle kira yardımı ödemeleri için öngörülen "riskli yapıda ikamet şartı"nın, sadece tespit raporunun onayından sonraki bir tarihte yapıyı tahliye edenler yönünden değil, aynı zamanda tespit sürecinin işletildiği dönemde bu risk sebebiyle yapıyı tahliye edenler yönünden de sağlanmış bulunmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; 6306 Sayılı Kanun kapsamında uyuşmazlık konusu yapıya dair davacının başvurusu üzerine hazırlanan risk tespit raporunun 13.11.2014 tarihinde onaylandığı, riskli yapının yıktırıldığının 18.04.2016 tarihinde tespit edildiği, adres bilgileri raporundan davacının riskli yapı belirleme süreci de dahil olmak üzere taşınmazda ikamet etmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının riski yapıda ikamet etmeye dair yukarda yer verilen düzenlemelerin öngördüğü şartları taşımaması karşısında, sadece riskli yapının maliki olmaktan hareketle kira yardımından yararlanmasına olanak bulunmadığından, davaya konu işlemde hukuka aykırılık görülmemiş olup, aksi yöndeki değerlendirmeye davalı istinaf konu mahkeme kararında da hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan 2015 yılına ait Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun 3.1, 3.2, 5.1 ve 5.2 maddelerinin 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle iptali talebiyle açılan davada Danıştay 14. Dairesinin 20/04/2016 gün 2015/2989 E. 2016/3125 K. sayılı riskli yapı olarak tespit edilen ve yapılan anlaşma sonucu yıktırılmasına karar verilen yapı maliklerine kira yardımı yapılabilmesi için söz konusu yapıda ikamet etme şartı getiren 2015 yılına ait Kira Yardımı Uygulamaları Kılavuzunun 3.1, 3.2, 5.1 ve 5.2 maddelerinde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir.
SONUÇ: Açıklanan sebeplerle davaya konu işlemin iptali yolunda Kırıkkale İdare Mahkemesi'nce verilen 23/02/2017 günlü, E:2016/290, K:2017/253 Sayılı kararın KALDIRILMASINA, 2577 Sayılı Kanun'un 45/4 maddesi uyarınca esastan incelenen davanın REDDİNE; aşağıda dökümü yapılan, mahkeme safhasına ait toplam 136,70 yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına; istinaf aşamasına ait toplam 22,00 TL yargılama gideri ile davalı idare vekili lehine karar tarihinde geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın ise iadesine, 2577 Sayılı Kanun'un 45. maddesinin 6. fıkrasına göre kesin olarak, 23.06.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)