(2577 S. K. m. 45, 49) (5326 S. K. m. 32) (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m. 13)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirkete ait işyerinde, izinsiz alkol satışı ve izinsiz canlı müzik yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca mevzuata uygun olmayan unsurların giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 gün süre verilmesine, verilen süre içerisinde tespit edilen aykırılıkların giderilmemesi halinde ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılmasına, gereğinin dairesince yerine getirilmesine ve 1608 sayılı Kanun ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca 219,00.-TL para cezası verilmesine ilişkin 23.08.2016 tarih ve 475 sayılı Şehzadeler Belediye Encümeni kararının ve bu karara istinaden işyerinin mühürlenerek kapatılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, davacı şirketin faaliyet konusunun Lokanta/pizzacılık olmasına rağmen emniyet ekiplerince farklı tarihlerde yapılan denetimlerde izni olmadığı halde canlı müzik faaliyeti, alkol satışı ve kons olarak garson çalıştırılması faaliyetlerinin birden fazla kez tutanak ile tespit edilmesi üzerine tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar veren Manisa 1. İdare Mahkemesi'nin 28/02/2017 gün E:2016/1032, K:2017/460 sayılı kararının; işyerine ait içki ruhsatı bulunduğu, eksikliklerin giderilmesi için verilen on beş günlük süre dolmadan mühürleme yapıldığı, Mahkeme kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülerek, istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İdarelerince yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu, Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5.İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, davacı şirkete ait işyerinde, izinsiz alkol satışı ve izinsiz canlı müzik yapıldığının tespit edildiğinden bahisle, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca mevzuata uygun olmayan unsurların giderilmesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 gün süre verilmesine, verilen süre içerisinde tespit edilen aykırılıkların giderilmemesi halinde ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılmasına ve 1608 sayılı Kanun ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca 219,00.-TL para cezası verilmesine ilişkin 23.08.2016 tarih ve 475 sayılı Şehzadeler Belediye Encümeni kararının ve bu karara istinaden işyerinin kapatılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların istinaf yolu ile incelenip kaldırılmaları, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 2. fıkrasının göndermede bulunduğu aynı kanunun 49. maddesinin 2. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İstinaf incelemesine konu Mahkeme kararının, 23.08.2016 tarih ve 475 sayılı Şehzadeler Belediye Encümeni kararına yönelik davanın reddine ilişkin Manisa 1. İdare Mahkemesi'nin 28.02.2017 gün ve E:2016/1032, K:2017/460 sayılı kararının dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, davanın bu kısmına karşı davacının istinaf başvurusunun reddi gerekmektedir.
Manisa 1. İdare Mahkemesi'nin 28.02.2017 gün ve E:2016/1032, K:2017/460 sayılı kararının, 23.08.2016 tarih ve 475 sayılı Şehzadeler Belediye Encümeni kararına istinaden işyerinin mühürlenerek kapatılmasına ilişkin işleme yönelik davanın reddine ilişkin kısmı yönünden incelendiğinde;
10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açma” başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında, “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.”; aynı maddenin 2. Fıkrasında,"İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz..."; “İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi” başlıklı 13. maddesinde ise, “İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır.
Yukarıda aktarılan mevzuat kurallarından da anlaşılacağı üzere, işyerlerinin yetkili idarelerden usulüne uygun olarak alınan işyeri açma ve çalışma ruhsatları ile çalıştırılacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, mevzuatında ruhsatları vermekle yetkili kılınan idarenin aynı şekilde bu ruhsatların iptali konusunda da tek yetkili olduğu, Yönetmelikte ruhsat verilirken encümence karar alınmayacağı kuralının mevcut olması karşısında, belediye başkanınca verilmiş bulunan işyeri açma ve çalışma ruhsatının yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine belediye başkanı ya da görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi gerektiği açıktır.
Olayda, her ne kadar belediye encümen kararı ile davacı şirkete mevzuata uygun olmayan unsurların giderilmesi için 15 gün süre verilmesine karar verilmişse de, davacıya 15 gün süre verildiğine ilişkin encümen kararının 06.09.2016 tarihinde işyeri sahibine tebliğ edilmesi üzerine başlayan 22.09.2016 tarihinde dolan 15 günlük sürenin sonunda davacı işyerinde mevzuata uygun olmayan unsurların giderilip giderilmediğinin tespiti için yeniden denetim yapıldığını ve bu denetim sonucunda mevzuata uygun olmayan unsurların giderilmediğini ortaya koyan bir bilgi ve belgenin dava dosyasına sunulmadığı, ayrıca davacıya ait işyeri açma çalışma ruhsatının yetkili makam olan belediye başkanı tarafından iptal edildiğine ilişkin bir işlemin de dava dosyasına sunulmadığı görülmektedir.
Bu durumda, yukarıda aktarılan Yönetmelik kuralları ve yapılan açıklamalar ışığında, anılan Yönetmeliğin 13. maddesinde belirtildiği gibi, yapılan denetim sonucunda tespit edilen mevzuata uygun olmayan unsurları, noksanlıkları ve hatalarını gidermesi için davacıya bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilmesi, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin yapılacak denetim sonucunda tespit edilmesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının yetkili makam olan belediye başkanınca iptal edildikten sonra işyerinin faaliyetten men edilerek kapatılabileceği açık olduğundan, bu usule uyulmaksızın davacıya ait işyerinin kapatılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ ile istinafa konu Manisa 1.İdare Mahkemesi'nin 28/02/2017gün ve E:2016/1032, K:2017/460 sayılı kararının; mühürleme işlemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının KALDIRILMASINA, işlemin İPTALİNE, 23.08.2016 tarih ve 475 sayılı Şehzadeler Belediye Encümeni kararına yönelik davanın reddine ilişkin kısmı yönünden yapılan istinaf başvurusunun REDDİNE, aşağıda dökümü yapılan 472,70-TL yargılama giderinin haklılık durumuna göre takdir edilen 236,35-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, kalan 236,35-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 990,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, mahkemece davanın reddine ilişkin kısım yönünden davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden yeniden vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın Mahkemesince HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 19/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)