(6306 S. K. m. 7) (2577 S. K. m. 45) (492 S. K. m. 57) (775 S. K. m. 1, 31, 33)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirketçe, ……. Mahallesi, 1503 ada 14 numaralı parsel üzerinde inşa edilen yeni bağımsız bölümün satışı için 19.01.2016 tarih ve 41480332 sayılı makbuzla ödenen toplam 12.220,00-TL Tapu Harcının iptali ile ödenen tutarın tarafına iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; kentsel dönüşüm uygulaması çerçevesinde yıkılıp yeniden yapılan yapı kapsamında oluşan bağımsız bölümlerin satışının 6306 sayılı Kanun'un 7/9. madde kapsamında değerlendirilmesi olanağının bulunmadığı, tapu harcından muaf olmadığından, kentsel dönüşüm kapsamında yapılıp bağımsız bölüm olarak tapuya tescil edilen gayrimenkulün üçüncü kişilere satışında davalı idarece tapu harcı tahsil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle verilen ''davanın reddine'' ilişkin 29/11/2016 gün ve E:2016/653; K:2016/2525 sayılı İstanbul 14. Vergi Mahkemesi kararının; taşınmazın tapu kaydı üzerinde 19.08.2013 tarih ve 15429 yevmiye numaralı "Riskli Yapı Şerhi" bulunduğu, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun 7/9. Maddesi ile Yönetmeliğin 16/9. Maddesinde bu tür taşınmazlar üzerinde yeni inşa edilen yapıların bağımsız bölüm satışlarının her türlü harç, vergi ve ücretlerden müstesna olduğunun belirtildiği, 6306 sayılı Kanun uyarınca her türlü resim ve harçtan müstesna olmalarına rağmen tahakkuk ettirilip ödettirilen tapu harcının hukuki dayanağının bulunmadığı iddialarıyla kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. Maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesi isteminden ibarettir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Beşinci Vergi Dava Dairesince, dava dosyasındaki tüm bilgi ve belgeler ile davacının 17/02/2017 havale tarihli istinaf başvuru dilekçesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; …… Mahallesi, 1503 ada 14 numaralı parselde kayıtlı taşınmaz için ödenen toplam 12.220,00-TL tapu harcının iptal ve iadesi istemiyle açılmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinde "Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanlar, tapu ve kadastro harçlarına tabidir." hükmü yer almış, (4) sayılı tarifenin 20(a) fıkrasında ise, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden nispi harç ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Özel Kanun hükmündeki, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun'un 7/9. fıkrasında; "Bu Kanun uyarınca yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar, noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan krediler sebebiyle lehe alınacak paralar ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır." 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 31. maddesinde "Toplu Konut İdaresi Başkanlığı bu kanundaki hizmetlerde kullanılmak üzere özel mülkiyetteki arazi ve arsaları, bunlar içinde yapı veya sair her hangi bir tesis bulunduğu takdirde bu yapı ve tesisleri sahipleri ile anlaşarak satın alabilir veya kamulaştırabilir. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve bu Başkanlığın izni ile belediyeler, gecekonduların ıslah, tasfiye ve önlenmesi maksadiyle halk konutları, nüve konutlar ve geçici olarak kullanılacak misafir konutları inşasına yetkilidir." hükmü yer almakta olup bu hükümlere göre Bakanlar Kurulu'nca belirlenen yerlerde imar planı uygulaması yapılması, çevre düzenlemesi v.s hususlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile TOKİ'nin yetkili olduğu belirtilmiştir.
775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 1.maddesinde ise: "Mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanun hükümleri uygulanır.", 33.Maddesinde; "Bu kanun hükümlerine dayanılarak yapılan ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah, değişiklik, onarım, inşa ve ikmal gibi her türlü işlemler, sözleşmeler, beyannameler ve benzerleri, tasarruf bonosundan ve her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen yasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının harca tabi olduğu, ancak 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun ile 775 Sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca yapılacak devir ve tescillerin ise tapu harcından müstesna olduğu, buna göre anılan kanun uyarınca yapılan gecekondu önleme ve kentsel yenileme uygulamalarının belirtilen istisnadan yararlanacağı sonucuna varılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı adına, ….. Mahallesi, 1503 ada 14 numaralı parselde kayıtlı taşınmaz için ödenen toplam 12.220,00-TL tapu harcının; tapu üzerine riskli bina şerhi konulduğu, taşınmaz üzerinde yeni inşa edilen yapının bağımsız bölüm satışlarında 6306 sayılı Kanunun 7/9. maddesi ile Yönetmeliğin 16/9. maddesinde belirtilen harç, vergi ve ücretlerden müstesna olduğu, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun uyarınca her türlü resim ve harçtan müstesna olmalarına rağmen tahakkuk edip ödenen harcın yasal olmadığı ileri sürülerek iptali ve iadesi istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu olayda; 6306 sayılı Yasa kapsamında gerçekleştirilen devir ve tescil işlemi nedeniyle tapu harcı tahsili yasal dayanaktan yoksun olup, aksi yönde tesis edilen işlemin iptali ile tahsil edilen tapu harcı tutarının davacıya iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 14.Vergi Mahkemesi Hakimliği'nin 29/11/2016 günlü, E:2016/653; K:2016/2525 sayılı kararının KALDIRILMASINA, davanın KABULÜNE, dava konusu tapu harcının iptaline, davacı tarafından ödenen 12.200,00-TL tapu harcının davacıya iadesine, aşağıda dökümü gösterilen 199,30 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.100,00 TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin hükmün kesinleşmesinden sonra ilgili tarafa iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, temyizi kabil olmamak üzere kesin olarak, 16/05/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)