(492 S. K. m. 57) (6306 S. K. m. 7) (2577 S. K. m. 45) (775 S. K. m. 1, 33)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirketçe, ….. Mahallesi sınırları içerisindeki 1503 ada, 14 parselde kayıtlı taşınmazın alım-satım işlemi nedeniyle ödenen tapu harcının iptali ve ödenen 8.000TL'nin iadesi istemiyle açılan davada; alım-satım işleminin konusu bir "riskli yapı" olmayıp aksine riskli yapı yıkılarak yeni inşa edilen binanın alım-satım işlemi olduğundan söz konusu alım-satım işlemi için 6306 sayılı Kanun kapsamında harç istisnasının söz konusu olmadığı, bu nedenle davacıdan tahsil edilen uyuşmazlık konusu tapu harcında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ''davanın reddine'' ilişkin 30/12/2016 gün ve E:2016/2069; K:2016/2802 sayılı İstanbul 9. Vergi Mahkemesi kararının; yöntem ve yasaya aykırılık taşıdığı, 6306 sayılı Yasa'nın Uygulama Yönetmeliği uyarınca uygulama alanındaki yapıların dönüşüme tabi tutulmadan önce ilk satışı, devri ve tescili işlemleri ile Kanun kapsamında yapılacak uygulamalar neticesinde meydana gelen yeni yapıların ilk satışı, devri ve tescili işlemlerinin vergi ve harçtan muaf olduğu, bu kapsamda bina yapıldıktan sonraki ilk satıştan tapu harcı ve döner sermaye alınamayacağı, davalı idarenin haksız olarak harç tahsil ettiği iddialarıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. Maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla kaldırılmasına ve davanın kabulü yolunda karar verilmesi isteminden ibarettir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Beşinci Vergi Dava Dairesince, dava dosyasında ki tüm bilgi ve belgeler ile davacının 17/02/2017 havale tarihli istinaf başvuru dilekçesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca işin gereği görüşüldü:
Dava; ….. Mahallesi sınırları içerisindeki 1503 ada, 14 parselde kayıtlı taşınmazın alım-satım işlemi nedeniyle davacı tarafından ödenen tapu harcının iptali ve ödenen tutarın iadesi istemiyle açılmıştır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinde "Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanlar, tapu ve kadastro harçlarına tabidir." hükmü yer almış, (4) sayılı tarifenin 20(a) fıkrasında ise, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden nispi harç ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Özel Kanun hükmündeki, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun'un 7/9. fıkrasında; "Bu Kanun uyarınca yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar, noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan krediler sebebiyle lehe alınacak paralar ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır." 775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 31. maddesinde "Toplu Konut İdaresi Başkanlığı bu kanundaki hizmetlerde kullanılmak üzere özel mülkiyetteki arazi ve arsaları, bunlar içinde yapı veya sair her hangi bir tesis bulunduğu takdirde bu yapı ve tesisleri sahipleri ile anlaşarak satın alabilir veya kamulaştırabilir. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve bu Başkanlığın izni ile belediyeler, gecekonduların ıslah, tasfiye ve önlenmesi maksadiyle halk konutları, nüve konutlar ve geçici olarak kullanılacak misafir konutları inşasına yetkilidir." hükmü yer almakta olup bu hükümlere göre Bakanlar Kurulu'nca belirlenen yerlerde imar planı uygulaması yapılması, çevre düzenlemesi v.s hususlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile TOKİ'nin yetkili olduğu belirtilmiştir.
775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 1.maddesinde ise: "Mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanun hükümleri uygulanır.", 33.Maddesinde; "Bu kanun hükümlerine dayanılarak yapılan ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah, değişiklik, onarım, inşa ve ikmal gibi her türlü işlemler, sözleşmeler, beyannameler ve benzerleri, tasarruf bonosundan ve her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen yasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının harca tabi olduğu, ancak 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun ile 775 Sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca yapılacak devir ve tescillerin ise tapu harcından müstesna olduğu, buna göre anılan kanun uyarınca yapılan gecekondu önleme ve kentsel yenileme uygulamalarının belirtilen istisnadan yararlanacağı sonucuna varılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, …… Mahallesi sınırları içerisindeki 1503 ada, 14 parselde kayıtlı taşınmazın başlangıçta riskli yapı olarak tespit edildiği, bilahare söz konusu yapının yıkılarak yeni bina yapıldığı, yeni binanın alım-satım işlemine konu edildiği, bu alım-satım işlemi nedeniyle davacıdan tapu harcı tahsil edilmesi üzerine, söz konusu tapu harcının iptali ve ödenen 8.000-TL'nin iadesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu olayda; 6306 sayılı Yasa kapsamında gerçekleştirilen devir ve tescil işlemi nedeniyle tapu harcı tahsili yasal dayanaktan yoksun olup, aksi yönde tesis edilen işlemin iptali ile tahsil edilen tapu harcı tutarının davacıya iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 9. Vergi Mahkemesi Hakimliği'nin 30/12/2016 günlü, E:2016/2069; K:2016/2802 sayılı kararının KALDIRILMASINA, davanın KABULÜNE, dava konusu tapu harcının iptaline, davacı tarafından ödenen 8.000-TL tapu harcının davacıya iadesine, aşağıda dökümü gösterilen 201,30 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.100,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücretinin hükmün kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, temyizi kabil olmamak üzere kesin olarak, 16.05.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)