(3194 S. K. m. 5, 8)
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ..... Mahallesi, 6794 ada, 1,9 ve 10 parseller üzerine kurulu ..... Sitesi'ni kapsayan alanda düzenlenen 16/03/2015-14/04/2015 tarihleri arasında askıya çıkarılan 2 paftalık 1/5000 ölçekli Kuzey Marmara Otoyolu Tuzla ilçesi, Akfırat-..... Geçişi Nazım İmar Planı Değişikliği ile 6 paftalık 1/1000 ölçekli Kuzey Marmara Otoyolu Tuzla ilçesi, Akfırat-..... Geçişi Uygulama İmar Planı Değişikliğinin iptali istemiyle açılan davada, "...12.04.2014 tarihli uygulama imar planında 15 metrelik yan yol yapılmasının planlanması durumunun 27.03.2014 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının notlarının 9 ile 10. maddelerinde ilgilisince otoyol kenarlarına yapılacak her türlü imar planı değişikliği ve ilavelerinde kamulaştırma sınırına bitişik imar adası ve imar parseli ihdas edilemeyeceği ve otoyol kenarına yapılacak her türlü imar planı değişikliği ve ilavelerinde kamulaştırma sınırına paralel olacak şekilde yan yol yapılmasının zorunlu tutulmasının sonucu olduğu, Kuzey Marmara Otoyolunun 3. Boğaz Köprüsü, havaalanı bağlantısı ve çevre yollarla ilişkisi düşünüldüğünde üstün kamu yararı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden dava konusu nazım ve uygulama imar plan değişikliğinde dava konusu parseller yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine ilişkin İstanbul 13. İdare Mahkemesi'nin 19/07/2017 tarih ve E:2015/71, K:2017/1376 sayılı kararının; bilirkişi raporuna aykırı olarak davalı idarenin doğruluğu ispatlanmamış iddiaları doğrultusunda karar verildiği, karayolları koruma sınırının belirsiz olduğu, yapılacak olan yan yolun siteyi etkilediği, Danıştay 6. Dairesi kararının emsal alınamayacağı, imar planı değişikliği ile çevreye zarar verildiği, ÇED raporu olmadan plan değişikliği yapıldığı, kazanılmış hakkın gözardı edildiği iddialarıyla kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf dilekçesinde belirtilen hususların mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı ve kararın usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dördüncü İdare Dava Dairesince, dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ..... Mahallesi, 6794 ada, 1, 9 ve 10 parseller üzerine kurulu ..... Sitesi'ni kapsayan alanda düzenlenen 16/03/2015-14/04/2015 tarihleri arasında askıya çıkarılan 2 paftalık 1/5000 ölçekli Kuzey Marmara Otoyolu Tuzla ilçesi, Akfırat-..... Geçişi Nazım İmar Planı Değişikliği ile 6 paftalık 1/1000 ölçekli Kuzey Marmara Otoyolu Tuzla ilçesi, Akfırat-..... Geçişi Uygulama İmar Planı Değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 5.maddesinde “Nazım imar planı varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemleri ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır.” şeklinde tanım yapılarak, “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin b fıkrasında ise; “İmar planlarının nazım imar planı ve uygulama imar planlarından meydana gelir. Mevcut ise bölge ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.” hükmü yer almaktadır.
İmar planları, ülke, bölge ve kent verilerine göre, konut çalışma, ulaşım, park, yeşil alan gibi kontrol işlevleri ile sosyal ve kültürel ihtiyaçları var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşuları sağlamak amacıyla kentin gelişmesi de göz önünde tutularak hazırlanır ve şartlarını zorunlu kıldığı biçimde ve zamanda yasalarda öngörülen yönteme uygun olarak değiştirilebilir.
Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ..... Mahallesi, 6794 ada, 1, 9 ve 10 parseller üzerine kurulu ..... Sitesi'ni kapsayan alanda düzenlenen 16/03/2015-14/04/2015 tarihleri arasında askıya çıkarılan 2 paftalık 1/5000 ölçekli Kuzey Marmara Otoyolu Tuzla ilçesi, Akfırat-..... Geçişi Nazım İmar Planı Değişikliği ile 6 paftalık 1/1000 ölçekli Kuzey Marmara Otoyolu Tuzla ilçesi, Akfırat-..... Geçişi Uygulama İmar Planı Değişikliğinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkemesince yapılan keşif-bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunun dosyaya sunulması sonrasında "Her ne kadar bilirkişi raporunda ve ek raporunda dava konusu 6794 ada 1,9 ve 10 parseller yönünden dava konusu 1/1000 ölçekli Kuzey Marmara Otoyolu Tuzla İlçesi, Akfırat-..... Geçişi Uygulama İmar Planı Değişikliği 1/5000 ölçekli Kuzey Marmara Otoyolu Tuzla İlçesi, Akfırat-..... Geçişi Nazım İmar Planı Değişikliği şehircilik ve ulaşım ilkeleri ile çevre koruma ve kamu yararı yönünden uygun olmadığı yönünde görüş bildirilmiş ise de, davalı idarenin Mahkememiz 10/01/2017 tarihli ara kararı üzerine düzenlenen 20.02.2017 havale tarihli dilekçesinde; Tuzla İlçesi Akfırat-..... Geçişine ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Plan değişikliğindeki karayolu güzergahının dava konusu ..... Sitesinin herhangi bir şekilde içinden geçmediği, ..... Sitesi yanından geçtiğinin beyan edildiği görülmüştür. Uyuşmazlık konusu olayda; dava dosyasının, bilirkişi raporları ve aynı yere ilişkin Danıştay 6. Dairesinin 25/10/2016 günlü, E:2016/2524 K:2016/6159 sayılı kararının birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu taşınmazın bulunduğu alana yönelik 27.03.2014 tasdik tarihli Kuzey Marmara Otoyolu İstanbul İli, Tuzla İlçesi Akfırat-..... Geçişi Uygulama İmar Planı Değişikliği yapıldığı, bu plana göre davacının parselinin kısmen yol kenar koruma bandında kaldığı, plan notlarının 9 ile 10. maddelerinde ilgilisince otoyol kenarlarına yapılacak her türlü imar planı değişikliği ve ilavelerinde kamulaştırma sınırına bitişik imar adası ve imar parseli ihdas edilemeyeceği ve otoyol kenarına yapılacak her türlü imar planı değişikliği ve ilavelerinde kamulaştırma sınırına paralel olacak şekilde yan yol yapılmasının zorunlu olmasına ilişkin hükümleri gereğince 12.04.2014 tasdik tarihli Ömerli Havzası Akfırat Kuzeyi Uygulama İmar Planı Değişikliğinde davacının parselinden geçen yan yol fonksiyonunun getirildiği, dolayısıyla dava konusu imar planlarından önceki planlarda da söz konusu siteye ait parsellere ilişkin plan onama sınırı içerisinde kalan kısımların aynı işleve sahip olduğu görülmektedir. Bu durumda; 12.04.2014 tarihli uygulama imar planında 15 metrelik yan yol yapılmasının planlanması durumunun 27.03.2014 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planının notlarının 9 ile 10. maddelerinde ilgilisince otoyol kenarlarına yapılacak her türlü imar planı değişikliği ve ilavelerinde kamulaştırma sınırına bitişik imar adası ve imar parseli ihdas edilemeyeceği ve otoyol kenarına yapılacak her türlü imar planı değişikliği ve ilavelerinde kamulaştırma sınırına paralel olacak şekilde yan yol yapılmasının zorunlu tutulmasının sonucu olduğu, Kuzey Marmara Otoyolunun 3. Boğaz Köprüsü, havaalanı bağlantısı ve çevre yollarla ilişkisi düşünüldüğünde üstün kamu yararı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden dava konusu nazım ve uygulama imar plan değişikliğinde dava konusu parseller yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Olayda, mahkemenin hükmüne esas aldığı Danıştay 6. Dairesinin 25.10.2016 tarih ve E:2016/2524, K:2016/6159 sayılı kararının Tuzla Belediye Meclisince kabul edilen uygulama imar planına ilişkin olduğu, oysa davanın konusunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca onaylanan nazım ve uygulama imar planına ilişkin olması nedeniyle bu kararın esas alınması mümkün olmadığından, ilk derece mahkemesi kararına bu yönüyle itibar edilmemiştir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; kuzey marmara otoyolunun üst planlara işlenmesi sonrasında güzergahının belirlenerek buna ilişkin 1/25000 ölçekli plan değişikliğinin yapıldığı, bu plan doğrultusunda da dava konusu alt planların hazırlandığı görülmüştür.
Bu durumda, üst planlarla belirlenen yol güzergahının dava konusu planlarla alt planlara işlenmiş olduğunun görüldüğü, üst plana dava açılmaması nedeniyle bu aşamada yol güzergahının incelenemeyeceği ve davacının güzergaha yönelik iddialarının değerlendirilemeyeceği, tüm marmara bölgesini ilgilendiren ve ayrıntılı etüd, analizler sonucunda hazırlanan kuzey marmara otoyolunun kamu yararı dışında, bireysel menfaatleri doğrultusunda değiştirilemeyeceği, bu şekilde bir değişikliğin kamu yararına aykırı olacağı açıktır.
Bu nedenle, planlama ve şehircilik ilkeleri ile kamu yararına uygun olarak yapılıp ilan edilen dava konusu nazım ve uygulama imar planlarında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun reddine, İstanbul 13. İdare Mahkemesi'nin 19/07/2017 tarih ve E:2015/71, K:2017/1376 sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, istinaf aşamasında yapılan 172,90 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasındaki posta gideri avansından artan kısmın kararın kesinleşmesini takiben mahkemesince davacıya iadesine, bu karara karşı tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 27/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)