(3194 S. K. m. 32, 42) (2577 S. K. m. 42, 45)
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul ili, Kartal ilçesi, … Mahallesi, (949 ada, 306 parsel) sayılı 41/M kapı nolu taşınmazdaki ruhsata aykırı imalatların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yıkımı ile aynı Kanunun 42/3. maddesi uyarınca davacılara 2.000,00-TL para cezası verilmesine ilişkin 05/11/2015 gün ve 1518 sayılı encümen kararının iptali istemiyle açılan davayı;"daha önce 1378 sayılı encümen kararı ile para cezası verilmiş iken 1518 sayılı encümen kararı ile yeniden para cezası verildiğini ileri sürerek 1518 sayılı encümen kararının iptali için bu davayı açmış ise de, 29/09/2015 tarihli 473/04 sayılı yapı tatil tutanağı ve encümen kararı incelendiğinde, villa tipi ruhsatlı binaya zemin kat giriş kısmında eklenti yapılaşmalar yapıldığı ve projesine aykırı çatıda piyeslerin yapıldığının anlaşıldığı, sonrasında davacı tarafından herhangi bir tadilat başvurusunun bulunmadığı, davacının dava dilekçesinde yapı tatil tutanağı ile tespit edilen hususlara ilişkin herhangi bir itiraz ileri sürmediği görülmekle yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imara aykırılıkların sübut bulması sebebi ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 2.000,00 -TL para cezası verilmesi ve aynı yasanın 32.maddesi uyarınca ruhsata aykırı yapının yıkılmasına yönelik olarak tesis edilen davaya konu 05/11/2015 tarih ve 1518 sayılı encümen kararında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle reddeden İstanbul 3.İdare Mahkemesinin 06/04/2017 tarih ve E:2015/2143, K:2017/914 sayılı kararının; davacılar tarafından; dava konusu imalatların ruhsata tabi olmayan pergola niteliğinde olduğu öne sürülerek istinaf yoluyla kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesinin 3. fıkrasında; “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.” hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. Maddesinin 4. fıkrasında; Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmü düzenlenmiş bulunmaktadır.
İstinaf başvurusu; İstanbul ili, Kartal ilçesi, …… Mahallesi, (949 ada, 306 parsel) sayılı 41/M kapı nolu taşınmazdaki ruhsata aykırı imalatların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yıkımı ile aynı Kanunun 42/3. maddesi uyarınca davacılara 2.000,00-TL para cezası verilmesine ilişkin 05/11/2015 gün ve 1518 sayılı encümen kararının iptali istemiyle açılan davayı; reddeden ilk derece mahkemesi kararının davacılar tarafından kaldırılması istemine ilişkindir.
İstinafa konu İdare Mahkemesi Kararının, yıkıma ilişkin kısmında;
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde: "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur.
Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır.
Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister.
Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.
Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Kartal İlçesi, ….. Mahallesi, 949 ada, 306 parsel sayılı 41/M kapı nolu taşınmazda ruhsatlı binaya eklenti yapılaşma yapıldığı, ruhsata aykırı olarak çatıda piyeslerin oluşturulduğu ve bina içi projesine aykırılık teşkil eden değişiklikler yapıldığından bahisle tanzim edilen 29/09/2015 tarihli 473/04 sayılı yapı tatil tutanağına dayalı olarak 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca davacılara 28.016,24-TL idari para cezası verilmesine yönelik 13/10/2015 tarih ve 1378 sayılı encümen kararının tesis edildiği, bilahare sözkonusu ruhsata aykırılığın giderilmemesi üzerine davacılara bu kere 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42/3 maddesi kapsamında 2.000-TL imar para cezası verilmesine, aynı yasanın 32. maddesine göre yıkım kararı verilmesine yönelik davaya konu 05/11/2015 tarih ve 1518 karar sayılı Belediye Encümeni işleminin tesis ve tebliğ edilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işleme dayanak teşkil eden 29/09/2015 tarihli ve 473 cilt no, 04 yaprak no'lu yapı tatil tutanağında binada eklenti yapılaşmalar tespit edildiği, çatıda piyes yapıldığı, bina içi projesine aykırılık teşkil eden değişiklikler yapıldığı belirtilmiş ise de, ruhsat ve projeye aykırılıkların neler olduğu, gerekirse bir kroki üzerinde gösterilmek sureti ile, belirtilmemiştir.
Bu durumda, ruhsatsız ilave yapılaşmaların ve değişikliklerin neler olduğu belli olmadığından, alınan yıkım kararı sonucunda yıkılacak yapıların da neler olduğu belirsizlik göstermektedir.
Bu sebeple, eksik tespit içeren yapı tatil tutanağına dayanılarak tesis edilen işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığından, yıkım işlemi yönünden davacıların istinaf isteminin kabulü ile kararın bu kısmının kaldırılarak, işlemin iptali gerekmektedir.
Öte yandan, söz konusu ruhsatsız yapılaşma ve tadilatların neler olduğunu gösterir şekilde düzenlenecek yapı tatil tutanağına istinaden, idare tarafından tekrar yıkım kararı alınabileceği tabiidir.
Kararın 3194 sayılı İmar Kanununun 42/3. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin kısmında;
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 9/12/2009 tarih ve 5940 sayılı Yasanın 2. maddesiyle değişik 42. maddesinin 3. fıkrasında, "18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verilir." hükmüne yer verilmiştir.
3194 sayılı Kanunun 42.maddesinin 3. fıkrasında; belirli maddeler sayılarak bu maddelerdeki mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı sahibine ve sorumluluğu bulunan fıkrada sayılı diğer kişilere verilecek para cezalarına ilişkin düzenleme bulunmakta, sayılan maddeler arasında 32. madde de yer almaktadır. 42. maddenin ikinci fıkrasında, ruhsat alınmaksızın ya da ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapılması fiili cezalandırıldığı halde, üçüncü fıkraya göre verilecek cezanın, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapının tespiti halinde, 32. maddedeki mükellefiyeti yerine getirmeyerek bir ay içinde ruhsat almayan ya da yapısını ruhsata uygun hale getirmeyenlere yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, ruhsat almadan ya da ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının tespiti halinde, yapı tatil tutanağının düzenlenmesinden itibaren 32. maddede öngörülen bir aylık süre sonunda ruhsatın alınmamış ya da ruhsata aykırılıkların giderilmemiş olduğunun tespiti durumunda, üçüncü fıkraya göre ceza verilebilecek, ruhsatsız yapı yapıldığı tespit edilmiş olmasına rağmen Kanunda öngörülen bir aylık süre içerisinde ruhsatın alınmış ya da ruhsata aykırılığın yapı sahibi tarafından giderilmiş olduğu durumlarda ise, üçüncü fıkraya göre ceza verilmesi olanaklı olmayacaktır. Ruhsata bağlanma olanağı bulunmayan yapılarda ise, yapı sahibine yüklenen mükellefiyetin bir aylık süre içerisinde yapıyı kaldırmak olacağı açıktır. Ancak, yapıların kaldırılmadığının idare tarafından tespitinin yapılması maddenin uygulanabilmesi için zorunluluk arz etmektedir.
29/09/2015 tarihli 473/04 sayılı yapı tatil tutanağın ise hangi tadilatların ruhsat ve projeye aykırı yapıldığına ilişkin tespit içermediğinden, davacıların üzerine düşen mükellefiyeti yerine getirmediğinden bu aşamada söz edilemeyeceği açıktır.
Bu durumda, davacıların istinaf isteminin, bu kısım yönünden de kabulü ile, Mahkeme kararının bu kısmının kaldırılarak işlemin tümünün iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davacıların istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 3.İdare Mahkemesinin 06/04/2017 tarih ve E:2015/2143, K:2017/914 sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanun ile değişik 45/4. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, aynı kanun maddesi uyarınca dava konusu işlemin İPTALİNE, dava ve istinaf aşamalarına ait olup, aşağıda ayrıntısı yer alan toplam 418,90 TL yargılama giderleri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 990,00 TL avukatlık ücretinin davalı idare tarafından davacılardan …. vekiline ödenmesine, posta gideri avansından kalırsa artan miktarın hükmün kesinleşmesinden sonra mahkemesince istinaf isteminde bulunana iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca temyizi kabil olmamak üzere kesin olarak 26/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)