(657 S. K. m. 4) (Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik m. 14, 17)
İSTEMİN ÖZETİ: Bursa İli, Karacabey İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü bünyesinde Karakocaköyü'nde Tar-Gel projesi kapsamında ziraat mühendisi olarak görev yapan davacı tarafından eş durumu özrüne dayalı olarak Bursa İli'nin Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım ilçelerinden birisine yeni çalışma bölgesi oluşturularak atamasının yapılması talebini içeren 16.10.2014 tarihli başvurusunun reddine ilişkin 29.02.2016 tarih ve 4559 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin Bursa 3. İdare Mahkemesi'nce verilen 13/12/2016 tarih ve E:2016/478, K:2016/1659 sayılı karara, ilgili Yönetmelik gereğince eş durumu özrüne ilişkin atamanın mümkün olduğu, 2013/1 sayılı Genelge ile Tar-Gel kapsamında çalıştırılan personel ve çalışma bölgelerine ilişkin düzenlemeler yapıldığı, mücbir sebepler, sağlık ve eş durumu gibi hallerde boş çalışma bölgesi bulunmadığında yeni çalışma bölgelerinin açılmasının talep edilebileceğinin açıkça belirtildiği, bu genelge gereğince davalı idarenin öncelikle eş durumu özrü atama talebini aldığında talebi Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'na yeni çalışma bölgesi talebiyle birlikte göndermesi gerekmekte olup doğrudan bu talebi reddetme yetkisinin bulunmadığı, işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu iddialarıyla itiraz edilerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
Karar veren İstanbul Birinci İdare Dava Dairesi Başkanlığınca işin gereği görüşüldü:
Dava; Bursa İli, Karacabey İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü bünyesinde Karakocaköyü'nde Tar-Gel projesi kapsamında ziraat mühendisi olarak görev yapan davacı tarafından eş durumu özrüne dayalı olarak Bursa İli'nin Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım ilçelerinden birisine yeni çalışma bölgesi oluşturularak atamasının yapılması talebini içeren 16.10.2014 tarihli başvurusunun reddine ilişkin 29.02.2016 tarih ve 4559 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Tar-Gel olarak adlandırılan bir proje kapsamında Karacabey İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü bünyesinde Karakocaköyü'nde ziraat mühendisi olarak görev yapmaktayken idareye vermiş olduğu 16.10.2014 tarihli dilekçede eşinin özel bir şirkette 04.04.2000 tarihinden beri çalışmakta olduğu için aile birliğinin sağlanması adına Anayasa'nın 41. maddesi, Yönetmeliğin 17. Maddesi ve 2013/1 sayılı genelge uyarınca Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım ilçelerinden birisine yeni çalışma bölgesi oluşturularak atamasının yapılmasını talep ettiği; bu talebin ilk olarak Bursa İl Gıda Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün 30.10.2014 tarih ve 21655 sayılı işlemi ile ve anılan ilçelerde davacının durumuna uygun boş çalışma alanı olmadığından bahisle reddedildiği; bu işlemin iptali istemi ile açılan davada Bursa 3. İdare Mahkemesince verilen 18.12.2015 tarih ve E:2014/1541, K:2015/1446 sayılı karar ile ve işlemde yetki unsuru yönünden sakatlık bulunduğu gerekçesiyle işlemin iptaline karar verildiği; bunun üzerine, davacının atanma talebinin bu sefer yetkili makamca imzalanan Bursa İl Gıda Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün 29.02.2016 tarih ve 4559 sayılı işlemi ile ve Bakanlıkça yürütülen yeni çalışmalar sonrasında Tar-Gel projesinin sonlandırıldığı, aynı zamanda taşra teşkilatı yer değiştirme yönetmeliğiyle ilgili revize çalışmalarının halen devam ettiği, bu nedenle davacının atama talebi ile ilgili olarak işlem yapılamayacağı, yönetmelik değişikliği sonrası yeniden atanma talebi olması halinde, yayınlanması beklenen yeni yönetmelik çerçevesinde durumun tekrar değerlendirileceği bahisleriyle reddedildiği; bunun üzerine, bu ikinci işlemin iptali istemiyle de iş bu davanın açıldığı; davada Mahkemece verilen istinaf konusu kararda ise "Olayda, ... işlemin, takdir yetkisine sahip idarenin, çalışma bölgesi oluşturması hususunda yargı kararı ile zorlanması mümkün olmadığından ve Tar-Gel projesinin sona erdiği de göz önüne alındığında dava konusu işlemi kamu yararı ile hizmet gerekleri açısından haksız kılacak nedenlerin bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır." şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Olayda, davacının Tar-Gel projesi kapsamında göreve başlayan bir personel olduğu, bu projeye ilişkin mevzuatın, proje kapsamında yer alanların proje haricinde bir göreve atanmalarına cevaz vermediği yönünde idari bir uygulama olduğu, bunların atanmalarının proje içi görevlere yapıldığı hususları dosyadan anlaşılmaktadır (bu hususta ihtilaf da bulunmamaktadır). Bu uygulamanın dayanağının 12.08.2009 tarih ve 27317 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'in 14. maddesine 28.06.2012 tarih ve 28337 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik yönetmeliği ile eklenen ve 30.04.2015 tarih ve 29342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik yönetmeliği ile "Tarımsal Yayımı Geliştirme Projesi (TARGEL) kapsamında, Tarımsal Yayımı Geliştirme Projesi Birimlerinde 657 sayılı Kanunun 4/A maddesine göre istihdam edilenlerden müracaat tarihi itibariyle görev yaptığı ilde en az üç yıl çalışmış olanlar; Genel Müdürlükçe belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde başvuru yapmaları kaydıyla, aynı proje kapsamında ilan edilecek boş yerlere hizmet puanı ve tercihlerine göre her yılın haziran ayı başından temmuz ayı sonuna kadar atanabilir. Bu Proje kapsamındaki personel, bu maddenin birinci fıkrasının (c) ve (e) bentlerinde belirtilen esas ve sürelere tabi olarak boş olduğu ilan edilen Tarımsal Yayımı Geliştirme Projesi Birimlerine atanabilir." şeklinde değiştirilmiş olan "Tarımsal Yayımı Geliştirme Projesi (TARGEL) kapsamında, Tarımsal Yayımı Geliştirme Projesi Birimlerinde 657 sayılı Kanunun 4/A maddesine göre istihdam edilenlerden müracaat tarihi itibariyle görev yaptığı ilde en az üç yıl çalışmış olanlar; Genel Müdürlükçe belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde başvuru yapmaları kaydıyla, aynı proje kapsamında ilan edilecek boş yerlere hizmet puanı ve tercihlerine göre her yılın haziran ayı başından eylül ayı sonuna kadar atanabilir. Bu Proje kapsamındaki personel, bu maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (e) bentlerinde belirtilen esas ve sürelere tabi olarak boş olduğu ilan edilen Tarımsal Yayımı Geliştirme Projesi Birimlerine atanabilir." şeklindeki (ğ) bendi ve benzer diğer düzenlemeler olduğu anlaşılmaktadır.
Ancak, dava konusu olayda davacı, Tar-Gel projesi ve buna ilişkin mevzuat yürürlükteyken buna ilişkin mevzuat kapsamında tayin talep etmiş, talebine ilk cevap bu mevzuat çerçevesinde yapılan değerlendirmelere dayanan idari işlem tesis edilmesi suretiyle verilmiş; fakat, ilerleyen süreçte Tar-Gel projesi sonlandırılarak, projeye özgü mevzuat düzenlemeleri de yürürlükten kaldırılmış, bu kapsamda, Yönetmeliğin 14. maddesinin (ğ) bendi de 25.03.2016 tarih ve 29664 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır.
İş bu dava konusu işlem ise, Tar-Gel projesinin kaldırılmış olması sebebiyle tayin talebinin değerlendirilemediğinden bahisle ve bu proje kapsamında görev almış olanlar ile ilgili düzenleme çalışmalarının sürdüğü, çalışmalar bitip yönetmelik çıkınca yeniden değerlendirme yapılabileceği anlamlarına gelen bir takım lafızlarla tesis edilmiş olup; istinaf konusu Mahkeme kararında ise idari işlemdeki gerekçeye benzer şekilde kurulan bir gerekçe ile, Tar-Gel projesinin kaldırılmış olmasına atıf yapılarak dava reddedilmiştir.
Ancak, gerek idari işlemin gerekse Mahkeme kararının gerekçesine katılmak mümkün değildir. Zira, aksi halde Tar-Gel kapsamındaki personelin durumunun ne olacağı, bunların tayin talep edebilmek için yeni Yönetmeliğin oluşturulup yürürlüğe sokulmasını mı beklemek zorunda oldukları sorularının akla gelmesi gerekmekte olup, bu sorulara verilecek cevabın, bu personelin böyle bir zorunluluğu olmadığı yönünde olacağı tabiidir. Çünkü, yeni yönetmeliğin çıkıp çıkmayacağı belli olmadığı gibi, ne zaman çıkacağı da belli değildir.
Kaldı ki, davacının asli pozisyonu memur olmasıdır. Davacı öncelikle memurdur. Tar-Gel projesi kapsamında istihdam edilen bir memur olması ise onun ikincil pozisyonudur. Dolayısıyla, ikincil pozisyonun ve bu pozisyona ilişkin ayrıksı düzenlemelerin ortadan kalkması davacıyı belirsizliğe itmez. Tam aksine, asli pozisyonunun tabi olduğu genel mevzuat hükümlerine dönerek, tali pozisyona ilişkin kısıtlayıcı mevzuat hükümleri sebebiyle faydalanamadığı asli pozisyona dair olan genel mevzuat hükümlerinden de faydalanmaya başlar.
Dolayısıyla, davacının tayin talebinin, Tar-Gel projesi mevzuatı dikkate alınmaksızın, genel memur hukuku ve idarenin genel memurlarına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmekte olup, bu değerlendirmenin yapılması halinde, davacının aile birliği mazeretiyle bulunmuş olduğu tayin talebinin reddine dair iş bu dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucu ortaya çıkmaktadır.
Zira, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'in 30.04.2015 tarih ve 29342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik yönetmeliği ile değişik 17. maddesinin "Eşlerden birinin farklı kurumda veya özel sektörde görev yapması halinde, aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği işlemlerinde Genel Yönetmeliğin 14 üncü maddesi hükümleri uygulanır." şeklindeki 2. bendinde atıf yapılan Genel Yönetmeliğin (Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik) "Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği" başlıklı değişik 14/1-d maddesinde "Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği memurun; kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere atanması suretiyle yapılabilir." kuralı bulunmakta olup, dosyadaki bilgi ve belgelere göre, aile birliği mazereti bulunan davacının talebinin bu kapsamda ve Anayasa'nın "Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır. Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar." şeklindeki 41. maddesi kapsamına göre kabul edilip, mevzuatça korunan aile birimini muhafaza edebilmesi için belirttiği ilçelerden birine durumuna uygun bir göreve atanması gerekirken, aksi yönde olan dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir. Kaldı ki, Tar-Gel projesinin kaldırılmış olması sebebiyle 02.02.2016 tarihinde Gıda, Tarım Ve Hayvancılık Bakanı ve Tarım Orman Çalışanları Birliği Sendikası (TOÇ BİR-SEN) Genel Başkanı arasında imzalanan ve bir örneği dosyada mevcut olan mutabakat metninde "...köy, mahalle ve beldelere kadrolu atama işlemleri yapılan personelin; Bakanlığın Taşra Teşkilatı Personeli Yer Değiştirme ve Atamalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre, a)... b) İlçe merkezine bağlı köy, mahalle ve beldelere atamaları yapılan personelin İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüklerine ... atanmaları" yönünde mutabakata varıldığı görülmekte olup, bu dahi iş bu kararda ulaşılan sonucu desteklemektedir.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, Bursa 3. İdare Mahkemesi'nin 13/12/2016 tarih ve E:2016/478, K:2016/1659 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 245,35 TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 900,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan tebligat ücretinin mahkemesince davacıya iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, temyiz yolu kapalı olmak üzere kesin olarak, 25/05/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)