(2577 S. K. m. 45) (6306 S. K. m. 1, 7) (492 S. K. m. 57) (775 S. K. m. 1, 31, 33)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacının, …. Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi ile ... İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş.'nin aralarında yapmış oldukları Arsa Karşılığı Gelir Paylaşım Sözleşmesi uyarınca 6306 ve 775 sayılı kanun kapsamında üretilen konutlardan, İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, … Mahallesi sınırları içerisindeki 1342 Ada 1 Nolu Parsel, B4 Blok 267 kayıtlı daireyi satın almasından kaynaklı adına düzenlenen 1.315,60-TL vergi ziyaı cezalı 5.262,38-TL tapu harcının kaldırılması istemiyle açılan davada, İstanbul 12. Vergi Mahkemesince özetle; 492 sayılı Harçlar kanunu 57. Maddesi, 6306 sayılı Yasanın 1 ve 7/9. maddeleri ile 775 sayılı Kanunun, 1., 33. madde hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabının harca tabi olduğu, ancak 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun ile 775 Sayılı Gecekondu Kanunları uyarınca yapılacak ilk devir ve tescillerin tapu harcından müstesna olduğu, buna göre anılan kanun uyarınca yapılan gecekondu önleme ve kentsel yenileme uygulamalarının belirtilen istisnadan yararlanacakları sonucuna varıldığı, yani gayrimenkul sahipleri ile yüklenici firma arasındaki sözleşme kapsamında binanın yıkılarak yeni bir binanın inşa edilmesi ve bağımsız bölümlerin paylaştırılıp gayrimenkul sahipleri ve yüklenici firma tapuda tescil edilmesi safhası da dahil olmak üzere bu sürece kadar ki tüm safhalar aynı kanunun 7/9 maddesi kapsamında tapu harcından muaf olduğu, ancak binanın yenilenmesinden sonraki aşamalarda yani gayrimenkul sahipleri ile yüklenici firma arasındaki işlemlerden sonraki 3. kişilerle yapılan alım-satım işleminden doğacak olan vergi, harç ve ücretler için, aynı kanunun 7/9 maddesi kapsamında istisna uygulanması mümkün olmadığı, davacının 3. kişi olarak satın almış olduğu dairenin 775 sayılı kanun ve 6306 sayılı kanun kapsamında harç istisnasından yararlanması söz konusu olmadığı gerekçesiyle verilen "davanın reddine" ilişkin 16/01/2017 günlü E:2016/1942, K:2017/93 sayılı kararın; 775 sayılı Gecekondu Kanunu ve 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun uyarınca üretilen taşınmaz satışlarının her türlü resim ve harçtan muaf olduğu, adına düzenlenen vergi ceza ihbarnamesinin hukuka uygun olmadığı iddialarıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun (6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile) değişik 45. maddesi uyarınca istinaf yoluyla kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesi isteminden ibarettir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Beşinci Vergi Dava Dairesince, dava dosyasında ki tüm bilgi ve belgeler ile davacının istinaf başvuru dilekçesi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca incelenerek, işin gereği görüşüldü:
Davacının istinaf başvurusu; Davacının, ... Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi ile ... İnşaat ve Eğitim Hizmetleri A.Ş.'nin aralarında yapmış oldukları Arsa Karşılığı Gelir Paylaşım Sözleşmesi uyarınca 6306 ve 775 sayılı kanun kapsamında üretilen konutlardan, İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, ... Mahallesi sınırları içerisindeki 1342 Ada 1 Nolu Parsel, B4 Blok 267 kayıtlı daireyi satın almasından kaynaklı adına düzenlenen 1.315,60-TL vergi ziyaı cezalı 5.262,38-TL tapu harcının kaldırılması istemiyle açılan davada, İstanbul 12. Vergi Mahkemesince verilen "davanın reddine" ilişkin 16/01/2017 günlü E:2016/1942, K:2017/93 sayılı kararın, davacı tarafından, yukarıda istemin özetinde yazılı iddialarla kaldırılması istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca gecekondu önleme bölgesi ilan edilen ve sonrasında 6306 Sayılı "Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun" kapsamında, kentsel dönüşüm amacıyla yapılıp bağımsız bölümler olarak tapuya tescil edilen taşınmazların üçüncü kişilere yapılan ilk satışlarından, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca tapu harcı istenip istenemeyeceğine ilişkin bulunmaktadır.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 57. maddesinde "Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanlar, tapu ve kadastro harçlarına tabidir." hükmü yer almış, (4) sayılı tarifenin 20(a) fıkrasında ise, gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden nispi harç ödeneceği hükme bağlanmıştır.
775 sayılı Gecekondu Kanunu'nun 1.maddesinde, "Mevcut gecekonduların ıslahı, tasfiyesi, yeniden gecekondu yapımının önlenmesi ve bu amaçlarla alınması gereken tedbirler hakkında bu kanun hükümleri uygulanır.", 33.maddesinde, "Bu kanun hükümlerine dayanılarak yapılan ivazlı veya ivazsız devir, temlik, kamulaştırma, alım, satım, kira, geri alma, geri verme, ifraz, tevhit, tescil, cins değişikliği, rehin tesis ve terkini, ıslah, değişiklik, onarım, inşa ve ikmal gibi her türlü işlemler, sözleşmeler, beyannameler ve benzerleri, tasarruf bonosundan ve her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır." hükümleri yer almaktadır.
775 sayılı Kanun'un 31. maddesinde ise, "Toplu Konut İdaresi Başkanlığı bu Kanundaki hizmetlerde kullanılmak üzere özel mülkiyetteki arazi ve arsaları, bunlar içinde yapı veya sair her hangi bir tesis bulunduğu takdirde bu yapı ve tesisleri sahipleri ile anlaşarak satınalabilir veya kamulaştırabilir. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve bu Başkanlığın izni ile belediyeler, gecekonduların ıslah, tasfiye ve önlenmesi maksadiyle halk konutları, nüve konutlar ve geçici olarak kullanılacak misafir konutları inşasına yetkilidir." hükmü yer almakta olup bu hükümlere göre Bakanlar Kurulu'nca belirlenen yerlerde imar planı uygulaması yapılması, çevre düzenlemesi v.s hususlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile TOKİ'nin yetkili olduğu belirtilmiştir.
6306 sayılı (31.05.2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren) "Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun'un", 7. maddesinin 9. fıkrasında; "Bu Kanun uyarınca yapılacak olan işlem, sözleşme, devir ve tesciller ile uygulamalar, noter harcı, tapu harcı, belediyelerce alınan harçlar, damga vergisi, veraset ve intikal vergisi, döner sermaye ücreti ve diğer ücretlerden; kullandırılan krediler sebebiyle lehe alınacak paralar ise banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır. (muaf'tır) " hükmüne yer verilmiştir.
"Yukarıda yazılı Yasa kurallarının birlikte değerlendirilmesinden; Genel olarak gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabı işlemlerinin tapu harcına tabi olduğu, ancak 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun ile 775 Sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında gecekondu önleme bölgelerinde üretilmiş gayrımenkullerin yapılacak ilk satış, devir ve tescillerinin tapu harcından müstesna (muaf) olduğu belirtildiğine göre anılan Kanunlar uyarınca yapılan gecekondu önleme ve afet riski altındaki alanların dönüştürülmesi uygulamaları kapsamında üretilmiş ve tapu harcına konu taşınmazların ilk satışlarının, tapu harcı muafiyetinden yararlanması gerektiğinden, ihtilafa konu tapu harcının istendiği taşınmazla ilgili 6306 sayılı Yasa kapsamında tapuda gerçekleştirilen devir ve tescil işlemi nedeniyle tapu harcı istenmesine yönelik davacı adına yapılan dava konusu vergi ziyaı cezalı tapu harcı tarhiyatında hukuki isabet bulunmadığından, davacının yaptığı istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle davacı tarafından yapılan İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE, İstanbul 12. Vergi Mahkemesince verilen 16/01/2017 gün ve E:2016/1942, K:2017/93 sayılı KARARIN KALDIRILMASINA, DAVANIN KABULÜNE, vergi ziyaı cezalı tapu harcı tarhiyatının kaldırılmasına, aşağıda ayrıntısı gösterilen, dava ve itiraz aşamasına ait toplam 215,30-TL yargılama gideri ile 1.100,00-TL Avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta avansından artanının davacıya iadesine, kararın taraflara tebliği için dava dosyasının Mahkemesine geri gönderilmesine, dava değeri 103.000,-TL altında kaldığından, 2577 sayılı Yasanın 46/b maddesi uyarınca temyiz yolu kapalı olmak üzere, 28/09/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)