(2709 S. K. m. 138) (2577 S. K. m. 28)
İSTİNAFIN KONUSU: İzmir İli, Urla İlçesi, …… Ortaokulu Müdür Yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, nihai başarı sırasının sadece mülakat puanına göre belirlenmesine ilişkin yönetmelik hükmünün Danıştay'ca yürütmesinin durdurulduğundan bahisle, başarı puanının Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasına göre belirlenerek münhal bulunan Şube Müdürlüğü kadrolarından birisine atanmak istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmeyerek zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; davacının 29.12.2013 tarihinde katıldığı yazılı sınav, 27.12.2014 tarihinde katıldığı sözlü sınav sonunda, sözlü sınav puanı dikkate alınarak şube müdürü olarak atanmaması işlemine karşı dava açmadığı, işlemin davacı yönünden kesinleştiği anlaşıldığından, sonradan başkalarının açtığı davada verilen yargı kararı ile, Yönetmelik hükmünün yürütülmesinin durdurulması üzerine aynı konuda idarenin bireysel olarak davacı hakkında yeniden değerlendirme ve işlem yapma zorunluluğu bulunmadığı, öte yandan, yönetmelik hükmüne ve sözlü sınav sonucuna göre yapılan atamalara ilişkin yargı kararları üzerine idarece tüm ilgililerin başvurmasına imkan tanınacak şekilde tesis edilecek işlem üzerine davacının da başvurabileceği, bu duruma göre, davacının şube müdürü kadrosuna atanması isteminin zımmen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar veren İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 07/10/2016 gün ve E:2016/265, K:2016/1258 sayılı kararının; sadece sözlü sınava sonucuna göre atama yapılmasına ilişkin yönetmelik düzenlemesinin Danıştay’ca yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, idarece yargı kararları gözetilerek sınava giren kişilerin sözlü ve yazılı sınav ortalamasına göre değerlendirme yapılarak atama yapmasının hukukun gereği olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının ileri sürdüğü hususların da istinaf sebeplerinden olmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 1. İdare Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, İzmir İli, Urla İlçesi, ….. Ortaokulu Müdür Yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, nihai başarı sırasının sadece mülakat puanına göre belirlenmesine ilişkin yönetmelik hükmünün Danıştay'ca yürütmesinin durdurulduğundan bahisle, başarı puanının Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasına göre belirlenerek münhal bulunan Şube Müdürlüğü kadrolarından birisine atanmak istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmeyerek zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Anayasamızın 138. maddesinin son fıkrasında: "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28. Maddesinin 1. fıkrasında, "Danıştay, Bölge İdare Mahkemeleri, İdare ve Vergi Mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına görev idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez..." hükmü yer almaktadır.
31/08/2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 9. maddesi ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğe 12. maddesinden sonra gelmek üzere 12/A, 12/B, 12/C olmak üzere 3 madde eklenmiş, "Sözlü Sınav" başlığı ile eklenen 12/A maddesinde, şube müdürü, müdür ve bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere atanacaklardan yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar adayın sözlü sınava alınacağı, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından yüz tam puan üzerinden değerlendirme yapılacağı, her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalamasının alınarak personelin sözlü sınav puanının tespit edileceği ve sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanların başarılı sayılacağı; "Başarı Sıralaması" başlıklı 12/B maddesinin birinci fıkrasında ise, görevde yükselme suretiyle ilan edilen boş kadro veya pozisyon sayısı kadar atama yapılmasında başarı puanının esas alınacağı, başarı puanının, şube müdürü, müdür ve bunlarla aynı düzeydeki diğer kadrolara atanacaklar için sözlü sınav; diğer kadro veya pozisyonlara atanacaklar için ise yazılı sınav puanı esas alınmak suretiyle tespit edileceği kurallarına yer verilmiştir.
Millî Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin 13. maddesinde "(1) Yazılı sınav, Bakanlıkça veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca yapılır. Bu sınavda 100 üzerinden 70 ve üzeri puan alanlar sınavda başarılı olmuş sayılır.
(2) Aynı düzeyde eğitim şartı aranan unvanların sınavları birlikte yapılır. Görevin gerektirdiği niteliklere ilişkin sorular kadro unvanlarına göre ayrı, diğer sorular ortak hazırlanır. 12 nci maddede belirtilen konuların sınavdaki ağırlıkları, atanılacak kadronun nitelikleri dikkate alınarak tespit edilir ve duyuruda belirtilir.
(3) Sınav sonuç listesi puan üstünlüğüne göre oluşturulur ve ilan edilir.
(4) Yazılı sınav sonuçları, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavından itibaren bir yıllık süreyi aşmamak üzere aynı unvanlı kadrolar için yapılacak müteakip sınava kadar geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin "Sözlü Sınav" başlıklı 16. maddesinde, yukarıda yer verilen Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/A maddesinde yer alan düzenlemeye; 21. maddesinde ise Genel Yönetmeliğin 12/B maddesinde yer verilen düzenlemeye paralel düzenleme yapılmıştır. Her iki yönetmelik hükmünün birlikte değerlendirilmesinden ise atamaya esas alınacak başarı puanının belirlenmesinde atama yapılacak kadro yönünden ayrım yapıldıktan sonra aralarında şube müdürünün de bulunduğu sayılan unvanlara atamanın sadece sözlü sınav ile belirlenen başarı puanı esas alınarak, diğer kadrolara ise yazılı sınav puanı ile elde edilen başarı puanı esas alınarak yapılacağı anlaşılmaktadır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/B maddesi kısmının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Danıştay 5. Dairesi'nin E:2013/8367 sayılı esasında açılan davada, 06.03.2014 tarihli karar ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/B maddesinin birinci fıkrasının yürütülmesinin durdurulmasına; Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğinin 21. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "şube müdürü, tesis müdürü ve basımevleri müdürleri bakımından sözlü sınav başarı listeleri üzerinden" ibaresinin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istemiyle Danıştay 2. Dairesi'nin E:2013/10363 sayılı esasında açılan davada da, 29.04.2014 tarihli karar ile belirtilen ibarenin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
Danıştay 5. Dairesi'nin anılan kararında özetle; sözlü sınav, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte, bilgi ve liyakatı ölçmek, adayın mesleğe uygun yeteneğe ve kültürel birikime sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapıldığı, sözlü sınavın temel amacının, yazılı sınav yapılmak suretiyle nesnel bir biçimde tespit edilenler arasından en başarılı adaydan başlayarak en uygun olanların seçilmesi olduğu, bu nedenle, dava konusu Yönetmeliğin 12/B maddesinin 1. fıkrası hükmünde geçen "sözlü sınav" ibaresi, yazılı sınavı tamamlayıcı nitelikte olması gereken sözlü sınavın, seçimin tek belirleyicisi olarak düzenlenmesi, somut olarak değerlendirilebilecek ve adaylar arasında objektifliği sağlayabilecek nesnel bir değerlendirme ölçütü olan yazılı sınavdaki başarı puanının değerlendirme dışı bırakılarak, başarı sıralamasının yalnızca başarı kriterleri daha muğlak sözlü sınav sonuçlarına göre oluşturulması, Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Hukuk Devleti ilkesiyle bağdaşmayacak şekilde etkin yargısal denetiminin yapılmasının engellendiği gerekçesine yer verilmiş olup, Danıştay 2. Dairesi kararında da benzer değerlendirmelerin yapıldığı, başarı listesinin oluşturulmasında sözlü sınavın esas alınmasıyla yazılı sınavda en yüksek puan alan adayın atanmayarak puanı en düşük olan adayın atanabileceği gözönüne alındığında, böyle bir takdire imkan tanıyan ve objektif ölçütlerden uzaklaşan bu düzenlemenin, liyakat ilkesine uygunluğundan söz edilemeyeceğinin vurgulandığı görülmektedir.
Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin Danıştay kararları sonrası yeniden düzenlenen 21-(1) maddesinde ''Bu Yönetmelikte belirtilen görevlere ilişkin boş kadrolara; şube müdürü, tesis müdürü ve basımevi müdürleri bakımından yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması ile tercihler, diğer görevler bakımından ise yazılı sınav sonuçları ile tercihler esas alınarak puan üstünlüğüne göre atama yapılır. Başarı puanlarının eşitliği hâlinde, sırasıyla; hizmet süresi fazla olanlara, daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; İzmir İli, Urla İlçesi, …… Ortaokulu Müdür Yardımcısı olarak görev yapan davacının 29.12.2013 tarihinde yapılan Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme yazılı sınavından 70,00 puan alarak sözlü sınava katılmaya hak kazandığı, 27.02.2014 tarihinde yapılan sözlü sınavdan da 72,60 puan alarak tercih yapmaya hak kazandığı, davalı idarece sadece sözlü sınav puanının dikkate alınarak tercihlerinin hiç birisine atanamadığı, münhal bulunan şube müdürlüğü kadroları için 2. atama başvurusu duyurusu yapıldığı ancak başvuru hakkının sadece yargı kararı sonucu ikinci defa sözlü sınava girerek sözlü sınav puanı değişenlere tanındığı, başarı puanının yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasına göre belirlenerek münhal bulunan şube müdürlüğü kadrolarından birisine atanması istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/B maddesinde şube müdürlüğü kadrolarına sözlü sınav puanına göre atamayı öngören düzenlemenin Danıştay Beşinci Dairesinin 06.03.2014 gün ve E:2013/8367 sayılı kararıyla yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, yine aynı şekilde Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin 21.maddesinde şube müdürlüğü kadrolarına sözlü sınav puanına görev atama yapılmasını öngören düzenlemenin de Danıştay İkinci Dairesinin 29.04.2014 gün ve E:2013/10363 sayılı kararıyla yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, Danıştay İkinci ve Beşinci Daireleri tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararlarında yazılı sınavın devre dışı bırakılarak sadece sözlü sınava göre atama yapılmasının hukuka aykırı olduğu hususunun belirtildiği, yargı kararları doğrultusunda anılan yönetmeliklerde değişikliğe gidilerek şube müdürlüğü kadrolarına atanmalarda yazılı ve sözlü sınavın aritmetik ortalamasının alınacağı şeklinde düzenleme yapıldığı, Ankara 7. İdare Mahkemesi'nin E:201/955, K:2015/341 sayılı kararıyla, "sözlü sınav neticesine dayalı olarak yapılan tüm atama işlemlerinin" iptali istemiyle açılan davada, sözü edilen yönetmelik maddeleri uyarınca sadece sözlü sınav puanlarına göre oluşturulan başarı listesi esas alınarak 1709 adet şube müdürü kadrosuna yapılan atama işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle iptaline karar verildiği ve kararın bu kısmının Danıştay İkinci Dairesinin 15.10.2015 tarih ve E:2015/3097, K:2015/8038 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmektedir.
İdarenin yargı kararlarına uyması ve bu kararların gereklerine göre gecikmeksizin işlem ya da eylemde bulunmak zorunda olması aynı zamanda "Hukuk Devleti" ilkesinin de bir gereğidir. Anayasanın 2. maddesinde yer alan bu ilke uyarınca idarenin mahkeme kararların "aynen" ve "gecikmeksizin" uygulamakla yükümlü olduğu açıktır.
Uyuşmazlıkta, şube müdürlüğü kadroların sözlü sınav puanına göre atama yapılmasını öngören yönetmelik maddelerinin Danıştay tarafından yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği ve yargı kararı uyarınca yönetmelikte değişikliğe gidilerek şube müdürlüğü kadrolarına atanmalarda yazılı ve sözlü sınav puanının aritmetik ortalamasının alınacağına ilişkin düzenlemeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde şube müdürlüğü kadrolarına yapılacak atamaların yazılı ve sözlü sınav puanları birlikte değerlendirilmek suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, anılan yargı kararları uyarınca yönetmeliklerde yapılan yazılı puanı ile sözlü puanının aritmetik ortalamasının alınarak başarı düzeyinin belirlenmesi gerektiği yönündeki düzenleme ve şube müdürlüğü kadrosuna yapılmış olan tüm atamaların iptaline ilişkin kesinleşmiş yargı kararları da göz önünde bulundurularak, adayların yazılı ve sözlü puanının aritmetik ortalaması esas alınmak suretiyle belirlenecek başarı durumuna göre davacının taleplerinde yer alan Şube Müdürlüğü kadrosuna atanıp atanamayacağı yönünde değerlendirme yapılarak işlem tesis edilmesi gerekirken, davacının, başarı puanının Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasına göre belirlenerek münhal bulunan Şube Müdürlüğü kadrolarından birisine atanmak istemiyle yapılan başvurunun cevap verilmeyerek zımnen reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, istinaf başvurusuna konu İzmir 3. İdare Mahkemesinin 07/10/2016 gün ve E:2016/265, K:2016/1258 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 220,10-TL. yargılama giderinin davalı idare tarafından davacıya verilmesine, yatırılan posta giderinden artan miktarın Mahkemesince HMK'nın 333. maddesi uyarınca yatırana iadesine, 05/01/2017 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)