(6360 S. K. m. 1, Geç. m. 1) (5216 S. K. m. 7, Ek m. 2) (2560 S. K. m. 1, 2, Ek m. 5)
İSTEMİN ÖZETİ: Aydın Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun 15/03/2016 tarih ve 45 sayılı kararına ekli, Kuyucak İlçesine bağlı kapanan köylere ait taşınır listesinin 4.sırasında yer alan 75 HP 4 motopomp'un Kuyucak Belediyesine devrine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada; devre konu motopompun Pamukören Belediyesi tüzel kişiliği döneminde tarla ve bahçe sulamasında kullanıldığı, devirden sonra da aynı amaçla kullanıldığının belirtildiği, halihazırda belediyenin mahalli müşterek ihtiyaçlarında kullanılan motopompa fiilen el konulmasının, davacı kuruma devir hakkını vermeyeceği, taşınırın münhasıran davacı ASKİ tarafından kullanılabileceğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgenin ibraz edilmediği, taşınırın münhasıran Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresince yürütülecek hizmetlere özgülenebilecek bir niteliği olduğunu gösteren somut bilgi ve belgenin sunulmadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddeden Aydın 2.İdare Mahkemesi'nin 14/04/2017 gün ve E:2016/814, K:2017/621 sayılı kararının; motopomp niteliğindeki taşınırın, idarenin görev, yetki ve sorumluluğunda, su sağlama hizmetlerinde kullanılabilecek nitelikte bir taşınır olduğu ileri sürülerek, istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı yanında davaya katılan Kuyucak Belediye Başkanlığı tarafından savunma verilmemiş olup, davalı idare vekili tarafından, taşınırın evvelki ve mevcut kullanım durumu dikkate alınarak kurumsal ilgisine göre mahalli ve müşterek ihtiyaçların karşılanması amacıyla Kuyucak Belediyesine devredildiği öne sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5.İdare Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava; Aydın Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun 15/03/2016 tarih ve 45 sayılı kararına ekli, Kuyucak İlçesine bağlı kapanan köylere ait taşınır listesinin 4.sırasında yer alan "75 HP 4 motopomp"un Kuyucak Belediyesine devrine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılmıştır.
6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 1.maddesinde "Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür." hükmüne, geçici 1.maddesinin 1.fıkrasında; "Bu Kanundaki devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulur. Bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabilir." hükmüne, 2.fıkrasında, "1'inci maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köyler, mevcut personelini, taşınır ve taşınmazlarını, iş makineleri ve diğer taşıtları ile kamu kurum ve kuruluşlarına olan alacak ve borçlarını katılacakları ilçe belediyesine bu Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren bir ay içinde bildirir. Bu belediye ve köylerin taşınmazlarının tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, yeni nazım ve uygulama imar planının yapılması, imar planı değişikliği ve revizyonu ile her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları katılacakları ilçe belediyesinin onayına bağlıdır. Henüz ilçe belediyesi oluşmamış yerlerde bildirimler il belediyesine yapılır ve onaylar il belediyesince verilir. Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılmış memur alımları hariç olmak kaydıyla, yine bu Kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köyler tarafından nakil yoluyla atanacaklar da dahil olmak üzere hiçbir şekilde yeni personel alımı yapılamaz ve bu belediye ve köyler tarafından aynı tarihten itibaren tüzel kişiliğin sona ereceği tarihi geçecek şekilde veya mevcut hizmet alımlarının kapsamını ve personel sayısını genişletecek şekilde hizmet alımı sözleşmesi düzenlenemez." hükmü, 3.fıkrasında, "1'inci maddeye göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredilir. Devir işlemi ilk mahalli idareler genel seçimi itibarıyla uygulamaya konulur." hükmüne, 8.fıkrasında ise, "Bu Kanunla büyükşehir ilçe belediyesi olan belediyelerce yürütülen su, kanalizasyon, katı atık depolama ve bertaraf, ulaşım, her çeşit yolcu ve yük terminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiye hizmetlerine ilişkin olmak üzere personel, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak ve borçları, komisyonca ilgisine göre büyükşehir belediyesi ile ilgili bağlı kuruluş arasında paylaştırılır." hükmüne yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir Belediyesinin Görev, Yetki ve Sorumlulukları"nın belirtildiği 7. maddesinin (r) fıkrasında, ''Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak." büyükşehir belediyelerinin görev ve yetkileri arasında sayılmış, Ek 2.maddesinde; ''Birleşme, katılma veya geçici 2'nci madde gereğince büyükşehir belediyesi sınırlarına giren belediyelerin yürütmekte olduğu su, kanalizasyon, katı atık, ulaşım, her çeşit yolcu ve yük terminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiye hizmetlerine ilişkin olmak üzere bina, tesis, araç, gereç, taşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak ve borçları büyükşehir belediyesine veya ilgili bağlı kuruluşuna devredilir.'' hükümlerine yer verilmiştir.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1.maddesinde; ''İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü kurulmuştur.'' hükmüne, 2.maddesinde; ''İSKİ'nin görev ve yetkileri şunlardır: a) İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek, b) Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılması için abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek, c) Bölge içindeki su kaynaklarının, deniz, göl, akarsu kıyılarının ve yeraltı sularının kullanılmış sularla ve endüstri artıkları ile kirletilmesini, bu kaynaklarda suların kaybına veya azalmasına yol açacak tesis kurulmasını ve bu tür faaliyetlerde bulunulmasını önlemek, bu konuda her türlü teknik, idari ve hukuki tedbiri almak, d) Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak, e) Her türlü taşınır ve taşınmaz malı satın almak, kiralamak, ekonomik değeri kalmamış araç ve gereçleri satmak, İSKİ'nin hizmetleriyle ilgili tesisleri doğrudan doğruya yahut diğer kamu veya özel kuruluşlarla ortak olarak kurmak ve işletmek, bu maksatla kurulmuş veya kurulmakta olan tesislere iştirak etmek, f) Kuruluş amacına dönük çalışmaların gerekli kılması halinde her türlü taşınmaz malı kamulaştırmak veya üzerinde kullanma hakları tesis etmek.'' hükmüne, Ek 5.maddesinde ise; ''Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.'' hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; 6360 sayılı Kanun uyarınca Aydın İli'nde sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulduğu, Aydın İli'ne bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin ve Aydın İl Özel İdaresinin tüzel kişiliğinin kaldırıldığı, tüzel kişilikleri kaldırılan belediye, köy ve kurumların her türlü personel, taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçlarının ilgisine, Yasa'da belirtilen usul ve esaslara göre, paylaştırılması amacı ile Aydın Valiliği nezdinde devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulduğu, söz konusu komisyonun usule uygun olarak oluşan 15/03/2016 tarih ve 45 sayılı kararına ekli, Kuyucak ilçesine bağlı kapanan köylere ait taşınır listesinin 4.sırasında yer alan, 75 HP 4 motopomp niteliğindeki taşınırın, Kuyucak Belediyesi'ne devredilmesi üzerine davacı idare tarafından bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, 6360 sayılı Kanun'un geçici 1.maddesinin 8.fıkrasında, büyükşehir ilçe belediyesi olan belediyelerce yürütülen su, kanalizasyon, katı atık depolama ve bertaraf, ulaşım, her çeşit yolcu ve yük terminalleri, toptancı halleri, mezbaha, mezarlık ve itfaiye hizmetlerine ilişkin olmak üzere personel, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ve bu hizmetlerin yerine getirilmesine yönelik yatırım, alacak ve borçları, komisyonca ilgisine göre büyükşehir belediyesi ile ilgili bağlı kuruluş arasında paylaştırılacağının hüküm altına alındığı dikkate alındığında, Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresine devredilmesi gereken taşınırın motopomp olması nedeniyle davacı kurumun yürüttüğü su ve kanalizasyon hizmetleri iledoğrudan ve açık bir ilgisinin bulunduğu görülmektedir.
Öte yandan, 6360 sayılı Kanun uyarınca kurulan Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun ilgisine göre ilgili kurum ve kuruluşlar arasında paylaştırma yapma konusunda takdir yetkisi bulunmakla birlikte; paylaştırma yaparken Yasadaki ilgili olma kriterinin ve ihtiyaç durumunun esas alınması ve ilgisine ve ihtiyaç durumuna göre ilgili kurum ve kuruluşlar arasında paylaştırma yapılması gerekirken, devre konu motopomp niteliğindeki taşınırın, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince Su ve Kanalizasyon İdaresi ile doğrudan ilgili olması ve taşınırın devredildiği Kuyucak Belediyesi'nce doğrudan yürütülmesi gereken hizmetlerle bir ilgisinin bulunmaması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamakta olup, aksi yöndeki istinafa konu mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Aydın 2. İdare Mahkemesi'nin 14/04/2017 gün ve E:2016/814, K:2017/621 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 224,80 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen 1.510,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacı idareye verilmesine, davaya katılan Kuyucak Belediye Başkanlığı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, posta ücreti avansından artan miktarın Mahkemesince HMK'nun 333.maddesi uyarınca yatıranlara iadesine, 26/10/2017 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)