(2577 S. K. m. 7, 13, 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Van 3. İdare Mahkemesinin 11.05.2017 tarih ve E:2012/1142, K:2017/1334 sayılı kararının; hukuka aykırı olduğu öne sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesi uyarınca incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava; gönüllü köy korucusu olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 23.05.2008 tarihinde Van İli, Çatak İlçesi, ...... Mevkiinde Jandarma Asayiş Komutanlığı'nca yürütülen operasyonda terör örgütü mensupları ile çıkan silahlı çatışmada yaralanması sonucu oluşan 40.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi zararın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Mahkemesince; 2577 sayılı Kanunun 13. maddesinde göre, idareye başvuru süresinin idari eylemden zarar gören kişinin eylemi öğrendiği tarihten itibaren başlayacağının öngörüldüğü; uyuşmazlıkta, davacı tarafından eylemin idariliği ile oluşan zararın en geç Van Eğitim Araştırma Hastanesi'nden sağlık kurulu raporunun alındığı 16.10.2008 tarihinde öğrenildiğinin kabulü ile, Van Eğitim Araştırma Hastanesi'nden sağlık kurulu raporunun alındığı 16.10.2008 tarihinden itibaren, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrası uyarınca 1 yıl içinde ilgili idareye başvurulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 23.05.2012 tarihli dilekçe ile ön başvuru yapıldığı ve 19.07.2012 tarihinde dava açıldığının görüldüğü, bu itibarla bir yıllık süre aşılmak suretiyle açılan işbu davanın süre aşımı nedeniyle esasını inceleme olanağı bulunmadığı; öte yandan, davacı tarafından Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'ne başvurularak 25.04.2013 tarihli sağlık kurulu raporunun alındığı ve anılan rapor esas alınarak tazminat istemli dava açıldığı görülmekle, davacının 23.05.2008 tarihinde gerçekleştirilen operasyon kapsamında yaralanması sebebiyle duyduğu elem ve ıstırabı 25.04.2013 tarihinde aldığı sağlık kurulu raporu ile öğrenmesinin de hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu, davanın süresinde açıldığı ileri sürülerek anılan kararın istinafen incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun7.maddesinin 1.fıkrasında; dava açma süresinin özel kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu kuralına yer verilmiş olup; aynı Kanunun doğrudan doğruya tam yargı davası açılması başlıklı 13.maddesinin 1.fıkrasında ise, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve herhalde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemelerinin gerekli olduğu; bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava açma süresinde dava açılabileceği hükme bağlanmıştır.
İdari eylemlerin neden olduğu bedensel zararların, tedavi sürecinin tamamlanıp kesin sağlık raporunun alındığı tarihte öğrenilmiş sayılması; yasada öngörülen başvuru ve dava açma süresinin kesin sağlık raporunun ilgiliye verildiği tarihten itibaren işlemeye başlatılması gerektiği Danıştayın yerleşik içtihatlarındandır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Van İli, Çatak İlçesi'nde köy korucusu olarak görev yapmakta olan davacının, 23.05.2008 tarihinde Büyükağaç Jandarma Karakol Komutanlığı sorumluluk bölgesinde bulunan terörist unsurları arayıp bulmak ve etkisiz hale getirmek maksadı ile yapılan operasyona katıldığı, aynı gün saat 13.30 sıralarında Karataş Çukurlar Mevkiinde bir grup terörist unsurla temasa geçildiği, yürütülen operasyon kapsamında terör örgütü mensupları ile çıkan ilk silahlı çatışmada davacının yaralandığı, tedavi amacıyla Van Asker Hastanesi'ne kaldırıldığı, 23.05.2008 tarihinde hastane yatışının yapıldığı ve 28.05.2008 tarihinde hastaneden çıktığı, Van Asker Hastanesi tarafından uygulanan tedavi sonrasında davacı için 20 gün istirahatin uygun olduğunu bildirir epikrizin düzenlendiği, 23.06.2008 tarihinde Van Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından davacıya 45 gün istirahat raporu verildiği, 08.09.2008 tarihli Van Asker Hastanesi tarafından davacı hakkında düzenlenen kati raporda "Davacının yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilebilir olduğu, duyu ve organlarda işlev kaybı olmadığı, duyu ve konuşmada sürekli zorluk olmadığı, yüzünde sabit iz kalmadığı, yaşamını tehlikeye sokacak durum olmadığı, iyileşme olanağı bulunmayan bir hastalığa sebebiyet verilmediği, duyu ve organlarda işlev yitirilmesine sebep olacak bir durum olmadığı, konuşma ve çocuk yapma yeteneğinde kayıp olmadığı, yüzünde sürekli değişikliğe neden olmadığı, yaralanma sonucu vücudunda kemik kırığı olmadığı" tespitleri yapılarak toplam 20 gün iş gücü kaybı olduğunu bildirir kesin hekim raporu verildiği, 16.10.2008 tarihli Van Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporunda davacının çalışma gücünü %12 oranında kaybettiğinin belirtildiği, Van İpekyolu Devlet Hastanesi tarafından 13.05.2009 tarihinde düzenlenen sağlık kurulu raporunda davacının toplam vücut özür oranının %56 olduğuna karar verildiği, 22.12.2010 tarihli Van Asker Hastanesi tarafından düzenlen kati raporda davacının 45 gün iş gücü kaybının mevcut olduğunun belirtildiği, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Bölge Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından 25.04.2012 tarihinde düzenlenen sağlık kurulu raporunda ise davacının %20 oranında iş gücü kaybının mevcut olduğu ve adli psikiyatri kliniği olan bir üst merkezde değerlendirilmesinin uygun olacağına karar verildiği, davacı tarafından 23.05.2012 tarihli dilekçe ile davalı idareye ön başvuru yapılarak Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Bölge Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından 25.04.2012 tarihinde düzenlenen sağlık kurulu raporundan bahsedilmekle (anılan rapora göre %20 oranında iş gücü kaybı olduğu göz önünde bulundurularak) maddi ve manevi zararının tazmini amaçlı ödeme yapılmasının istenildiği, davalı idare tarafından verilen 12.06.2012 tarihli cevabi yazıda Nakdi Tazminat Komisyonu tarafından bir karar alınmadığı ve konunun değerlendirme aşamasında olduğunun bildirildiği, idare tarafından verilen cevabi yazının 15.06.2012 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve davacı tarafından davalı idarece verilen 12.06.2012 tarihli cevabi yazı başvurunun reddi olarak değerlendirilerek, uğranıldığı iddia edilen 40.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi zararın tazmini istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı, akabinde davacı tarafından Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'ne başvurularak 25.04.2013 tarihli sağlık kurulu raporunun alındığı, anılan raporda davacıda "Travma sonrası stres bozukluğu (iş güç kaybı oranı:%30) + tedavi ile çalışma olanağı veren atipik psikoz (iş güç kaybı oranı:%45) denilen ruhsal rahatsızlık" tespit edildiğinin belirtildiği, davacı tarafından Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nin düzenlemiş olduğu sağlık kurulu raporu dikkate alınarak 14.06.2013 tarihinde davalı idareye uğranılan manevi zararın tazmini istemiyle ön başvuru yapıldığı, başvurunun zımnen reddi üzerine 01.10.2013 tarihinde Van 1. İdare Mahkemesi'nin E:2013/1877 sayılı esasına kayıtlı tam yargı davasının açıldığı, anılan davada terör örgütü mensuplarına karşı yürütülen operasyon kapsamında yaralandığından bahisle Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi'nin raporu dikkate alınarak uğranılan 90.000,00 TL manevi tazminat isteminde bulunulduğu, Van 1. İdare Mahkemesi'nin bağlantı talebiyle dava dosyasını (Kapatılan) Van Bölge İdare Mahkemesi'ne gönderdiği, (Kapatılan) Van Bölge İdare Mahkemesi'nin 04/12/2013 tarihli ve E:2013/592, K:2013/393 sayılı kararı ile bağlantı talebinin kabulü ile dava dosyasının Van 3. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği, bağlantı kararı ile gelen davanın Van 3. İdare Mahkemesinin E:2014/115 sayılı esasına kaydedildiği ve bu dava kapsamında anılan Mahkemece 20/02/2014 tarihli ve E:2014/115, K:2014/229 sayılı esas kaydının kapatılması ve Mahkemelerinin E:2012/1142 sayılı dosyasıyla birleştirilmesi kararı verildiği, Mahkemelerinin E:2012/1142 sayılı dosyasında dava konusunun ise "Van İli, Çatak İlçesi, ...... Mevkiinde Jandarma Asayiş Komutanlığı'nca yürütülen operasyonda terör örgütü mensupları ile çıkan silahlı çatışmada yaralanması sonucu oluşan 40.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi zararın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi" istemi şeklinde güncellendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, gönüllü köy korucusu olarak görev yapmakta olan davacının, 23.05.2008 tarihinde Van İli, Çatak İlçesi, ...... Mevkiinde Jandarma Asayiş Komutanlığı'nca yürütülen operasyonda terör örgütü mensupları ile çıkan silahlı çatışmada yaralanmasına nedeniyle davacının tedavisinin davanın açıldığı tarihte dahi sürdüğü ve oluşan zararın Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesince verilen 25.04.2013 tarihli sağlık kurulu raporuyla kesin olarak ortaya çıktığı hususları dikkate alındığında, dava açma süresinin başlangıcı olarak dikkate alınabilecek nitelikte bulunan 25.04.2013 tarihli sağlık kurulu raporundan daha önce 19.07.2012 tarihinde açılan işbu davada süre aşımı bulunmadığından, İdare Mahkemesince, işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerektiğinden, davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen istinafa konu kararda hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Van 3. İdare Mahkemesinin 11.05.2017 tarih ve E:2012/1142, K:2017/1334 sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 2577 sayılı Yasanın 45/5. maddesine göre kesin olmak üzere, Mahkemesince dosya tekrar ele alınacağından yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, 19/06/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)