(3194 S. K. m. 32, 42) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN KONUSU: Edirne İdare Mahkemesinin 26/04/2017 günlü, E:2016/986, K:2017/734 sayılı kararının istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve talepleri gibi karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Edirne İli, Merkez İlçe, …… Mahallesi, 1955 ada, 42 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binada (...... Residence) mimari projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle düzenlenen 18/03/2016 günlü yapı tatil tutanağında tanınan bir aylık süre içinde ruhsata aykırılıkların giderilmediğinden bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca D blok 16 nolu bağımsız bölüm maliki olan davacıya 3.161,42.-TL idari para cezası verilmesine ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının projesine aykırı kısımlarının yıkılması için 7 gün süre verilmesine, süre bitiminde yıkılmadığı takdirde idare tarafından yıkılmasına ve masraflarının ilgililerden tahsiline ilişkin 09/06/2016 günlü, 707 sayılı Edirne Belediye Encümeni kararının davacıya yönelik kısmının iptali istenilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının özeti: Edirne İdare Mahkemesinin 26/04/2017 günlü, E:2016/986, K:2017/734 sayılı kararı ile; 05/08/2016 tarihli ara kararı gereği mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrasında düzenlenen ve hükme esas alınabilecek nitelikte bulunan 20/01/2017 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle, "yapı tatil zaptının fiili duruma uygun olduğu, hobi odasının davacı tarafından inşa edilmiş olmayıp yapı müteahhidi tarafından inşaat aşamasında oluşturulduğunun tespit edildiği, konut olarak kullanılan hobi odasında bulunan terasın üzeri kapatılarak kapalı alan oluşturulduğu, yapılan imalatın pergole niteliğinde olmadığı ve ruhsat gerektirdiği, idare tarafından verilen bir aylık süre içerisinde ruhsata aykırılık giderilmemiş olduğundan idari para cezasının doğru olarak belirlenmiş olduğu" yönünde kanaat bildirildiği, uyuşmazlığa konu yapıda ruhsata esas mimari projeye aykırı 64 m2 ilave kapalı alan oluşturulduğunun davalı idare tarafından usulüne uygun olarak yapı tatil zaptı ve eki rapor ve fotoğraflar ile tespit edildiği, söz konusu ilave imalatın esaslı tadilat niteliğinde olup ruhsat gerektirdiğinin bilirkişi raporu ile sabit olduğu, ruhsata aykırılığın giderilmesi için süresi içinde başvuru yapılmamış olması sebebiyle söz konusu ilavenin yıkımı için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32'nci maddesi uyarınca davacıya yedi gün süre verilmesine ve süre sonunda idare tarafından yıkılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı, öte yandan, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42'nci maddesine istinaden davacıya idari para cezası verilebilmesi için, davacının yapı sahibi sıfatıyla aynı Kanun'un 32'nci maddesi hükmünü ihlal etmiş olması gerektiği, uyuşmazlık konusu olayda ise, davacının bağımsız bölümü satın aldığı tarihte ruhsata aykırı ilavenin mevcut olduğu, söz konusu kaçak ilavenin davacı tarafından yaptırılmadığı anlaşılmakta olup, bağımsız bölümde bulunan terasın üstünün kapatılmasının ve ilave kapalı alan oluşturulmasının ruhsatlı projeye ve imar mevzuatına aykırı olduğunun davacı tarafından bilinmesinin beklenemeyeceği, davalı idare tarafından da bu hususun yerinde yapılan inceleme sonucu iki teknik personel tarafından tespit edildiği, davacının bu durumdan yapı tatil zaptı ve belediye encümeni kararının tebliği üzerine haberdar olduğu, bu sebeple, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32'nci maddesi hükmünü bizzat ihlal etmemiş olan davacıya yapı sahibi sıfatıyla idari para cezası verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı, bu durumda, dava konusu işlemin, ruhsata aykırı olduğu sabit olan ilavenin yıkımı için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32'nci maddesi uyarınca davacıya yedi gün süre verilmesine ve süre sonunda idare tarafından yıkılmasına dair kısmında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte, davacıya yapı sahibi sıfatıyla 3.161,42.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin davacıya 3.161,42.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline, dava konusu işlemin ruhsata aykırı olduğu sabit olan ilavenin yıkımı için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32'nci maddesi uyarınca davacıya yedi gün süre verilmesine ve süre sonunda idare tarafından yıkılmasına dair kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAFA BAŞVURANTARAFLARIN İDDİALARI:
1- (DAVACI)
Yıkım işlemi yönünden davanın reddine dayanak alınan bilirkişi raporunun hukuka ve teknik gerekçelere aykırı olduğu, dava konusu yapının terasında bulunan imalatın Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinde açıkça tanımlandığı şekilde binanın taşıyıcı unsurlarını etkilemeyen ahşap malzemeden yapılmış yaklaşma mesafelerine uygun sundurma olduğu, ruhsata tabi olmadığı yönetmelikte belirtilen pergola benzeri sundurmanın da yapı ruhsatı gerektirmediği ileri sürülmektedir.
2- (DAVALI)
Ruhsatsız yapının yapı sahibi veya müteahhidi tarafından yapıldığı konusunda teknik inceleme yapılmadan ve tapudaki devir tarihi araştırılmadan ruhsatsız yapının mülkiyetin devrinden önce yapıldığı yönünde karar tesisinin usule ve yasaya aykırı olduğu öne sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI:
DAVACI: Savunma verilmemiştir.
DAVALI: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY:
Edirne İli, Merkez İlçe, ….. Mahallesi, 1955 ada, 42 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binada (...... Residence) mimari projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle 18/03/2016 günlü yapı tatil tutanağı düzenlenmiş, verilen bir aylık süre içinde ruhsata aykırılıkların giderilmediğinden bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca D blok 16 nolu bağımsız bölüm maliki olan davacıya 3.161,42.-TL idari para cezası verilmesine ve aynı Kanunun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının projesine aykırı kısımlarının yıkılması için 7 gün süre verilmesine, süre bitiminde yıkılmadığı takdirde idare tarafından yıkılmasına ve masraflarının ilgililerden tahsiline ilişkin 09/06/2016 günlü, 707 sayılı Edirne Belediye Encümeni kararı alınmış, bu kararın davacıya yönelik kısmının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
Mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmı yönünden;
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin 3. fıkrasında; “Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.”; 6. fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükümleri yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
İdare Mahkemesi kararının, encümen kararının yıkıma ilişkin kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmı hukuka uygun olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar kararın bu kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmı yönünden;
İLGİLİ MEVZUAT:
3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrasında; "18, 28, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 40 ve 41 inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin 4. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir..." hükmü yer almaktadır.
3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrasında; 3194 sayılı İmar Kanununun belirli maddeleri sayılarak bu maddelerdeki mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibi ile sorumluluğu bulunan fıkrada sayılı diğer kişilere verilecek para cezalarına ilişkin düzenleme bulunmakta, sayılan maddeler arasında 32. madde de yer almaktadır.
Buna göre, üçüncü fıkraya göre verilecek cezanın, ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapının tespiti halinde, anılan Kanunun 32. maddesindeki mükellefiyeti yerine getirmeyerek bir ay içinde ruhsat almayan ya da yapısını ruhsata uygun hale getirmeyenlere yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Bu düzenlemelere göre, 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca maktu para cezası verilebilmesi için; yapı sahibinin 32. maddedeki mükellefiyetlerini yerine getirmemiş olması gerektiği sonucuna ulaşılmış olup, bu nedenle ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapının mühürlenerek inşaatın durdurulmasından itibaren, yapı sahibine yükümlülüklerini yerine getirmek üzere bir ayı geçmemek koşulu ile bir süre verilmesi durumunda, bu sürenin, herhangi bir süre verilmemesi halinde ise tespit tarihinden itibaren bir aylık sürenin sonunda anılan madde uyarınca para cezası verilebileceği açıktır.
3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrasında, bu Kanunun 32. maddesindeki mükellefiyetlerin yerine getirilmemesini, yani bir ay içinde ruhsat alınmaması ya da yapının ruhsata uygun hale getirilmemesi fiilinin cezalandırıldığı, yapı sahibine yükümlülüklerini yerine getirmek üzere bir ayı geçmemek koşulu ile bir süre verilmesi durumunda, bu sürenin; herhangi bir süre verilmemesi halinde ise tespit tarihinden itibaren bir aylık sürenin sonunda ancak anılan madde uyarınca para cezası verilebileceği, bakılan davada dava konusu ruhsata aykırılıkların 18/03/2016 gününde idare tarafından yapılan denetim ile tespit edildiği, 22/03/2016 günlü, 2016/300 sayılı belediye encümeni kararıyla 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca idari para cezası verilmesine karar verildiği, davalı idare teknik elemanlarınca düzenlenen 08/06/2016 günlü raporda, süresi içinde aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine dava konusu 09/06/2016 günlü, 707 sayılı belediye encümeni kararı ile 42. maddenin 3. fıkrasında belirtilen para cezasını da içerir dava konusu işlemin tesis edildiği, davacının bu fıkra uyarınca cezalandırılmasının ön koşulu olan bir aylık süre tanınması şartının yerine getirildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; yapı sahibi davacıya tanınan bir aylık süre içinde 3194 sayılı Kanunun 32. maddesindeki yükümlülüklerini yerine getirmediği açık olduğundan, aynı Kanunun 42. maddesinin 3. fıkrası uyarınca verilen para cezasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin para cezasına ilişkin kısmında da hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;
1-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca DAVACININ İSTİNAF BAŞVURUSUNUN REDDİNE,
2-Aynı Kanun'un 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca DAVALI İDARENİN İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE, Edirne İdare Mahkemesinin 26/04/2017 günlü, E:2016/986, K:2017/734 sayılı kararının para cezasının iptaline ilişkin kısmının KALDIRILMASINA, aynı Kanun maddesi uyarınca dava konusu encümen kararının para cezasına ilişkin kısmı yönünden de DAVANIN REDDİNE,
3-Aşağıda dökümü gösterilen ve davacı tarafından karşılanan 1.119,90.-TL ilk aşama yargılama gideri ile 131,20.-TL istinaf yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf safhasında davalı idare tarafından karşılanan 131,20.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5-İlk derece mahkemesi kararının davacının istinaf başvurusu reddedilmek suretiyle kesinleşen davanın reddine ilişkin kısmında davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, davalı idare lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmesine gerek olmadığına,
6-Artan posta giderinin mahkemesince istinaf isteminde bulunanlara iadesine,
7-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6.bendi gereğince kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemesine gönderilmesine,
8-Aynı Kanun maddesi uyarınca kesin olarak 27/03/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)