(6585 S. K. m. 3, 13, 18, 25)
İSTEMİN ÖZETİ: Kütahya İli, Asım Gündüz Caddesi, No:12/B adresinde erkek berber salonu işleten davacı tarafından, "erkek berberlerinin pazar günleri kapalı tutulmalarına, uygulamaya aykırı hareket edenlere 6585 sayılı Kanun'un 18.maddesinin (g) bendine göre işlem yapılmasına" ilişkin 07.12.2015 tarih ve 2015/12234410 sayılı Kütahya Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davada; Kütahya Berberler ve Kuaförler Esnaf Odası'nın 25/03/2015 tarihli ''erkek berberlerinin pazar, bayan kuaförlerinin salı günleri kapalı tutulması'' istemiyle Kütahya Esnaf ve Sanatkarları Odaları Birliği'ne başvurusu üzerine ilgili Birlik tarafından da 03/06/2015 tarihli dilekçeyle emrin çıkartılması amacıyla Valiliğe başvuru yapıldığı, Valilik tarafından başvuruya verilen 11/06/2015 tarihli cevap yazısında çalışma saatlerinin Valilik tarafından belirlenmesinin uygun görülmediğinin belirtildiği; daha sonra 26/11/2015 tarihinde ise esnafın talebinin devam ettiği gerekçesiyle Valilik tarafından 25/11/2015 tarih ve 120022331 sayılı yazı ile "Kütahya Ticaret ve Sanayi Odası ile Kütahya Esnaf ve Sanatkarları Odaları Birliği'nden yeniden teklifte bulunulmasının" talep edildiği, Kütahya Ticaret ve Sanayi Odasının 01/12/2015 tarih ve 5306 sayılı yazı ile "haftada bir gün tatil yapılması" yönünde görüş verdiği, Kütahya Esnaf ve Sanatkarları Odaları Birliğinin 01/12/2015 tarih ve 160 sayılı yazısı ile "haftada bir gün tatil yapmak isteyen esnaf ve sanatkarın olduğu gibi, maddi güçlüklerden dolayı tatil yapmaksızın haftada yedi gün çalışmak isteyen esnaf ve sanatkarımız da bulunduğu, dükkanını kapatmak istemeyen esnafımızın bu tercihleri de dikkate alınarak takdir Valiliğin yüksem makamına bırakılması" yönünde görüş verildiği, Kütahya Valiliği'nin 02.12.2015 tarih ve 12153000 sayılı yazısı ile "erkek berberleri ile bayan kuaför ve güzellik salonlarının çalışma saatleri Valilikçe belirleneceğinden, konu hakkındaki görüşlerinizin ivedilikle bildirilmesinin" Kütahya Belediye Başkanlığı'ndan istenildiği, Kütahya Belediye Başkanlığı'nın 04.12.2015 tarih ve 20298 sayılı yazısı ile "berberlerin ve erkek kuaförlerin haftanın pazar günleri, bayan kuaförlerinin ise salı günleri tatil yapmalarında sakınca bulunmadığı" yönünde Kütahya Valiliğine görüş verildiği, Kütahya Valiliğinin 07.12.2015 tarih ve 2015/12234410 sayılı kararı ile "erkek berberlerinin pazar günleri kapalı tutulmalarına, uygulamaya aykırı hareket edenlere 6585 sayılı Kanun'un 18.maddesinin (g) bendine göre işlem yapılması" yolunda dava konusu işlemin tesis edildiği; 6585 sayılı Kanun'un 13.maddesi uyarınca berber ve erkek kuaförlerinin çalışma saatleri ile ilgili olarak kurum ve kuruluşlar tarafından erkek berber ve kuaförlerin haftada bir gün izin yapması yönünde Valilik makamına başvuruda bulunulduğu, bu başvuru üzerine ilgili idareden de erkek kuaförlerin pazar günleri tatil yapmasının uygun olacağı yönünde görüş verildiği, berber ve erkek kuaförlerin pazar günü tatil olmasına Vali tarafından karar verildiği, dolayısıyla belirlenen usul izlenerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar veren Kütahya İdare Mahkemesi'nin 02/03/2017 gün ve E: 2016/205, K: 2017/206 sayılı kararının; hukuka aykırı olduğu, davalı idarenin daha önce de 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu'na göre pazar günlerine ilişkin karar aldığı, kendisinin pazar ruhsatı verilmesi isteminin 6585 sayılı Kanun'un 25.maddesi uyarınca kabul edildiği, pazar günleri dükkanını tekrar açıp çalışmaya devam ettiği ileri sürülerek, istinaf yolu ile incelenerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5.İdare Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, Kütahya İlinde "erkek berberlerinin pazar günleri kapalı tutulmalarına, uygulamaya aykırı hareket edenlere 6585 sayılı Kanun'un 18.maddesinin (g) bendine göre işlem yapılmasına" ilişkin 07.12.2015 tarih ve 2015/12234410 sayılı Kütahya Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü işleminin ipali istemiyle açılmıştır.
29 Ocak 2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un ''Tanımlar'' başlıklı 3/1-ı maddesinde, Perakende İşletme; Alışveriş merkezi, büyük mağaza, zincir mağaza, bayi işletme, özel yetkili işletme, perakende ticaretle uğraşan diğer ticari işletmeler ile esnaf ve sanatkar işletmeleri olarak tanımlanmış; ''Çalışma Saatleri'' başlıklı 13. maddesinde: ''Mesleğe, mevsime ve turizme özgü şartlar ve benzeri hususlar gözetilerek perakende işletmelerin bir kısmının veya tamamının çalışma saatleri, meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine yetkili idarenin görüşü alınmak suretiyle vali tarafından belirlenebilir. Esnaf ve sanatkâr işletmelerinin çalışma saatlerinin belirlenmesinde, meslek kuruluşunca ilgili esnaf ve sanatkâr odasının görüşü alınır.''; aynı Kanun'un ''Ceza hükümleri'' başlıklı 18/1-g maddesi ise: ''g) 13 üncü maddesine göre belirlenen çalışma saatlerine aykırı hareket edenlere bin Türk lirası,.......... idari para cezası verilir.'' hükümleri yer almakta olup; yine aynı Kanun'un ''Uygulanmayacak hükümler'' başlıklı 25. maddesinde de, 02/01/1924 tarihli ve 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun hükümlerinin perakende işletmeler hakkında uygulanmayacağı belirtilmiştir.
6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre, mesleğe, mevsime ve turizme özgü şartlar ve benzeri hususlar gözetilerek perakende işletmelerin bir kısmının veya tamamının çalışma saatleri, meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine yetkili idarenin görüşü alınmak suretiyle vali tarafından belirlenebilecektir. Valilere çalışma saatlerini belirleme hususunda verilmiş olan bu yetkinin, sadece gün içerisinde çalışma saatlerinin belirlenmesine yönelik olarak kullanılabileceği açıktır.
Esnaf ve sanatkarların çalışma saatlerinin belirlenmesi konusunda Valilere tanınan takdir yetkisinin kullanımının, mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve kamu hizmetinin gerekleriyle sınırlı olduğu ve bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Kütahya İli, Asım Gündüz Caddesi, No:12/B adresinde erkek berber salonu işleten davacı tarafından, 6585 sayılı Kanun'un 13. maddesi dayanak alınarak erkek berberlerinin pazar günleri, bayan kuaförlerinin ise salı günleri kapalı tutulmalarına ilişkin 07/12/2015 tarih ve 2015/12234410 sayılı Kütahya Valiliği Ticaret İl Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer alan yasa hükümlerinin ve dava dosyasının birlikte değerlendirilmesinden, 6585 sayılı Yasada çalışma saatlerini belirleme yönünden Valilere tanınan yetkinin yukarıda da belirtildiği üzere sadece gün içerisinde çalışma saatlerinin belirlenmesine yönelik olduğu ve 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun hükümlerinin perakende işletmeler hakkında uygulanmayacağı yolundaki yasa hükmü de dikkate alındığında, erkek kuaförlerinin pazar günü tam gün olarak çalışmaması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, aksi yöndeki mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüyle, Kütahya İdare Mahkemesi'nin 02/03/2017 gün ve E: 2016/205, K: 2017/206 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 484,80.-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 990,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın Mahkemesince HMK'nun 333. maddesi uyarınca yatıranlara iadesine, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde olmak üzere 26.09.2017 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)