(2577 S. K. m. 45) (5580 S. K. m. 1) (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m. 5) (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m. 13)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacıya ait olan ve Kayseri İli, ……. adresinde faaliyette bulunulan …….. Bireysel Koçluk Danışmanlık Merkezi'nin, Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'ne aykırı olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle ruhsat alması aksi halde ticaret ve sanattan men edileceği yönünde tesis olunan ihtar içerikli 04.04.2016 tarih ve 464 cilt, 023182 seri numaralı zabıt varakasının; iptali istemiyle açılan davada; Maarif Müfettişince 07.03.2016 tarihinde yapılan denetimde, davacıya ait ……. Bireysel Koçluk Danışmanlık Merkezi adı altında yukarıda belirtilen adreste Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'ne aykırı olarak izinsiz faaliyet gösterildiğinin tespit edilmesi üzerine getirilen teklif ile gerekli işlemlerin yapılmasının Valilik Makamı'ndan istenildiği, yapılan incelemede söz konusu yere gerek Bakanlık ve gerekse Valilik'çe verilen bir kurum açma izni bulunmaması nedeniyle gerekli işlemleri takip etmek üzere Melikgazi Kaymakamlığı'na Valilik'çe bildirim yapıldığı, Melikgazi Kaymakamlığı tarafından davaya konu işyerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatı veren Melikgazi Belediye Başkanlığı'na yazılan 29.03.2016 tarih ve E.3529570 sayılı yazı ile de davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun olarak faaliyet göstermediği ve faaliyet gösteren kurum hakkında gerekli işlemlerin yapılarak bilgi verilmesinin istenildiği, son olarak Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'ne aykırı olarak izinsiz faaliyet gösterildiğinden bahisle ruhsat alması aksi halde ticaret ve sanattan men edileceği yönünde tesis olunan ihtar içerikli 04.04.2016 tarih ve 464 cilt, 023182 seri numaralı zabıt varakasının Melikgazi Belediye Başkanlığı'nca düzenlendiğinin anlaşıldığı, kurum açma izni alınmadan veya her ne ad altında olursa olsun eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetlerin izinsiz yapıldığının tespiti hâlinde Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 4. fıkrasında yer verilen düzenleme gereği 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca o özel eğitim kurumunun Valilik'çe kapatılacağının açık bir şekilde hükme bağlanmış olması karşısında, anılan idarece Kanunu'ndan kaynaklanan görev ve yetki kapsamında işlem tesis edilmesi gerekmekte iken yetkisi bulunmayan davalı Belediyece tesis olunan zabıt varaksında hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ilişkin olarak verilen Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nin 21/09/2016 gün ve E: 2016/397, K: 2016/760 sayılı kararının, tesis edilen işlemin usul ve yasalara uygun olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Kaldırılması istenilen kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi'nce 2577 sayılı Yasa'nın değişik 45. maddesi uyarınca dosya incelenerek işin gereği görüşüldü;
Dava, davacıya ait olan ve Kayseri İli, ……. adresinde faaliyette bulunulan ……. Bireysel Koçluk Danışmanlık Merkezi'nin, Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'ne aykırı olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle ruhsat alması aksi halde ticaret ve sanattan men edileceği yönünde tesis olunan ihtar içerikli 04.04.2016 tarih ve 464 cilt, 023182 seri numaralı zabıt varakasının iptali istemiyle açılmıştır.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanun'un amacının özel öğretim kurumlarının eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usul ve esaslarının düzenlenmesi olduğu; 3. maddesinde, kurum açma izninin Milli Eğitim Bakanlığı ve valilikler tarafından verileceği, 5216 sayılı, 5393 sayılı ve 5302 sayılı Kanunlarda belirtilen izin ve ruhsatların, özel öğretim kurumlarını kapsamayacağı, her ne ad altında olursa olsun eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetlerin Bakanlık izin ve denetimine tabi olduğu; 4. maddesinde, kurum binalarının niteliklerinin ve kurumlara dair standartların Bakanlık'ça belirleneceği; 7. maddesinde, belirtilen durumlarda özel öğretim kurumlarının geçici veya sürekli olarak kurum açma izni veren makam tarafından kapatılacağı; 11. maddesinde de, kurumlar ve bu kurumlarda görevli personelin Milli Eğitim Bakanlığı'nın denetimi ve gözetimi altında olduğu hükme bağlanmıştır.
20.03.2012 gün ve 28239 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5. maddesinde, kurum açmak isteyenlerin, Milli Eğitim Bakanlığı ve müdürlüklerinden, sağlık müdürlüklerinden, çevre ve şehircilik il müdürlüklerinden, itfaiye müdürlüklerinden ve bazı özel durumlara ilişkin ilgili kurumlardan alınan belgelerle valilik veya kaymakamlığa başvurmaları gerektiği, Maarif Müfettişleri'nce müracaatın belirlenen standartlara uygun olup olmadığı hususunda inceleme yapılacağı, müfettişlerce uygun görülmesi halinde kurum türüne göre valilik veya Bakanlık tarafından ruhsat düzenleneceği; hüküm altına alınmış aynı maddenin 4. fıkrasında ise, "Gerçek ve tüzel kişiler tarafından Kanun kapsamında belirtilen faaliyetlerin Kanun'a göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan veya her ne ad altında olursa olsun eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetlerin izinsiz yapıldığının tespiti hâlinde söz konusu yerler 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca valilikçe kapatılır." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacıya ait Kayseri İli, …… adresinde faaliyet gösteren …….Bireysel Koçluk Danışmanlık Merkezi'nin, Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'ne aykırı olarak izinsiz faaliyet gösterdiğinden bahisle ruhsat alması aksi halde ticaret ve sanattan men edileceği yönünde tesis olunan ihtar içerikli 04.04.2016 tarih ve 464 cilt, 023182 seri numaralı zabıt varakasının düzenlendiği, bu varakanın iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda; Maarif Müfettişi'nce 07.03.2016 tarihinde yapılan denetimde, davacıya ait …….. Bireysel Koçluk Danışmanlık Merkezi adı altında yukarıda belirtilen adreste Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'ne aykırı olarak izinsiz faaliyet gösterildiğinin tespit edilmesi üzerine getirilen teklif ile gerekli işlemlerin yapılmasının Valilik Makamı'ndan istenildiği, yapılan incelemede söz konusu yere gerek Bakanlık ve gerekse Valilik'çe verilen bir kurum açma izni bulunmaması nedeniyle gerekli işlemleri takip etmek üzere Melikgazi Kaymakamlığı'na Valilik'çe bildirim yapıldığı, Melikgazi Kaymakamlığı tarafından davaya konu işyerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatı veren Melikgazi Belediye Başkanlığı'na yazılan 29.03.2016 tarih ve E.3529570 sayılı yazı ile de davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun olarak faaliyet göstermediği ve faaliyet gösteren kurum hakkında gerekli işlemlerin yapılarak bilgi verilmesinin istenildiği, son olarak Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği'ne aykırı olarak izinsiz faaliyet gösterildiğinden bahisle ruhsat alması aksi halde ticaret ve sanattan men edileceği yönünde tesis olunan ihtar içerikli 04.04.2016 tarih ve 464 cilt, 023182 seri numaralı zabıt varakasının Melikgazi Belediye Başkanlığı'nca düzenlendiği anlaşılmaktadır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 1. maddesinde; "Bu Kanun'un amacı, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılmasıdır." hükmüne, 2. maddesinde; "Bu Kanun hükümleri; a) 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 268-275 inci maddeleri kapsamına giren 1 inci sınıf gayrisıhhi müesseselere, b) Nerede açılırsa açılsın, yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, taşocakları, akaryakıt istasyonları ve benzeri yerlere, c) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamına giren turizm işletmelerine, e) 1 inci, 2 nci ve 3 üncü sınıf gıda maddesi üreten gayri sıhhi müesseselere, f) 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca açılan avukatlık bürolarına, g) 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu uyarınca meslek mensuplarınca açılan bürolara, h) 1512 sayılı Noterlik Kanunu'na göre kurulan noterlik dairelerine, ı) 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca mühendis ve mimar meslek mensuplarınca açılan bürolara, i) 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'a göre açılan muayenehane ve müşterek muayenehanelere, uygulanmaz." hükmüne, 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye aşağıdaki merciler yetkilidir: a) Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere il özel idareleri. B) Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler, c) Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; d) 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, e) Sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları." hükmüne, 4. maddesinde ise; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesinde; "bu yönetmeliğin amacı, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesinde uygulanacak esas ve usulleri düzenlemektir." hükmü, 2. maddesinde; "bu yönetmelik, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsar." hükmü, 4. maddesinde; "Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden; a) Yetkili idare: belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini; büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe veya ilk kademe belediyesini; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi ve organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, ... ifade eder. " hükmü, 6. maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır. ..." hükmü, 13. maddesinde ise; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlıkta, davacının ….. Bireysel Koçluk Danışmanlık faaliyeti sürdürmek amacıyla 22.05.2015 tarih ve 2015/258 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı aldığı, ancak Bireysel Danışmanlık faaliyeti dışında TEOG sınavları, Lise YGS, LYS sınavlarına yönelik olarak dersanecilik faaliyetinde bulunduğu ve kurumda eğitim-öğretim faaliyeti yapıldığının somut olarak ortaya konulduğu 07.03.2016 tarihli tutanak Valilik bünyesinde oluşturulan Denetleme Kurulu'nca düzenlendiği, Milli Eğitim Bakanlığı'nca izin alınmadan eğitim-öğretim faaliyeti gösterildiğinden bahisle Valiliğin 28.03.2016 tarih ve 3467438 sayılı kapatma kararı verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, Bireysel Danışmanlık Merkezinin 3572 sayılı yasa uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatını almak zorunda olduğu ve Melikgazi Belediye Başkanlığı'nca işyeri açma ve çalışma ruhsatının 22.05.2015 tarihinde düzenlendiği, bireysel danışmanlık hizmeti dışında eğitim-öğretim faaliyeti gösteren işyerinin denetiminin yapılmasının ve gerektiğinde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin yönetmelik hükümlerince belirtilen yaptırımların uygulanması konusunda Melikgazi Belediyesi'nin yetkili olduğu açıktır.
Dosya içeriği ve yukarıda yer verilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden … Bireysel Koçluk Danışmanlık Merkezi'nin ruhsatta belirtilen bireysel danışmanlık faaliyeti dışında faaliyette bulunduğunun tespiti nedeniyle Melikgazi Belediye Başkanlığı tarafından işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek Belediye Encümeni'nce faaliyetten men edilmesi gerekirken doğrudan zabıta ihbarnamesi ile özel eğitim kurumu ruhsatı alınması gerektiği aksi takdirde, Ticaret ve Sanattan men edileceğine dair davacının ihtar edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle, Kayseri 2. İdare Mahkemesi'nce verilen 21/09/2016 gün ve E:2016/397 K:2016/760 sayılı kararına karşı yapılan istinaf istemine ilişkin dilekçede ileri sürülen iddialar, sözü geçen kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, istinaf isteminin yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine, aşağıda dökümü yapılan 137,00-TL yargılama giderinin istinaf isteminde bulunan üzerinde bırakılmasına, fazladan yatırılan 29,20-TL karar harcı ve posta gideri avansından artan miktarın istenilmesi halinde istinaf isteminde bulunana iadesine, 2577 sayılı Kanun'un 46/d maddesi gereği kararın tebliğini izleyen günden itibaren, 30 gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 13/04/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)