(2577 S. K. m. 45, 46)
İstemin Özeti: Davacı tarafından, Kayseri Barosu'nda 16/05/2003-17/05/2004 tarihleri arasında yapmış olduğu avukatlık stajı neticesinde baro levhasına yazılmasının uygun görülmemesine dair Türkiye Barolar Birliği işlemine karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun 08.10.2015 tarih ve 2015/1060 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; davacının staj yaptığı süre zarfında aylıklı (kadrolu) bir görevde çalıştığı, bu nedenle davalı idarece tesis edilen davaya konu işlemde bu yönüyle de hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak Ankara 11. İdare Mahkemesince verilen 08/12/2016 gün ve E:2016/223, K:2016/4303 sayılı kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Ankara 11. İdare Mahkemesince verilen 08/12/2016 gün ve E:2016/223, K:2016/4303 sayılı karar usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, davacının istinaf başvurusunun REDDİNE, istinaf safhasındaki yargılama giderlerinin başvuruda bulunan üzerinde bırakılmasına, istinaf safhasında fazla yatırılan 31,40 TL harç ile posta gideri avansından artan miktarın istinaf isteminde bulunana iadesine, 2577 sayılı Yasanın 46. maddesi uyarınca kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içinde Danıştay ilgili Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere 15/06/2017 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
AZLIK OYU:
1136 sayılı Avukatlık Kanununun 9.maddesinde; avukatlık mesleğine kabul edilen adaya ilgili baro tarafından ruhsatname verileceği, 3.maddesinin (f) bendinde; avukatlık mesleğine kabul edilebilmek için; bu Kanuna göre avukatlığa engel bir halin bulunmaması gerektiği, 5.maddesinin (d) bendinde; avukatlık mesleği ile birleşmeyen bir işle uğraşanların mesleğe kabul isteminin reddedileceği, 11.maddesinde de; Aylık, ücret, gündelik veya kesenek gibi ödemeler karşılığında görülen hiçbir hizmet ve görev, sigorta prodüktörlüğü, tacirlik ve esnaflık veya meslekin onuru ile bağdaşması mümkün olmayan her türlü işin avukatlıkla birleşemeyeceği hükmüne yer verilmiş, bu hükme istisna olarak, 12.maddesinde de, avukatlıkla birleşebilecek işler tek tek sayılmıştır.
19.12.2001 tarih ve 24615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Staj Yönetmeliği'nin "İnceleme" başlıklı 5.maddesinde; "Başvurma dilekçesinin kabulüyle birlikte Baro başkanı levhada yazılı avukatlardan birini, stajyer adayının avukatlık mesleğine kabul için gerekli nitelikleri taşıyıp taşımadığı ve avukatlıkla birleşmeyen bir işle uğraşıp uğraşmadığını araştırmak ve sonucu hakkında rapor düzenlemek üzere görevlendirir. Görevlendirilen avukat, .. en geç onbeş gün içinde rapor vermek zorundadır. Baro, adayın başvurusunun incelenebilmesi için gerek duyduğunda, avukatlıkla birleşmeyen bir işle uğraşıp uğraşmadığını araştırma amacıyla, sosyal güvenlik kuruluşlarından ve adayın özelliğine göre ilgili kişi veya kuruluşlardan bilgi isteyebilir." hükmü, "Avukatın Yükümlülüğü" başlıklı 17/3.maddesinde; "Avukat, stajyerin Baro eğitim çalışmalarına katılmasını, devamını ve başarısını denetlemekle yükümlüdür." hükmü, "Stajın Yapılışı" başlıklı 18/2.maddesinde; "Staj kesintisiz yapılır." hükmü, "Raporlar" başlıklı 20.maddesinde; "Yanında staj yapılan avukat, ilk üç ayın bitiminde ve staj süresinin sonunda birer rapor verir." hükmü, "Denetim" başlıklı 21.maddesinde; "Baro yönetimi, staja başlama veya staja başlanılan avukatın değiştirilmesi konusunda; yanında staj yapılacak avukatın bu Yönetmelikte belirlenen nitelikleri taşıyıp taşımadığı, büro olanaklarının stajyerin eğitimine elverişli olup olmadığı hakkında karar vermeye yetkilidir. Ayrıca, Baro Yönetim Kurulu veya yetki verilmesi halinde staj kurulu, stajın devamı süresince stajyerin, bu Yönetmeliğin amaç maddesinde belirlenen eğitim programına, meslek kurallarına uygun staj yapıp yapmadığını denetler." hükmü ile "Staj Bitim Belgesinin Alınması" başlıklı 30.maddesinde; "Baro Yönetim Kurulu (Ek ibare: RG-17/6/2014-29033) Türkiye Barolar Birliği’nce yaptırılan staj yeterlilik değerlendirmesinde başarılı olan ve staj süresini tamamlayarak staj eğitimini bitirme belgesini alan stajyere, staj dosyasındaki belge ve raporları inceleyerek yeterli bulduğu takdirde, yapacağı ilk toplantıda staj bitim belgesi verilmesi konusunda karar verir." hükümleri düzenlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının hemşire olarak görev yapmakta iken avukatlık stajını yapmak için 6 ay ücretsiz izin aldığı, stajın ilk 6 ayını tamamladığı, ikinci 6 aylık kısmında da kamuda nöbet usulü geceleri hemşirelik yaptığı, gündüzleri de avukatın yanında stajını tamamladığı, 26.05.2004 tarihinde staj bitim belgesi alarak Kayseri Barosu Yönetim Kurulu kararıyla baro levhasına yazıldığı, Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun 31.07.2015 tarih ve 2015/312 sayılı kararı ile baro levhasına yazılma kararının uygun bulunmaması üzerine yapılan itirazın reddine ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun 08.10.2015 tarih ve 2015/1060 sayılı kararının iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen Yönetmeliğe göre staj başvurusu yapıldıktan sonra levhada yazılı avukatlardan birinin görevlendirilerek stajyer adayın gerekli nitelikleri taşıyıp taşımadığının ve avukatlıkla birleşmeyen bir işle uğraşıp uğraşmadığının araştırılarak, sosyal güvenlik kuruluşlarından ya da ilgili kuruluşlardan bilgi istenilerek rapor düzenleneceği hatta bunun zorunlu olduğu düzenlenmiştir. Ayrıca stajın devamı süresince idarenin stajyeri düzenli olarak denetleyeceği, denetimler sonucunda staj dosyasındaki belge ve raporların yeterli olduğu anlaşıldığında da staj bitim belgesi verileceği hükme bağlanmıştır. Tüm bu hükümler dikkate alınarak davacıya 26.05.2004 tarihinde staj bitim belgesi verilmiş, Kayseri Barosu Yönetim Kurulu kararıyla da aynı gün baro levhasına yazılması yönünde karar verilmiş, dava konusu işlemle ise stajın kesintisiz yapılması ve avukatlık mesleğiyle birleşmeyen bir işle uğraşmamak gerektiğine ilişkin mevzuat hükümleri dikkate alınarak itirazın reddine karar verilmiştir. Davacının stajın ilk 6 ayında ücretsiz izinli olduğu ve stajın kesintisiz yapıldığı hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf stajın ikinci 6 ayında avukat yanındaki stajda bulunmaktadır. Öncelikle davacı taraf mesleğinin de getirdiği avantajı kullanarak, gündüzleri avukat yanındaki stajını yapıp geceleri de staja engel olmayacak şekilde nöbet usulü hemşirelik görevini ifa etmiştir. Yukarıda yer verilen Yönetmeliğe göre yanında staj yapılan avukatın, ilk üç ayın bitiminde ve staj süresinin sonunda olmak üzere birer rapor vereceği düzenlenmiş; bu düzenleme doğrultusunda dosyaya Av. S. E. imzalı 17.02.2004 ve 17.05.2004 tarihli iki adet olumlu staj raporu sunulduğu, bu raporlara karşı herhangi bir sahtelik iddiası ya da itirazın olmadığı, dolayısıyla davacının stajı kesintisiz yaptığı görülmüştür.
Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için stajını Kanuna uygun bir şekilde tamamlayan adayın baro levhasına yazılabilmesi için Kanun'un 5.maddesinde yer alan “avukatlıkla birleşmeyen bir işle uğraşmak” engelinin aranıp aranmayacağının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir: Kanun avukatlıkla birleşen işleri sınırlı bir şekilde sayarak kanunda yer alan işler dışındaki tüm işlerin avukatlıkla birleşmeyen bir iş olduğunu kabul etmiş, baroya kayıtlı olarak avukatlık mesleğini icra eden avukatların avukatlık mesleği dışında bir işte çalışmasını ise yasaklamıştır.
Yukarıda yer alan Kanun hükümlerinin birlikte incelenmesinden Avukatlık mesleği ile birleşmeyen bir işte çalışmama şartının staj yaparken değil, Avukatlık mesleğini icra edebilmek için aranan bir şart olduğunun kabulü gerekmektedir. Aksi bir düşüncenin kabulü, avukatlık ruhsatnamesini aldıktan sonra herhangi bir nedenle baro levhasından kaydını sildirmek suretiyle avukatlık mesleğinden ayrılan ve başka bir işte çalışmaya başlayan kişilerin avukatlık ruhsatnamelerinin iptal edilmesi sonucunu doğuracaktır. Ancak ilgilinin baro levhasına yazılarak avukatlık ruhsatnamesi alması memuriyetle birlikte avukatlık mesleğini yürüteceği anlamına gelmemektedir. Diğer bir anlatımla ilgili avukatlıkla bağdaşmayan memuriyet görevinden ayrılmadıkça baroya kayıtlı olarak avukatlık yapamayacaktır.
Her ne kadar dava konusu işlemde ret gerekçelerinden biri olarak davacının halen hemşirelik görevini ifa ettiği, avukatlıkla bağdaşmayan işle meşgul olduğu belirtilmiş olsa da davacının 09.09.2013 tarihinde Sağlık Bakanlığı Hukuk Müşaviri olarak atandığı ve halen bu göreve devam ettiği göz önüne alındığında davacının avukatlık mesleğiyle bağdaşan bir görev yürüttüğü de açıktır.
Nitekim davamıza emsal teşkil eden Ankara 14.İdare Mahkemesi'nin 30.06.2010 tarih ve E:2010/850, K:2010/955 sayılı kararı da aynı doğrultuda olup Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 30.01.2014 tarih ve E:2010/3468, K:2014/124 sayılı kararıyla onanmış, karar düzeltme istemi de 29.02.2016 tarih ve E:2014/3961, K:2016/495 sayılı kararıyla reddedilerek kesinleşmiştir.
Diğer taraftan davacının geceleri nöbet usulü hemşirelik yaparak gündüzleri de avukat yanındaki stajını yapabilmesi, mesleğinin gece nöbet şeklinde çalışmasına imkan vermesinden kaynaklanmakta olup, mesai saatlerinde avukatlık stajının yapılabilirliği anlamına gelmemektedir. Başka bir ifadeyle gece nöbet usulü şeklinde çalışma sistemi olmayan ve kamu kurum ve kuruluşlarındaki normal mesai çalışma saatlerinde çalışmak zorunda olan memurların ücretsiz izin almaksızın ya da göreviyle ilişiği kesilmeksizin avukatlık stajını yapması mümkün görünmemektedir.
Bu durumda; usulüne uygun olarak avukatlık stajını tamamlayan ve staj bitim belgesi alarak baro levhasına yazılma talebi yerel baro tarafından kabul edilen davacının baro levhasına yazılma kararının uygun bulunmaması üzerine yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, istinaf isteminin kabul edilerek idare mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali gerektiği görüşüyle davacının istinaf isteminin reddi yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum. (¤¤)