(5393 S. K. m. 14) (5216 S. K. m. 7)
İSTEMİN ÖZETİ: İstanbul İli, Kağıthane İlçesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi ve ... Mahallesi'nde ruhsatsız kazı veya ruhsatlı kazı sonrası üst kaplamanın ve alt yapısının tamamlanmadığı gerekçesiyle 44.940,30-TL hasar bedelinin davacıdan tahsili yönündeki 06.04.2016 tarih, 309 karar numaralı encümen kararının iptali istemiyle açılan davada; "...Uyuşmazlıkta davalı idare tarafından 04.06.2015 tarih, 2218 Sayılı işlem ile davacı şirkete alt yapı çalışması tamamlanan ancak üst yapı çalışması 3 günü aşan tranşelere dair kaplama ve tamiratların belediye tarafından yapılıp ilgili kuruma hasar bedeli olarak yansıtılacağı bildirilmiş ise de; davaya konu işlemin dayanağı ''Tespit tutanağı ve Keşif Hesabı'' incelendiğinde tespiti yapılan zararın meydana geldiği tarihin belli olmadığı, 04.06.2015 tarih, 2218 Sayılı işlem de bildirilen 3 günlük sürenin ne zaman başlayıp ne zaman bittiğinin belirtilmediğinin anlaşılması karşısında 3194 Sayılı İmar Kanunu'nun ''Kamunun selameti için alınması gereken tedbirler'' başlıklı 40. maddesine uygun düzenlenmeyen davaya konu encümen kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır." gerekçesiyle davaya konu işlemin iptaline yönelik olarak verilen İstanbul 11. İdare Mahkemesi'nin 14/02/2017 tarih ve E:2016/808, K:2017/290 Sayılı kararının; davacının meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, bu zararın ne zaman gerçekleştiği ve ne kadar sürede giderilmesi gerektiğini de bildiği iddialarıyla istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması ve davanın reddine kararı istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesince; dava dosyasında bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava; davacı şirkete İstanbul İli, Kağıthane İlçesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi ve ... Mahallesi'nde ruhsatsız kazı veya ruhsatlı kazı sonrası üst kaplamanın ve alt yapısının tamamlanmadığı gerekçesiyle 44.940,30-TL hasar bedelinin davacıdan tahsili yönündeki 06.04.2016 tarih, 309 karar numaralı Kağıthane Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
5393 Sayılı Belediye Kanununun "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14. maddesinin (a) bendinde belediyenin mahalli müşterek nitelikte olmak koşuluyla, imar, su, kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel altyapı; çevre ve çevre sağlığı, şehiriçi trafik hizmetlerini yapıp, yaptırabileceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezalar vermek yetkisi ve imtiyazının olduğu; 34. maddesinin (ı) bendinde; encümenin diğer kanunlarda kendine verilen görevleri yerine getirmek görev ve yetkisinin olduğu hükme bağlanmıştır.
5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek; (g) bendinde; Büyükşehir Belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak bakım ve onarımını sağlamak, büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında düzenlenmiş; "Alt Yapı Hizmetleri" başlıklı 8. maddesinde, alt yapı hizmetlerinin koordinasyon içerisinde yürütülmesi amacıyla alt yapı koordinasyon merkezinin (AYKOME) kurulacağı; bu merkezin çalışma usul ve esaslarının İçişleri Bakanlığınca çıkartılacak bir Yönetmelikle belirleneceğinin hükme bağlandığı, bu hükme dayalı olarak çıkartılan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin 8. maddesinin (f) bendinde; AYKOME'nin kazı ruhsatı vereceği ve buna dair bedeli belirleyeceği, 12. maddesinin (ç) bendinde ruhsatsız kazı yapılmasını önleyeceği ve ruhsatsız kazı yapıldığının tespiti halinde, kazı yapanlar hakkında gerekli işlemin yapılmasını sağlayacağı, düzenlemeleri bulunmaktadır.
1608 Sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve sahaliyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatlar Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.
Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir." hükmü yer almaktadır.
Söz konusu madde 23.01.2008 tarihli 5728 Sayılı Kanun'un 66. maddesiyle yeniden düzenlenmiş olup, ilgili kanun gerekçesinde; maddeyle fiilin niteliği dikkate alınarak Kabahatler Kanununun 32. maddesine yollamada bulunulmuş, ayrıca yeni bir hüküm olarak, belediye hizmetlerinde etkinliğin sağlanması ve ilgili kişinin de bu kanunda belirtilen aykırılık hallerini süratle gidermesi olanağı sağlanmıştır, denilmek suretiyle belediyeye tanınan yetkinin amacı açıklanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; belediyelere bir çok görevler yükleyip, belli hizmetler için yetkiler veren belediye mevzuatı ve ilgili Yönetmelikte, kamu hizmetlerinin yürütümüne dair kararlarının uygulanabilmesini sağlayıcı, hizmetlerin etkinliğinin artmasını sağlayıcı cezai ve yaptırım hükümlerinin bulunmadığı; belediyelerin yasal görevlerini ifa sırasında bu görevin yerine getirilmesini engelleyici davranışların cezalandırılması ile sorumluluk sahasındaki mallara verilen zarar ve ziyanın tazminine dair bir yetkinin belediyelere tanınmadığı anlaşılmakta ise de; 1608 Sayılı Kanun'un 1. maddesinin belediyeleri bu hususlara dair olarak yetkilendirdiği; bir başka ifade ile; belediyenin kanunla yüklenen görevinin yerine getirmesini engelleyici bir davranışta bulunulması halinde; belediye encümenince, söz konusu davranışın ortadan kaldırılmasına karar verileceği; emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde söz konusu fiilin masrafları %20 zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği anlaşılmaktadır.
İstanbul İli, Kağıthane İlçesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi, ... Mahallesi ve ... Mahallesi'nde ruhsatsız kazı veya ruhsatlı kazı sonrası üst kaplamanın ve alt yapısının tamamlanmaması sebebiyle Kağıthane Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü'nün 25.01.2016 tarihli işlem ile 44.940,30-TL hasar tespit edilerek davacı şirketin taşeron firması ... Elektrik İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.'den tahsili için encümene havale edildiği, 27.01.2016 tarih, 52 karar numaralı encümen kararıyla ... Elektrik İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.'den söz konusu hasar bedelinin istendiği, bu karara dava dışı taşeron firmanın itiraz etmesi ve davacı şirketin de ... Elektrik İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti'nin bahse konu alanda çalışması olmadığını bildirmesi üzerine Fen İşleri Müdürlüğü'nün 31.03.2016 tarihli işlemi ile belediye encümeninden hasar bedelinin istendiği şirketin ... olarak düzeltilmesinin istendiği, 06.04.2016 tarih, 309 karar numaralı encümen kararıyla 27.01.2016 tarih, 52 karar numaralı encümen kararının tashih edilerek hasar bedelinin davacı şirketten istenilmesine karar verilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda; davalı idarece 1608 Sayılı Yasada öngörülen prosedür işletilmek suretiyle, davacı tarafından zemine verilen zarar ve ziyanın belli sürede giderilmesinin istenilmesi, bu sürede zarar ve ziyanın giderilmemesi halinde yapılan masrafın %20 fazlasıyla ilgilisinden tahsil edilmek üzere belediyece yerine getirilmesi gerekmektedir.
Bu durumda, davalı tarafından 1608 Sayılı Yasadaki prosedür yerine getirilerek öncelikle davacıya kaldırıma yapılan hasarın eski hale getirilmesi için belli bir süre verilmesi, verilen sürede giderilmemesi halinde mahzurun belediyece giderilip yapılan masrafın en fazla %20 fazlasıyla hesaplanması sonrası encümen tarafından tahsili yönünde işlem tesisi gerekirken, anılan prosedür işletilmeksizin tesis edilen davaya konu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Bu durumda, davaya konu işlemi iptal eden mahkeme kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.
Sonuç: Açıklanan nedenlerle, İstanbul 11. İdare Mahkemesi'nin 14/02/2017 tarih ve E:2016/808, K:2017/290 Sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarda belirtilen gerekçe ile reddine, istinaf aşamasında yapılan 118,70 TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasındaki posta gideri avansından artan kısmın mahkemesince davalı idareye iadesine, kesin olarak 15.06.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)