(657 S. K. m. 125, 127) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Dava; Tokat ili Başçiftlik ilçesi ...... Mahallesi Camii'nde imam hatip olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-ı maddesi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 14.09.2015 tarih ve 2279 sayılı Tokat İl Müftülüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Tokat İdare Mahkemesi'nin 30/12/2016 gün ve E:2015/692, K:2016/905 sayılı kararıyla; Tokat ili Başçiftlik ilçesi ...... Mahallesi Camii'nde imam hatip olarak görev yapan davacının, Kuran Kursu öğreticisi olan eşine ait kurs defterlerinin mühürlenmesi işlemi için İlçe Müftülüğü'ne gittiği, defterlerin mühürlenmesi hususunda çıkan tartışma sırasında Müftülük'te görevli Hizmetli ......'e hitaben "senin ağzını yüzünü s..." dediği, davacının ...... ile yaptığı telefon görüşmelerini gizlice kaydettiği, ...... ile yaptığı görüşmeleri kaydettiğinin öğrenilmesi üzerine başlayan tartışma sırasında davacının Müftülük'te görevli ......'in gıyabında "anasını avradını s..." dediğinin anlaşıldığı, sübut bulan eylemlerinin niteliği dikkate alınarak eylemlerinin karşılığı olan 657 sayılı Kanun'un 125/C-ı maddesi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; savunması alınmadan cezalandırma yoluna gidildiği, soruşturmada görev yaptığı tüm dönemin sorgulandığı, tarafına atfedilen fiillerin tamamı için soruşturmaya başlama zamanaşımının olduğu, başarı ve teşekkür belgesi olmasına rağmen alt ceza uygulanmadığı ileri sürülerek istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacı istinaf başvurusunun reddi ile istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; Tokat ili Başçiftlik ilçesi ...... Mahallesi Camii'nde imam hatip olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-ı maddesi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 14.09.2015 tarih ve 2279 sayılı Tokat İl Müftülüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde ise,
"Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,
b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına,
Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar." kuralı yer almıştır.
Disiplin cezaları kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler. Bu bakımdan disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar pozitif olarak mevzuatta belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır.
Yukarıda açık metnine yer verilen ve uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmasına ilişkin disiplin cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağını ifade eden mevzuat hükmü karşısında, belirtilen sürenin geçirilmesinden sonra disiplin soruşturmasına başlanamayacağı açıktır.
Dosyasının incelenmesinden; Tokat ili Başçiftlik ilçesi ...... Mahallesi Camii'nde imam hatip olarak görev yapan davacı hakkında, İlçede göreve başladığı tarihten itibaren Camii cemaati ve personel ile sorunlar yaşadığı, Merkez Camii Müezzini ...... İle aralarında yaşanan kavgayı tüm arkadaşlarına yayarak belli zamanlarda devam ettirdiği, görevli olduğu Cami cemaatinden olan ………'ya hakaret ettiği, "ezanı kısa okuyorlar" denildiğinde "öyle cemaatin anasına avradını s..." dediği, Kuran Kursu öğreticisi olan eşinin öğrenci sicil defterinin mühürlenmesi konusunda yapması gereken görevi hizmetliye yaptırmak istediği, hizmetli itiraz edince "sen haddini bil hizmetlisin yapacaksın" diyerek küçümsediği ve tartışma sonrası hizmetliye "senin ağzını yüzünü s..." şeklinde küfür ettiği, arkadaşları birbirine düşürmek için İmam Hatip ...... İle yaptığı görüşmeleri telefonuna kayderek ......'e şantaj yaptığı, ......'yi tehdit ettiği, Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni ......'a "onun anasını avradını s..." dediği iddiaları ile şikayetçi olunması üzerine başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen soruşturma raporunda müftülük makamında hizmetliye sarf ettiği ileri sürülen sözlerden dolayı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-ı maddesi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezası ile, İmam Hatip ...... İle yaptığı görüşmeleri telefonuna kayderek ......'e şantaj yaptığı ve ......'yi tehdit ettiği, Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni ......'a "onun anasını avradını s..." dediği ileri sürülen fiillerinden dolayı ise ayrı ayrı 125/B-l maddesi uyarınca kınama cezası ile cezalandırılması yönünde teklif getirildiği, disiplin amiri olan il müftüsü tarafından ise davacının 657 sayılı kanunun 125/C-ı maddesi uyarınca tevhiden 1/30 oranında aylıktan kesme cezası cezalandırılması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davacının, Kuran Kursu öğreticisi olan eşinin öğrenci sicil defterinin mühürlenmesi konusunda yapması gereken görevi hizmetliye yaptırmak istediği, hizmetli itiraz edince "sen haddini bil hizmetlisin yapacaksın" diyerek küçümsediği ve tartışma sonrası hizmetliye "senin ağzını yüzünü s..." şeklinde küfür ettiği fiilinin 2014 yılının mayıs ayında ilçe müftüsünün makam odasında meydana geldiği ve müftünün ifadesinde olayı doğruladığı, anılan diğer iki fiilinin ise 06.06.2015 tarihinde meydana geldiği ve ......'nin müftülük makamına hitaplı 30.06.2015 tarihli şikayet dilekçesi ile öğrenildiği, soruşturmanın ise Tokat İl Müftülüğünün 13.07.2015 tarih ve 337 sayılı sayılı oluru ile başlatıldığı görülmektedir.
Yukarıda yer alan kanun hükmü uyarınca Kanunun 125. maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanması gerektiği, başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı açık olup, bu kapsamda davacının 2014 yılı mayıs ayında müftülük makamında hizmetliye sarf ettiği sözlere o an tanık olan disiplin amiri ilçe müftüsü tarafından bu fiille ilgili 1 ay içinde disiplin soruşturması başlatılması gerekirken başlatılmadığı, dolayısıyla bu fiil açısından soruşturma yetkisi zamanaşımına uğradığından anılan fiil ile ilgili değerlendirme ve irdeleme yapılarak ceza uygulaması cihetine gidilmesi olanaklı değildir.
Diğer yandan, davacının diğer iki fiili ile ilgili öğrenme tarihinden itibaren 1 aylık süre içinde disiplin soruşturması başlatıldığı ve ceza verme yetkisi zamanaşımına uğramadığı görülmekte ise de, ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrayan dolayısıyla karşılığında cezai yaptırım uygulanamayacak olan belirtilen fiilin zamanaşımına uğramayan diğer iki fiille bir arada değerlendirilerek tevhid yoluyla ceza uygulamasına gidilmesi yerinde görülmemiştir.
Bu durumda, davacının ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrayan fiili karşılığı disiplin cezası ile cezalandırılamayacağı, dolayısıyla tevhid uygulamasında gözönünde bulundurulamayacağından zamanaşımına uğramayan diğer iki fiilin anılan fiilden ayrı ve bağımsız şekilde ele alınıp değerlendirilerek davacı hakkında işlem tesis edilmesi gerektiğinden, bu usule aykırı tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Tokat İdare Mahkemesi'nin 30/12/2016 günlü, E:2015/692, K:2016/905 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava ve istinaf aşamasına ait aşağıda dökümü yapılan toplam 311,10 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.090,00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta avansının davacıya iadesine, 10.04.2018 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)