(685 S. KHK. m. 1, 2, Geç. m. 1)
İSTEMİN ÖZETİ: Milli Savunma Bakanlığı Erzurum Tedarik Bölge Başkanlığı emrinde Yüzbaşı rütbesinde taşınır mal saymanı olarak görev yapan davacı tarafından, 06.01.2017 tarih ve 29940 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 679 Sayılı OHAL Kapsamında Alınması Gerekli Tedbirler İle Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptaline ve işlem nedeniyle mahrum kalınan parasal hakların tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davada, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine ilişkin Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nin 27/01/2017 gün ve E:2017/197, K:2017/258 Sayılı kararının; savunmasının alınmadığı, FETÖ/PDY terör örgütü ile bir irtibatının bulunmadığı, 1982 Anayasasının amir hükümlerine aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: 690 Sayılı KHK'nin 56.maddesi gereği bu dosyanın OHAL İnceleme Komisyonuna gönderilmesi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, Milli Savunma Bakanlığı Erzurum Tedarik Bölge Başkanlığı emrinde Yüzbaşı rütbesinde taşınır mal saymanı olarak görev yapan davacının, 06.01.2017 tarih ve 29940 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 679 Sayılı OHAL Kapsamında Alınması Gerekli Tedbirler İle Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlara Dair Düzenleme Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptaline ve işlem nedeniyle mahrum kalınan parasal hakların tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İstinafa konu kararın verildiği tarih itibariyle incelenen uyuşmazlığın askeri yargının görev alanına girdiği hususunda tereddüt bulunmamaktadır.
Buna karşılık, T.C. Anayasası'nın 142. maddesinin, 27/04/2017 tarihinde yürürlüğe giren 6771 Sayılı Kanun'un 13. maddesiyle değişik ikinci fıkrasında, “Disiplin mahkemeleri dışında askerî mahkemeler kurulamaz.” kuralına yer verilmiş, anılan Yasanın 16. maddesiyle de Anayasa'nın “Askeri yargı” başlıklı 145. maddesi, “Askeri Yargıtay” başlıklı 156. maddesi ve “Askeri Yüksek İdare Mahkemesi” başlıklı 157. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Öte yandan, 6771 Sayılı Kanun'un 17. maddesiyle Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) fıkrasında da, “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Askerî Yargıtay, Askerî Yüksek İdare Mahkemesi ve askerî mahkemeler kaldırılmıştır. (...) Kaldırılan askerî yargı mercilerinde görülmekte olan dosyalardan; kanun yolu incelemesi aşamasında olanlar ilgisine göre Yargıtay veya Danıştaya, diğer dosyalar ise ilgisine göre görevli ve yetkili adli veya idari yargı mercilerine dört ay içinde gönderilir." kuralına yer verilmiştir.
Yukarıda anılan Anayasa kuralları gereğince, asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin olan işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların 27/04/2017 tarihinden itibaren yetkili idari yargı yerlerince çözüme kavuşturulacağı, kaldırılan askerî yargı mercilerinde görülmekte olan bu nevi dosyaların da yetkili idari yargı mercilerine gönderileceği anlaşılmakta olup; belirtilen durum karşısında istinafa konu uyuşmazlığın da idare mahkemelerince incelenecek davalar arasına girdiği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle istinaf istemine konu davanın görev yönünden reddine ilişkin idare mahkemesi kararının kaldırılması gerekmektedir.
Öte yandan; 23.01.2017 tarihli ve 29957 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 685 Sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Anayasa'nın 120. maddesi kapsamında ilan edilen ve 21.07.2016 tarihli ve 1116 Sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararıyla onaylanan olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulu'nca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti, aidiyeti, iltisakı veya bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuştur." hükmüne, 2. maddesinde, "(1) Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir. a) Kamu görevinden, meslekten veya görev yapılan teşkilattan çıkarma ya da ilişiğin kesilmesi. (...)" hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 1. maddesinde de, "(1) Komisyonun ilk üyeleri, bu maddenin yayımından itibaren bir ay içinde seçilir.
(2) Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Komisyon tarafından başvuruların alınmaya başlanacağı tarih, bu maddenin yayımlandığı tarihten itibaren altı ayı geçmemek üzere Başbakanlık tarafından ilan edilir.
(3) Komisyonun görev alanına giren konularda daha önce herhangi bir yargı merciine başvurmuş veya dava açmış olanlar için de 7. maddedeki usul ve süreler uygulanır.(...) hükümleri yer almaktadır.
29.04.2017 tarihli ve 30052 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 690 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 56. maddesiyle 685 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasına “Bu dosyalar hakkında yargı mercilerince karar verilmesine yer olmadığına ve tarafların yaptıkları masrafların üzerlerinde bırakılmasına dosya üzerinden kesin olarak karar verilir, vekâlet ücretine hükmedilmez. Bu dosyalar, yeni bir başvuru şartı aranmaksızın incelenmek üzere Komisyona gönderilir.” şeklindeki hüküm eklenmiştir.
Bu durumda, davacı tarafından işbu davaya konu edilen "başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarılmasına" dair hukuki tasarrufun, 685 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 2. maddesi gereğince Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'nun görevleri arasında yer aldığı anlaşıldığından, 685 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 1. maddesinin üçüncü fıkrasına, 690 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 56. maddesiyle eklenen hüküm uyarınca dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, istinaf isteminin kabulüne, Erzurum 1. İdare Mahkemesi'nin 27/01/2017 gün ve E:2017/197, K:2017/258 Sayılı kararının kaldırılmasına (bozulmasına), yasal düzenleme nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, aşağıda dökümü yapılan ilk derece ve istinaf aşamaları ait toplam 206,50-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, dosyanın incelenmek üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna gönderilmesine, taraf vekilleri için vekalet ücretine hükmedilmemesine, bu kararın kesin olduğunun taraflara bildirilmesine, 31/10/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)