(2547 S. K. m. 3, 33, 50) (2577 S. K. m. 45, 49) (Lisansüstü Öğretim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencilerinin Giriş Sınavları Hakkında Yönetmelik m. 10)
İSTEMİN ÖZETİ: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı bünyesinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesi kapsamında araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının aynı Kanun'un 33/a maddesi uyarınca atamasının yapılması talebinin reddine dair 13/05/2016 tarih ve 5229 sayılı davalı idare işleminin iptali ve ile yoksun kaldığı özlük haklarının iadesi istemiyle açılan davada; Malatya İdare Mahkemesi'nce verilen 15/12/2016 tarih ve E: 2016/612, K: 2016/1482 sayılı "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kararın; hukuka aykırı olduğu, davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığı, araştırma görevlisi ihtiyacı duyulması ve kadro imkanlarının elvermesi halinde 2547 sayılı Yasanın 50/d maddesine istinaden alınmasının her zaman mümkün olduğu, bu yasa maddesine istinaden yapılan istihdamın geçici olduğu, işlemin tesisinde kamu yararı ve hizmet gereklerinin esas alındığı ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Birinci İdari Dava Dairesi'nce, dosyadaki tüm bilgi ve belgeler, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 49/2-b maddesinde, "Hukuka aykırı karar verilmesi", bozma sebepleri arasında sayılmış; (18/06/2014 gün ve 6545 sayılı Kanun'un 19'uncu maddesiyle değiştirilen, 45'inci maddesinin 1, 2,4 ve 6 numaralı fıkralarında ise aynen, "1...konusu 5 bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz...2. İstinaf, temyizin şekil ve usûllerine tâbidir... 4. Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kaldırılmasına karar verir. Bu halde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir...6.Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre açık olmayan kararları kesindir. " hükümlerine yer verilmiştir.
İstinaf başvurusu, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı bünyesinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesi kapsamında araştırma görevlisi olarak görev yapan davacının aynı Kanun'un 33/a maddesi uyarınca atamasının yapılması talebinin reddine dair 13/05/2016 tarih ve 5229 sayılı davalı idare işleminin iptali ile yoksun kaldığı özlük haklarının tazmini istemiyle açılan davada; Malatya İdare Mahkemesi'nce verilen 15/12/2016 tarih ve E:2016/612, K:2016/1482 sayılı "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kararın istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması isteminden ibarettir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 3/p maddesinde; öğretim yardımcılarının; yükseköğretim kurulularında, belirli süreler için görevlendirilen, araştırma görevlileri, uzman çeviriciler ve eğitim-öğretim planlamacıları olarak tanımlandığı, 33/a maddesinde; araştırma görevlilerinin, yükseköğretim kurulularında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili görevleri yapan öğretim yardımcıları olduğu, bunların anabilim ve ana sanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, Enstitü, yüksekokul ve konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine, Rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanacakları, atama süresi sonunda görevlerinin kendiliğinden sona ereceği, 50. maddesinin (a) bendinde; lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra yükseköğretim kurulularında yüksek lisans, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenlerin, yükseköğretim kurulularınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçileceği, (b) bendinde; yükseköğretim kurumlarının lisansüstü öğretim konusundaki istekleri karşılamak üzere gerekli planlamayı yapacağı ve önlemleri alacağı, (d) bendinde ise, lisansüstü öğretim yapan öğrencilerin kendilerine tahsis edilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere öğretim yardımcılığı kadrolarından birine atanabilecekleri hükme bağlanmıştır.
Yukarıda alıntısı yapılan kurallardan anlaşılacağı üzere, 2547 sayılı Yasa'nın 33. maddesi uyarınca, araştırma görevlileri, lisansüstü öğretim yapmak amacıyla değil, araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olmak üzere öğretim yardımcısı olarak atanabilirler. Öğretim yardımcısı olarak nitelendirilen araştırma görevlileri anılan kadrolara belirli bir süre ile atanırlar ve öngörülen sürenin sonunda görev süreleri kendiliğinden sona erer. 50/d maddesine göre ise, Tıpta Uzmanlık Sınavını kazanan öğrencilerle, yüksek lisans, sanatta yeterlik ve doktora öğrencileri, bu öğrenim süreleri ile sınırlı olmak üzere atanırlar. Her iki maddede, araştırma görevliliğine yapılan atamaların amaç ve süreleri birbirinden farklı düzenlenmiştir. Bir başka ifade ile 33. maddeye göre yapılan atamalar hizmetin yürütülmesi amacı taşıdığı halde, 50/d maddesine göre yapılan atamalar ile burs verilmeyen lisansüstü öğrencilerin mali yönden desteklenmesi amaçlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; 21.10.2010 tarihinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50/d maddesi uyarınca İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Araştırma Görevliliği kadrosuna atanan davacının, 5.5.2016 tarihinde Lisansüstü eğitimini tamamlayarak mezun olduğu, mezuniyeti öncesinde 2.5.2016 tarihli İşletme Anabilim Dalı Kurulunun kararı ile davacının araştırma görevlisi olarak görevine devam etmesi yönünde görüş bildirildiği, bu görüşün 2.5.2016 tarihli Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulunun 5.5.2016 tarihli kararıyla uygun bulunduğu ve davacının 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesine istinaden araştırma görevlisi kadrosuna atanması yönünde teklif getirildiği, bu teklifin Rektörlük Makamınca tesis edilen 13.5.2016 tarihli işlem ile kadro yetersizliği sebebiyle reddi üzerine istinaf yoluyla incelenen işbu davanın açıldığı görülmektedir.
Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencilerinin Giriş Sınavları Hakkında Yönetmelik'in 10. maddesinde; 2547 sayılı Yasa'nın 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, doktora öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak doktora belgesi alanların, kadro ile ilişiklerinin kendiliğinden kesileceği, hizmetine ihtiyaç görülenlerin 2547 sayılı Yasa'nın 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden atanmalarının mümkün olduğu hükme bağlanmıştır.
Lisansüstü Öğrenim Görenlerden Öğretim Yardımcısı Kadrolarına Atanacakların Hak ve Yükümlülükleri ile Tıpta Uzmanlık Öğrencilerinin Giriş Sınavları Hakkında Yönetmelik'in 10. maddesinde; 2547 sayılı Yasa'nın 50. maddesine göre öğretim yardımcılığı kadrolarına geçici olarak atanıp, doktora öğrenimlerini başarı ile tamamlayarak doktora belgesi alanların, kadro ile ilişiklerinin kendiliğinden kesileceği, hizmetine ihtiyaç görülenlerin 2547 sayılı Yasa'nın 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden atanmalarının mümkün olduğu hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 14.03.2016 tarih ve 29653 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Naklen veya Açıktan Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2.maddesinde;...bu yönetmeliğin, Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim görevlisi, okutman, araştırma görevlisi, uzman, çevirici ve eğitim-öğretim planlamacısı kadrolarına yapılacak atamaları kapsadığı belirtilmiş, devamında araştırma görevlilerine ilişkin olarak ise 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 50.maddesinin 1.fıkrasının (d) bendi kapsamında bir devlet yükseköğretim kurumunda görev yapmakta olan araştırma görevlilerinin aynı yüksek öğretim kurumunda 2547 sayılı Kanun'un 33.maddesinin (a) fıkrası kapsamındaki araştırma görevlisi kadrolarına atanmalarında bu yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
Olayda; davacının İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalında burs verilmeyen lisansüstü öğrencilerin mali yönden desteklenmesini amaçlayan 2547 sayılı Yasanın 50/d maddesine göre öğrenim süresiyle sınırlı olarak istihdam edildiği ve hizmetine ihtiyaç duyulması halinde 2547 sayılı Yasa'nın 33. maddesine göre öğretim yardımcısı olarak yeniden sınavsız olarak atanması mümkün olmakla birlikte yapılacak bu atamanın davacı yönünden naklen atama olmayıp, açıktan atama niteliğinde olacağı gibi bu tür atamalarda takdir yetkisi olan idarenin yargı kararıyla atama yapmaya zorlanmasına da olanak bulunmaması karşısında idarece hizmet gerekleri(kadro yetersizliği) gözetilerek davacının 50/d maddesindeki kadrosundan 33/a maddesi kapsamına geçirilme suretiyle atanması yönünde getirilen teklifin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmemiştir. (¤¤)