(5216 S. K. m. 7)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacının ..... sayılı plakalı aracı ile okul servis taşımacılığı yapabilmesi amacıyla "S" plaka verilmesi yönündeki 03/04/2015 günlü başvurusunun, reddine ilişkin Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Ulaşım Daire Başkanlığı'nın 07/05/2015 tarih ve 7213 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, 24/10/2014 tarih ve 2014/3-206 sayılı UKOME kararı gereğince tahditli plakaların kamu yararına kullanılmayarak bekletilmesinin kazanılmış hak gibi görülemeyeceği, söz konusu kararın diğer mevcut şoför esnafının hak ve menfaatlerinin kullanılması amacıyla mevzuata uygun olarak alındığı, idare tarafından takdir yetkisinin kamu yararına kullanıldığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddeden Muğla 1.İdare Mahkemesi'nin 21/03/2017 gün ve E:2015/827, K:2017/462sayılı kararının; kazanılmış hakkın yok sayıldığı ileri sürülerek, istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Ulaşım planı olmadan belediye encümeni kararı ile kamu hizmetin de kullanılmak üzere tahsis edilen ancak 30/03/2014 tarihine kadar hiçbir araca tahsis edilmemiş plakaların iptal edilmesinin UKOME Genel Kurulunda kabul edildiği öne sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5.İdare Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava; davacının ..... sayılı plakalı aracı ile okul servis taşımacılığı yapabilmesi amacıyla "S" plaka verilmesi yönündeki 03/04/2015 günlü başvurusunun, reddine ilişkin Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Ulaşım Daire Başkanlığı'nın 07/05/2015 tarih ve 7213 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7.maddesinin (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek" büyükşehir belediyesinin görevleri arasında sayılmış; anılan Yasanın 9.maddesinde, “Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla, büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır. Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer. Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar, belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır. Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında, 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz.” kuralına yer verilmiştir.
15/06/2006 gün ve 26199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliğinin "Ulaşım Koordinasyon Merkezi" başlıklı üçüncü kısmının “Görev ve yetkileri” kenar başlıklı 18. maddesinde “(1) UKOME, büyükşehir içindeki kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesini sağlamak üzere; ulaşım, trafik ve toplu taşıma konularında üst düzeyde yönlendirici karar alma, uygulama, uygulatma ve ilgili mevzuattaki usulüne göre gereken tesisleri kurma, kurdurma ve işletme hak ve yetkilerine haizdir. Bu amaçla; a) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, mevzuatla yetkili kılındığı durumlarda mahalli ihtiyaç ve şartlara göre trafik düzeni ve güvenliğini sağlamak amacıyla gerekli tedbirleri almakla, … ç) Kara, deniz, göl, nehir, kanal ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; otobüs, taksi, dolmuş ve servis durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmekle… d) Karayolu taşımacılığına ait mevzuat hükümleri saklı kalmak üzere, trafik düzeni ve güvenliği yönünden belediye sınırları içinde ticari amaçla çalıştırılacak yolcu ve yük taşıtları ile motorsuz taşıtların çalışma şekil ve şartları ile bu taşıtların teknik özelliklerini tespit etmek, çalıştırılabileceği yerler ile güzergâhlarını tespit etmek ve sayılarını belirlemek, bunlara izin ve çalışma ruhsatı vermekle, e) Büyükşehir belediyesinin sınırları içinde, ulaşım, toplu taşıma ve trafik mevzuatının büyükşehir belediyesine verdiği yetki doğrultusunda uygulamaya yönelik yönlendirici karar almak ve görüş oluşturmakla,...” görevli ve yetkili olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının ..... sayılı plakalı aracı ile okul servis taşımacılığı yapabilmesi amacıyla "S" plaka verilmesi istemiyle 03/04/2015 günlü dilekçesi ile davalı idareye başvurduğu, bu başvurusunun, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Ulaşım Daire Başkanlığı'nın 07/05/2015 tarih ve 7213 sayılı sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, Kanun ile büyükşehir belediyelerine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin konularda karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu anlaşılmakta olup; büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde yer alan Ulaşım Daire Başkanlığının bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığı açıktır.
Bu durumda, büyükşehir sınırları içerisinde okul servis taşımacılığı yapmak için "S" plaka verilmesi istemiyle yapılan başvurunun Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından incelenip karara bağlanması gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından tesis edilen, başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu Muğla 1.İdare Mahkemesi'nin 21/03/2017 gün ve E:2015/827, K:2017/462 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 268,85 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 990,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta ücreti avansından artan miktarın Mahkemesince HMK'nun 333.maddesi uyarınca yatıranlara iadesine, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 14/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)