(İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik m. 6, 12, 13)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından, ……. adresinde bulunan işyerinin mühürlenmesi ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin 17.10.2016 tarih ve 50 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; "Dava dosyasının incelenmesinden; davacının işyerinin ruhsat eki ve projesine aykırı olduğundan bahisle 23.01.2015 tarih ve 1/16 sayılı fen zaptının düzenlenmesi üzerine encümenin 28.01.2015 tarih ve 2015/128 sayılı kararı ile İmar Kanunu uyarınca yıkılmasına ve para cezası verilmesine karar verildiği, bu işlemin iptali istemiyle açılan ve Bursa 2.İdare Mahkemesi'nin E:2015/248 numaralı dosyada, davalı idarenin savunması alınıncaya kadar yürütmenin durdurulmasına karar verildiği, bu aşamada davalı idare tarafından mahkemenin yürütmeyi durdurma kararına istinaden 28.01.2015 tarih ve 2015/128 sayılı işlemin kaldırıldığı, mahkeme tarafından yürütmenin durdurulması isteminin reddine ve neticede davanın reddine kadar verildiği, gazino olarak işletilen davacının işletmesinin .......Fen Lisesi'ne çok yakın olduğundan kapatılması için çeşitli kurumlara şikayet dilekçeleri verildiği, Nilüfer Kaymakamlığı'nın 27.09.2016 tarih ve 558-1 sayılı yazısı ile davacının işletmesinin bulunduğu ....... Caddesinin içkili yerler bölgesinden çıkarıldığı ve işyerinin .......Fen Lisesi bahçe kapısına yaklaşık 50 metre yakınlıkta olduğu belirtilerek gereğinin yapılmasının istenildiği, bunun üzerine davalı idare, savunma dilekçesinde Bursa 2. İdare Mahkemesinin 2015/248 esasına kayıtlı dosyasında verilen yürütmeyi durdurma kararına istinaden 28.01.2015 tarih ve 2015/128 sayılı işlemi kaldırdığı bildirmesine rağmen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13.maddesi uyarınca 28.01.2015 tarih ve 2015/128 sayılı encümen kararını gerekçe göstererek davacıya içkili gazino faaliyeti için tanzim edilen 15.07.2010 tarih ve 355 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatını iptal etmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlemde, 23.01.2015 tarih ve 01/16 sayılı fen zaptına konu aykırı uygulamaların kaldırılmadığının tespit edildiği belirtilmişse de tespitin yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belge dava dosyasına sunulmamıştır.
Bu durumda, dava konusu işlemin sebep unsurunu teşkil eden yapı ruhsatına aykırı uygulamaların giderilip giderilmediği yerinde tespit edilmediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlılık bulunmamaktadır." gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar veren Bursa 3. İdare Mahkemesinin 09/03/2017 tarih ve E:2016/1688, K:2017/416 sayılı kararının; davalı idare tarafından, 23.01.2015 tarihli yapı tatil tutanağında belirtilen imara aykırı uygulamaların verilen süreye rağmen kaldırılmadığının davacı tarafça da kabul edildiği ayrıca İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından 10.10.2016 tarihinde yapılan tespit sonucu tanzim edilen tutanakla da bu hususun belirlendiği, mahkemece mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın karar verildiği iddialarıyla istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davalı idarece imara aykırılıkların giderilmesinin istenilmesinden sonra mahallinde yeni bir tespit yapılmadığı, dava konusu işlemde bu yönde bir açıklamanın yer almadığı dolayısıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesinin mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf talebinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesince; dava dosyasında bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; davacı tarafından, …… adresinde bulunan işyerinin mühürlenmesi ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin 17.10.2016 tarih ve 50 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 1.maddesinde; Kanunun amacı, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olarak belirtilmiş olup, Kanunun 4.maddesinde; işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak olarak belirlenen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hüküm altına alınmıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin6.maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hükmüne yer verilmiş olup; 12.maddesinde, sıhhi işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek-1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat edeceği başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verileceği, ilgililerin beyanına göre tanzim edilen ruhsatın müktesep hak doğurmayacağı, hüküm altına alınmış ve 13.maddesindede; işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilmesi suretiyle işyerinin kapatılacağı belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; ….. adresinde bulunan içkili gazino faaliyet konulu davacıya ait işyerinde davalı idarece yapılan inceleme sonucunda ruhsatsız olarak bir takım imalatların yapıldığı hususunda 23.01.2015 tarihli yapı tatil tutanağının düzenlendiği, belediye encümeninin 28.01.2015 tarih ve 2015/128 sayılı kararıyla ruhsata bağlanma olanağı bulunmayan imalatların yıkılmasına karar verildiği bunun üzerine 20.02.2015 tarihinde davacıya tebliğ olunan işlemle mimari proje ve eklerine aykırı uygulamaların kaldırılması için 15 gün süre verildiği bu süre sonunda gereğinin yapılmaması durumunda işyeri ruhsatının iptal edileceğinin belirtildiği, verilen süre içerisinde imara aykırı durumun ortadan kaldırılmaması nedeniyle 23.03.2015 tarihli ve 06-35 sayılı işlemle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, davacı tarafından yukarıda belirtilen belediye encümeni işlemine karşı Bursa 2. İdare Mahkemesinin E:2015/248 sayılı dosyasında açılan davada 11/03/2015 tarihli kararla, yürütmenin durdurulması isteminin davalı idarenin savunması alınıp yeniden bir karar verilinceye kadar kabulüne karar verilmesi üzerine 21.04.2015 tarih ve 26 sayılı işlemle ruhsat iptali işleminin kaldırılmasına karar verildiği, yukarıda belirtilen yıkım işlemine karşı açılan davada 28/12/2015 tarih ve K:2015/1513 sayılı kararla davanın reddine karar verilmesi üzerine yapı tatil tutanağıyla belirlenen imara aykırılıkların giderilmediği gerekçesiyle dava konusu 17.10.2016 tarih ve 06-50 sayılı işlemle işyeri ruhsatının iptaline karar verildiği, istinaf konu kararla davacıya ait işyeriyle ilgili olarak imar yönünden tespit edilen aykırılıkların giderilip giderilmediği hususu yerinde tespit edilmeden dava konusu işlemin tesis edildiği gerekçesiyle iptal kararı verildiği anlaşılmaktadır.
Bakılan davada; istinafa konu kararda, yapı tatil tutanağıyla tespit edilen imara aykırı durumların giderilmesi için davacıya verilen süre sonunda söz konusu aykırılıkların giderilip giderilmediği yerinde tespit edilmeden işyeri ruhsatının iptal edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesine karşın, davalı idarece 10.10.2016 tarihinde yerinde yapılan tespitte imara aykırı durumların giderilmediğinin belirlendiği, bunun üzerine dava konusu işlemle söz konusu tutanağa atıfta bulunmak suretiyle işyeri ruhsatının iptaline karar verildiği, böylece dava konusu işlemin tesisinden önce işyerinde belediye görevlilerince tespit yapıldığı anlaşıldığından, istinaf başvurusuna konu edilen mahkeme kararı gerekçesi yerinde görülmemiş ise de; davacıya ait işyerinde 23.01.2015 tarihli yapı tatil tutanağı ile belirlenen imara aykırı durumların verilen süre içerisinde giderilmemesi nedeniyle 23.03.2015 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verilmesinden sonra yıkım işlemine karşı Bursa 2. İdare Mahkemesinin E:2015/248 sayılı dosyasında açılan davada 11/03/2015 tarihinde yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi üzerine ruhsat iptali işleminin bütün hukuki sonuçları ile birlikte ortadan kaldırıldığı dikkate alındığında işyerinde tespit olunan imarla ilgili eksikliklerin giderilmesi hususunda İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda hükmü aktarılan 13.maddesindeki süreç işletilmek suretiyle davacıya yeniden süre verilerek eksikliklerin giderilmesinin istenilmesi verilen süre içerisinde gereğinin yerine getirilmediğinin tespit edilmesi durumunda işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yoluna gidilmesi gerekirken, tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılan daha önceki işlem öncesinde davacıya verilen süre esas alınarak işyeri ruhsatının iptali yolunda alınan dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık görülmemiştir.
Diğer taraftan; işyeri ruhsatının iptalinin hukuka aykırı görülmesi nedeniyle bu işleme dayanılarak işyerinin mühürlenmesine ilişkin işlemin de hukuka aykırı olduğu açıktır.
Açıklanan nedenlerle; Bursa 3. İdare Mahkemesinin 09/03/2017 tarih ve E:2016/1688, K:2017/416 sayılı kararına yönelik istinaf talebinin yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda reddine, istinaf aşamasında yapılan 143,00 TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan kısmın kararın kesinleşmesini takiben mahkemesince taraflara iadesine, işyeri ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemin belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz engelleyecek nitelikte olması nedeniyle kararın tebliğini izleyen 30 gün içerisinde Dairemiz aracılığıyla Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 20/06/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)