(3194 S. K. m. 42) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN KONUSU: İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 24/03/2017 günlü, E:2015/1197, K:2017/663 sayılı kararının istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Arnavutköy İlçesi, ..... Mahallesi, 399 ada 1 parselde ruhsatsız olarak 28,40x21,70 metre ebatlarında çelik konstrüksiyon taşıyıcı sistemi yapıldığından bahisle düzenlenen 20/01/2015 günlü, 2 nolu yapı tatil tutanağına dayanılarak 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle 85,255.24.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin 12/03/2015 günlü, 464 sayılı Arnavutköy Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararının özeti: İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 24/03/2017 günlü, E:2015/1197, K:2017/663 sayılı kararı ile; dava konusu taşınmazda ruhsat ve eki projelere aykırı bir inşai faaliyet olup olmadığı, varsa hesaplanan para cezasının mevzuata uygun olup olmadığı hususlarının tespiti için 17/08/2015 günlü ara kararı ile keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmesi ve keşif avansının yatırılması davacıya iki kez ihtarlı müzekkere ile bildirilmesine rağmen keşif avansının yatırılmadığının anlaşıldığı, bu durumda, dosyada mevcut bilgi ve belgelerin bir bütün olarak tetkikinde; dava konusu taşınmazın ana binasının 26/08/1993 tarih ve 465 sayılı ruhsat ve 13/08/2002 tarih ve 11/25 sayılı yapı kullanım izin belgesine sahip olduğu, davalı idarece 25/12/2013 tarihinde taşınmazın bulunduğu mahalde yapılan kontrolde 8x24 m ebatlarında çadır, 9,40x17 m ve 8,80x22,60 ebatlarında sundurma, 2 adet 3x7m ebatlarında konteynır tespit edilmesi üzerine 1 nolu yapı tatil tutanağı düzenlenerek davacı şirkete, davalı idarenin 23/01/2014 tarih ve 115 sayılı kararı ile 33.528,98 TL tutarında idari para cezası verildiği, bu kararın iptali için dava açılmadığı, daha sonra davacı tarafından ruhsata aykırı yapılaşmanın devam ettirilmesi üzerine 20/01/2015 tarihinde taşınmazın bulunduğu mahalde yapılan denetimde 28,40x21,70m ebatlarında çelik konstrüksiyon taşıyıcı sistemi yapıldığına ilişkin 2 nolu yapı tatil tutanağının düzenlemesi üzerine dava konusu 12/03/2015 tarih ve 464 sayılı işlemle 85.255,24-TL para cezası verildiği, 25/12/2013 tarihli 1 nolu yapı tutanağı ile 20/01/2015 tarihli 2 nolu yapı tatil tutanağı, resimler ve diğer belgelerin incelemesinde; yapı tutanaklarının farklı ruhsata aykırı inşai faaliyetlere ilişkin olduğu, 1 nolu yapı tatil tutanağı sonucu düzenlenen imar para cezasına rağmen ısrarla ruhsata aykırı inşai faaliyetlerin davacı şirket tarafından devam ettirildiğinin yapı tatil tutanakları ve resimlerle sabit olduğunun görüldüğü, öte yandan, davacı tarafından 25/12/2013 tarihli, 1 nolu yapı tatil tutanağı ve 23/01/2014 tarih ve 115 sayılı encümen kararına karşı herhangi bir dava açılmadığı, 20/01/2015 tarih ve 2 nolu yapı tatil tutanağının ardından ruhsata aykırılıkların giderilmesi için davacıya 30 günlük yasal sürenin verildiği buna rağmen aykırılıkların giderilmediği bu nedenlerle davacının iddiasına itibar etme olanağı bulunmadığından yapı tatil tutanağında belirtilen aykırılıklar uyarınca davacıya 85.255,24 TL para cezası verilmesine ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAFA BAŞVURANIN İDDİALARI: Davacı vekili tarafından; idari para cezasına konu yapının inşa tarihinin dikkate alınmadığı, müvekkili şirketin ..... Tekstil San. ve Tic. A.Ş.’ye ait binada kiracı olduğu, idari para cezasına dayanak gösterilen çelik sundurma ve konteynırın, kiracı sıfatıyla zilyet olduğundan beri mevcut olduğu, müvekkil şirket tarafından imara aykırı bir yapı inşa edilmesi söz konusu olmadığından mevcut yapı dolayısıyla müvekkili şirketin sorumlu tutulması ve hakkında idari para cezası uygulanmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, 3194 sayılı Kanunun 42.maddesi uyarınca imar mevzuatına aykırılığın tespit edilmesinden itibaren 10 iş günü içinde encümen tarafından yasada belirtilen yaptırımların uygulanması gerekirken bu süre aşılarak dava konusu encümen kararının alındığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından; davanın reddine dair kararın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Beşinci İdare Dava Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 6545 sayılı Kanunun 19. maddesi ile değişik 45. maddesi uyarınca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY:
İstanbul İli, Arnavutköy İlçesi, ..... Mahallesi, 399 ada, 1 parselde ruhsatsız olarak 8,00x24,00 metrekare ebatlarında çadır, 9,40x17,00 metrekare ve 8,80x22,60 metrekare ebatlarında sundurma, 3,00x7,00 metrekare ebatlarında 2 adet konteynır inşa edildiği tespit edilerek 25/12/2013 günlü, 1 nolu yapı tatil tutanağı düzenlenmiştir.
Anılan tutanağa dayanılarak 23/01/2014 günlü, 115 sayılı Arnavutköy Belediye Encümeni kararı ile 550,68 metrekare aykırılıktan etkilenen alan üzerinden II/B (2 adet konteynır için I/A) yapı sınıf ve grubuna göre 33.528,98.-TL para cezası verilmiştir.
Ardından yapılan denetimde, 28,40x21,70 metre ebatlarında çelik konstrüksiyon taşıyıcı sistemi yapıldığı tespit edilerek 20/01/2015 günlü, 2 nolu yapı tatil tutanağı düzenlenmiş, bu tutanak esas alınarak 12/03/2015 günlü, 464 sayılı Arnavutköy Belediye Encümeni kararı ile 616,28 metrekare aykırılıktan etkilenen alan üzerinden II/B yapı sınıf ve grubuna göre 3194 sayılı Kanunun 42.maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre temel para cezası belirlendikten sonra (c) bendinin 4., 5., 8. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım yapılarak 42.627,62.-TL olarak hesaplanan para cezası 42. maddenin 6. fıkrası uyarınca bir kat artırılarak 85,255.24.-TL para cezası verilmiştir.
Anılan encümen kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.)45. maddesinin 4. fıkrasında, “Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir…”; 6. Fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. (Ek cümle: 20/7/2017-7035/6 md.) Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır.” hükmü yer almaktadır.
3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasında; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, maddede belirtilen şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı hüküm altına alınmış, aynı maddenin 6. fıkrasında ise; yukarıdaki fıkralarda belirtilen fiil ve hallerin, yapının inşa edilmesi süreci içinde tekrarı halinde, idari para cezalarının bir kat artırılarak uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Arnavutköy İlçesi, ..... Mahallesi, 399 ada, 1 parselde ruhsatsız olarak 8,00x24,00 metrekare ebatlarında çadır, 9,40x17,00 metrekare ve 8,80x22,60 metrekare ebatlarında sundurma, 3,00x7,00 metrekare ebatlarında 2 adet konteynır inşa edildiğinden bahisle 25/12/2013 günlü, 1 nolu yapı tatil tutanağının düzenlenmesi üzerine, Arnavutköy Belediye Encümeninin 23/01/2014 günlü, 115 sayılı kararı ile davacıya 550,68 metrekare aykırılıktan etkilenen alan üzerinden II/B (2 adet konteynır için I/A) yapı sınıfı ve grubuna göre 33.528,98.-TL para cezası verildiği, bilahare yapılan denetim sonucu aynı parselde, 28,40x21,70 metre ebatlarında çelik konstrüksiyon taşıyıcı sistemi yapıldığının 20/01/2015 günlü, 2 nolu yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, bu kez davacı adına 12/03/2015 günlü, 464 sayılı Arnavutköy Belediye Encümeni kararı ile, 616,28 metrekare aykırılıktan etkilenen alan üzerinden II/B yapı sınıf ve grubuna göre 3194 sayılı Kanunun 42.maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre temel para cezası belirlendikten sonra (c) bendinin 4., 5., 8. ve 13. alt bentleri uyarınca artırım yapılarak 42.627,62.-TL olarak hesaplanan para cezasının 42. maddenin 6. fıkrası uyarınca bir kat artırılarak 85,255.24.-TL para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İmar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin, mevzuata aykırı yapının inşa süreci içerisinde tekrarı halinde idari para cezasının her bir tekrarda bir kat artırılarak uygulanacağı sabit olup, tekerrür hükmünün uygulanabilmesi için; yapılan ilk tespitten sonra idari para cezası verilmesi ve bu idari para cezasına konu aykırılığın tespitinden sonra mevzuata aykırı yapının inşasına devam edildiğinin tekrar tespiti üzerine, yeni yapılan tespite göre inşaatın devam edilen kısmı üzerinden 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasına göre hesaplanan para cezasının bir katı şeklinde uygulanması gerekmektedir.
Olayda; 25/12/2013 günlü yapı tatil tutanağıyla tespit edilen “8,00x24,00 metrekare ebatlarında çadır, 9,40x17,00 metrekare ve 8,80x22,60 metrekare ebatlarında sundurma, 3,00x7,00 metrekare ebatlarında 2 adet konteynır” imalatıyla, tekerrür hükümleri esas alınan 12/03/2015 günlü yapı tatil tutanağında tespit edilen “28,40x21,70 metre ebatlarında çelik konstrüksiyon taşıyıcı sistemi yapılması” imalatının, aynı amaca yönelik bir bütün oluşturacak nitelikte olduğuna, başka bir deyişle yapılan ilk tespit üzerine verilen idari para cezasına konu mevzuata aykırı yapının inşasına devam edilerek yapıldığına yönelik olarak yapı tatil tutanağında herhangi bir tespitin bulunmadığı göz önüne alındığında, davacıya tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle para cezası verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolundaki mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Karar Sonucu: Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE,
2. Aynı yasa hükmü uyarınca İstanbul 4. İdare Mahkemesinin 24/03/2017 günlü, E:2015/1197, K:2017/663 sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3. Dava konusu işlemin İPTALİNE,
4. Aşağıda dökümü yapılan 205,85.-TL dava ve 119,70.-TL istinaf giderleri ile kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.362,00.-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
5. Artan posta giderinin mahkemesince istinaf isteminde bulunanlara iadesine,
6. Kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine,
7. 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kesin olarak, 16/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)