(2942 S. K. m. 30) (2577 S. K. m. 45)
İstemin Özeti: Davacıya ait Kocaeli İli, …… Mahallesi 120 Ada, 11 parsel üzerinde bulunan taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin 17.02.2016 tarih ve 453 sayılı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Encümeni kararı ile söz konusu kamulaştırma kararının kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 20.06.2016 tarih ve 98607-2 sayılı davalı idare işleminin; dava konusu taşınmaz üzerindeki idare binasının kaldırılmasının kamu hizmetlerini aksatacağı ve orman köylerinde ikamet eden kişilerin orman idaresi ile olan ilişkilerine zarar vereceği, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle açılan davada; incelenmeksizin reddine ilişkin Kocaeli 2. İdare Mahkemesi'nce verilen 17/11/2016 tarih ve E:2016/986, K:2016/1253 sayılı kararın, istinaf yoluyla bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dördüncü İdare Dava Dairesince, dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, davacıya ait Kocaeli İli, ……….. Mahallesi 120 Ada, 11 parsel üzerinde bulunan taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin 17.02.2016 tarih ve 453 sayılı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı Encümeni kararı ile söz konusu kamulaştırma kararının kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 20.06.2016 tarih ve 98607-2 sayılı davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 5. Fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükümlerine yer verilmiştir.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30. Maddesinde, Kamu tüzelkişilerinin ve kurumlarının sahip oldukları taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakları diğer bir kamu tüzelkişisi veya kurumu tarafından kamulaştırılamayacağı, taşınmaz mala; kaynak veya irtifak hakkına ihtiyacı olan idarenin, 8'inci madde uyarınca bedeli tespit edeceği, bu bedel esas alınarak ödeyeceği bedeli de belirterek mal sahibi idareye yazılı olarak başvuracağı, mal sahibi idare devire muvafakat etmez veya altmış gün içinde cevap verme ise anlaşmazlık, alıcı idarenin başvurusu üzerine Danıştay ilgili idari dairesince incelenerek iki ay içinde kesin karara bağlanacağı, tarafların bedelde anlaşamadıkları takdirde; alıcı idare, devirde anlaşma tarihinden veya Danıştay kararının tebliği tarihinden itibaren otuz gün içinde, 10 uncu maddede yazılı usule göre mahkemeye başvurarak, kamulaştırma bedelinin tespitini isteyeceği, bu durumda yapılacak yargılamada mahkemece, 29/6/1938 tarihli ve 3533 sayılı Kanun hükümleri uygulanamayacağı, Mahkemece, 10 uncu maddede öngörülen usule göre kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen miktarın, peşin ve nakit olarak mal sahibi idareye verilmek üzere belirleyeceği bir bankaya yatırılması ve yatırıldığına dair makbuzun ibraz edilmesi için alıcı idareye onbeş gün süre verileceği, gereken hallerde bu süre bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabileceği, alıcı idare tarafından kamulaştırma bedelinin mal sahibi idare adına bankaya yatırıldığına dair makbuzun ibrazı halinde mahkemece, taşınmaz malın alıcı idare adına tesciline ve kamulaştırma bedelinin mal sahibi idareye ödenmesine karar verileceği ve bu karar, tapu dairesine ve paranın yatırıldığı bankaya bildirileceği, tescil hükmü kesin olup tarafların bedele ilişkin temyiz hakları saklı kalacağı, bu suretle devir alınan taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı, sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılacağı ve devir amacı veya devreden idarenin izni dışında başkaca bir kamusal amaçla kullanılamayacağı, aksi takdirde devreden idarenin 23 üncü madde uyarınca taşınmaz malı geri alabileceği, bu hususun tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh verileceği hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı Orman Genel Müdürlüğü tarafından, üzerinde davacının taşınmazının da bulunduğu Kocaeli İli, ….. Mahallesi 120 Ada, 9-10-11-17-18-22 parseller üzerinde Kandıra Belediyesi genelinde okul alanlarının yetersizliği nedeniyle plan tadilatı yapıldığı ve Belediye Meclis kararı ile bu parsellerin "eğitim tesis alanı" olarak kabul edildiği bunun üzerine Kocaeli Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 17.02.2016 tarih ve 453 sayılı kararı ile bu parseller için kamulaştırma kararı alındığı, sonra Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından mülkiyeti davacıya ait ……. Mahallesi 120 Ada 11 parselin tamamı ile parsel üzerindeki binaların bedeli olarak 220.662,00-TL bedel üzerinden 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 30.maddesine göre devir isteminde bulunulduğu, davacı Orman İşletme Genel Müdürlüğünün bu talebi reddettiği ve kamulaştırma kararının kaldırılmasını talep ettiği, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından bunun gerçekleştirilemeyeceğinin bildirilmesi üzerine açılan davanın ilk derece mahkemesince ''mahkememiz'in 07.10.2016 tarihli ara kararı üzerine davalı idarenin cevabında belirtildiği üzere 2942 saylı Kamulaştırma Kanunu 30. maddesi kapsamında Kocaeli Büyükşehir Belediye'si tarafından Danıştay'a başvuru yapıldığı ancak anılan maddede belirtilen sürecin tamamlanmadığı anlaşıldığından, 2942 sayılı Kanunun 30. maddesi kapsamında Danıştay tarafından kesin olarak sonuçlandırılacak olan uyuşmazlıktan ortada idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir bir idari işlem bulunmadığı' gerekçesiyle incelenmeksizin reddi yönünde verilen kararın istinafen incelenmesi istemiyle Dairemize başvurulduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu olayda, ilk derece mahkemesince her ne kadar davalı idarenin Danıştay'a başvurduğu sürecin devam ettiği ve uyuşmazlığı Danıştay'ın çözümleyeceği gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmişse de, davaya konu kamulaştırma kararı halen yürürlükte olup kesin ve icrai nitelikte bir işlem olduğundan işin esasının irdelenmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, davalı belediye tarafından alınan kamulaştırma kararına karşı açılan davada, dava konusu işlemin kesin ve yürütülmesi gereken işlem olmadığından bahisle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesinde isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, Kocaeli 2. İdare Mahkemesinin 17/11/2016 tarih ve E:2016/986, K:2016/1253 sayılı kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtilen gerekçe dikkate alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra yeniden bir karar verilmek üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5.fıkrası uyarınca dava dosyanın mahkemesine gönderilmesine, yapılacak yargılama sonucunda verilecek karar ile yargılama giderleri hakkında da hüküm kurulacağından bu konuda ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına, 03/05/2017 tarihinde temyizi kabil olmamak üzere oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)