(2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Çukurova Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı alanındaki tıpta uzmanlık eğitimini tamamlayan davacı tarafından, 72. Dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü Kurası döneminde, eşinin Adıyaman İli'nde avukat olarak çalıştığından bahisle, eş durumu mazereti nedeniyle Adıyaman İli'ne atanmak istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin davalı idarenin 21.12.2016 tarihli işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada; Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik'in ilgili madde hükümleri değerlendirildiğinde; devlet memuru olarak çalışan kişinin kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde kesintisiz son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere naklen atanabileceği hükmüne yer verildiği ve aynı Yönetmeliğin Geçici 5'inci maddesinde; Kamu kurum ve kuruluşları bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren (30.06.2014 tarihinden itibaren) altı ay içinde yönetmeliklerini bu Yönetmeliğe uygun hale getirecekleri ve bu süre içerisinde kamu kurum ve kuruluşlarının yönetmeliklerinin bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği hükümlerine yer verildiği, Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri değerlendirildiğinde; uzman doktor olarak görev yapan davacının kamu personeli olmayan eşinin talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son dört yıl içinde 720 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde, personelin yer değişikliği suretiyle atamasının yapılacağı hükmüne yer verildiği, genel yönetmelikte kamu görevlisi olmayan eşin bulunduğu yere de eş durumu mazereti ile atama yapılabileceğinin öngörüldüğü ve Geçici 5'inci madde ile de Kamu kurum ve kuruluşlarının da yönetmeliklerini 30.06.2014 tarihinden itibaren 6 ay içinde anılan yönetmelik hükümlerine uygun hale getirmeleri gerektiği, getirmedikleri takdirde genel yönetmelik hükümlerini uygulamak durumunda oldukları, davacının eşinin yaklaşık 7 yıldır Adıyaman ilinde avukatlık yaptığı ve bu durumda da davacının eş durumu mazeretinin dikkate alınması gerektiği, hem 657 sayılı Kanun'un anılan hükmünün hem de Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin eş durumu mazereti hükümlerinin uygulanması suretiyle davacının kamu görevlisi olmayan eşinin bulunduğu ile atamasının yapılması gerekmekte iken aksi yönde tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, Sağlık Bakanlığı Ve Bağlı Kuruluşları Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği" başlıklı 20. maddesinin 6. fıkrasında yer alan "Stratejik personelin yer değiştirme taleplerinde bu maddenin (...) 5. fıkrası uygulanmaz." hükmü hakkında Danıştay 2. Dava Dairesi'nin 27.02.2017 tarih ve E.2016/14817 sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması kararı verildiği, anılan yönetmelik maddesine 03.06.2017 tarihinde eklenen "Ancak sosyal güvenlik prim ödeme gün sayısı stratejik personel bakımından iki katı olarak uygulanır ve stratejik personelin atanma talep ettiği yerin 5 ve 6 ncı hizmet bölgesi veya C ve D hizmet grubu il olması şarttır." şeklindeki düzenleme ile birlikte değerlendirildiğinde davacının aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği talebinin mevzuatta öngörülen şartları anılan yargı kararı ve idare tarafından Yönetmeliğe eklenen madde sonrasında da sağladığının anlaşılmakta olduğu gerekçesiyle Adana 2. İdare Mahkemesi'nce verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin 20.09.2017 tarih ve E:2017/184, K:2017/919 sayılı kararın, davalı idare vekili tarafından; davacının unvan yönüyle Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 4/m. maddesi uyarınca stratejik personel olduğu, eşinin anılan Yönetmeliğin 5 inci fıkrası kapsamında olduğu ve eş durumu mazeret başvurusunun aynı maddenin 6 ncı fıkrası uyarınca reddedildiği, müvekkil idare işleminin hukuka ve mevzuata uygun tesis edildiği iddialarıyla istinafen incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Müvekkilin, gebe ve 8 yıldır emek verdiği işini, kendisine ait bürosunu, devam eden dava dosyalarını, sözleşmeli çalıştığı kurumları bırakamayacak durumda olan eşinin ve 4 yaşındaki çocuğunun mağdur olmaması için aile bütünlüklerinin sağlanması gerektiği, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddi ile istinafa konu Mahkeme kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü;
Dava; Çukurova Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı olarak tıpta eğitimini tamamlayan davacı tarafından, 72. dönem Devlet Hizmet Yükümlülüğü Kurası döneminde, eşinin Adıyaman İli'nde avukat olarak çalıştığından bahisle, eş durumu mazereti nedeniyle Adıyaman İli'ne atanmak istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin davalı idarenin 21.12.2016 tarihli işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin "aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği" başlıklı 14. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; Kamu personeli olmayan eşinin, talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son iki yıl içinde 360 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde bu durumda olan eşin bulunduğu yere atanması suretiyle yapılabilir... Genel sağlık bakımından önemi haiz sağlık personeli hakkında özel yönetmelikte düzenleme yapılması kaydıyla birinci fıkranın (d) bendine ilişkin farklı usul ve esaslar belirlenebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 4. maddesinde; ''(1) Bu Yönetmelikte geçen; m) (Değişik: RG-30/9/2016-29843) Stratejik personel: Tıpta ve diş hekimliğinde uzmanlık eğitimi mevzuatına göre uzman olmuş uzman tabip, uzman (TUTG), tabip, uzman diş tabibi, diş tabibi ve eczacı unvanındaki personeli, ifade eder.'' düzenlemesine, 20. maddesinde; ''(5) (Değişik: RG-30/9/2016-29843) Kamu görevlisi olmayan eşinin, atanma talep edilen yerde başvuru tarihi itibarıyla son dört yıl içinde 720 gün sosyal güvenlik primi ödemek suretiyle kendi adına veya bir hizmet akdi ile işverene bağlı olarak çalışmış ve halen çalışıyor olması halinde, personelin yer değişikliği suretiyle ataması yapılır. Kendi adına çalışanlardan borçlarını yapılandıranlar ile atama talep edilen yer dışında sosyal güvenlik primleri ödenenlerden, atama talep edilen yerde iş yerinin faaliyette olduğunu ve bu işyerinde en az 720 gün çalıştığını belgelendirenlerin talepleri de değerlendirmeye alınır. (Ek cümle: RG-3/6/2017-30085) Ancak, sosyal güvenlik prim ödeme gün sayısı stratejik personel bakımından iki katı olarak uygulanır ve stratejik personelin atanma talep ettiği yerin 5 ve 6 ncı hizmet bölgesi veya C ve D hizmet grubu il olması şarttır.'' (6) (Değişik: RG-30/9/2016-29843) Stratejik personelin yer değiştirme taleplerinde bu maddenin ikinci fıkrasının (c) bendinin birinci cümlesi ile beşinci fıkrası uygulanmaz.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Çukurova Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı olarak tıpta uzmanlık eğitimini tamamlayan davacı tarafından, eşinin Adıyaman İli'nde avukat olarak çalıştığından bahisle, idareye yapmış olduğu 72. dönem Devlet Hizmeti Yükümlülüğü "Eş Durumu" mazeret kurası başvurusu reddedilerek Hakkari Yüksekova Devlet Hastanesine atanması üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; kamu personellerinin aile birliği mazereti nedeniyle yer değişikliklerinin belli şartlara bağlandığı, genel sağlık bakımından önemi haiz sağlık personeli hakkında özel yönetmelikte düzenleme yapılması şartıyla kamu personeli olmayan eşlerinden dolayı diğer kamu personellerinin aile durumu mazereti nedeniyle yer değiştirmesi hususunda farklı usul ve esaslar belirlenebileceği, uzman tabip olan davacının sağlık bakanlığı personeli olarak tabi olduğu yönetmelikte stratejik personel olarak tanımlandığı ve stratejik personellere eşi kamu personeli olmayan diğer personellere tanınan aile mazereti nedeniyle yer değiştirme hakkının tanınmadığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 28/06/2017 tarih ve 2017/661 sayılı kararında stratejik personellerin eş durumu nedeniyle atanma taleplerinde, stratejik personel dışındaki diğer personellere uygulanan kuralların uygulanamayacağının öngörülmesine ilişkin dava konusu düzenlemenin ''stratejik personel'' kavramının ortaya çıkarılış amacı olan, kısıtlı sağlık personeli kapasitesi içerisinde sağlık hizmetlerinin etkin bir planlama sistemi uygulanarak tüm vatandaşlara eşit bir şekilde sunulmasının sağlanması amacının gerçekleştirilmesine hizmet ettiği ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına ilişkin yönetmelikte yer alan ayrışık düzenleme yapma yetkisi de göz önüne alındığında, kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka uygun bir düzenleme olduğu gerekçesiyle Danıştay 2. Dairesi'nin 27/02/2017 günlü E:2016/14817 sayılı kararı ile söz konusu düzenlemenin yürütmesinin durdurulmasına ilişkin kısmının kaldırıldığı anlaşıldığından davanın naklen tayin talebinin Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 20/6. fıkrası uyarınca reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, Adana 2. İdare Mahkemesi'nin 20.09.2017 tarih ve E:2017/184, K:2017/919 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü gösterilen dava aşamasına ait 255,55.-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, dava ve istinaf aşamalarında davalı idare tarafından yapılan 132,00.-TL yargılama gideri ile 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve atıfta bulunduğu yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.660,00.-TL vekalet ücretinin davacı tarafından davalı idareye ödenmesine, davalı idarenin harçtan muaf olması nedeniyle alınmayan 85,70.-TL tutarındaki istinaf başvuru harcının; 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13 üncü maddesinin (j) bendinin parantez içi hükmü uyarınca davacıdan tahsili için Mahkemesi'nce müzekkere yazılmasına, artan posta ücretinin Mahkemesi'nce taraflara iadesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45 inci maddesinin 6 ncı fıkrası uyarınca kesin olmak üzere 06.04.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)