(2547 S. K. m. 18) (2577 S. K. m. 31) (6100 S. K. m. 323, 326, 330) (Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği m. 18)
İSTEMİN ÖZETİ: Erzincan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Türk Din Musikisi Anabilim Dalı'nda Araştırma Görevlisi iken 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Din Musikisi Bilim Dalı'nda doktora yapmak üzere kadrosu Ankara Üniversitesine aktarılan davacının, doktora yeterlilik sınavına girme talebinin, Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin 20.maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kayıt yaptırdığı programın gerektirdiği toplam kredinin en az yarısını kendi programından almadığı gerekçesiyle reddine ilişkin 26.11.2015 tarih ve 23884 sayılı Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davada; davacının 2014 - 2015 güz döneminde toplam 27 kredilik ders aldığı, kendi programına ait Musiki Nazariyatı I ve Solfej (Nota Deşifre) Çalışması I derslerinden başarısız olduğu, bu nedenle toplamda 21 kredi kazandığı, bu kredileri kazandığı derslerden Nazım Şekilleri ve Türleri ile Karşılaştırmalı Osmanlı Türkçesi Metinleri I dersinin Türk İslam Edebiyatı programına, Ortaçağ Türk Sivil Mimarlığı I ve Osmanlı Devri Süsleme Sanatı I dersinin Türk İslam Sanatları Tarihi programına, Türk Müziğinde Öğretim Kaynakları Oluşturma I, Osmanlı Musiki Metinler I ve Türk Din Musikisi derslerinin ise Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Türk Müziği Ana Bilim Dalına ait dersler olduğu, davacının bu derslerden toplam 17 kredi kazandığı, kendi programı olan Türk Din Musikisi programından kazandığı kredi sayısının ise 4 olduğu, bu durumda, kayıt yaptırdığı programın gerektirdiği toplam kredinin en az yarısını kendi programından almayan davacının yeterlilik sınavına girme başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddi yönünde Ankara 15. İdare Mahkemesi'nce verilen 17/03/2017 gün ve E:2016/311, K:2017/828sayılı kararın; davacı tarafından istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen gerekçelerle mevzuata ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı savunularak istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi talep edilmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava; Erzincan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Türk Din Musikisi Anabilim Dalı'nda Araştırma Görevlisi iken 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Din Musikisi Bilim Dalı'nda doktora yapmak üzere kadrosu Ankara Üniversitesine aktarılan davacının doktora yeterlilik sınavına girme talebinin, Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin 20.maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kayıt yaptırdığı programın gerektirdiği toplam kredinin en az yarısını kendi programından almadığı gerekçesiyle reddine ilişkin 26.11.2015 tarih ve 23884 sayılı Ankara Üniversitesi Rektörlüğü Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesi tarafından, davacının 2014 - 2015 güz döneminde toplam 27 kredilik ders aldığı, kendi programına ait Musiki Nazariyatı I ve Solfej (Nota Deşifre) Çalışması I derslerinden başarısız olduğu, bu nedenle, toplamda 21 kredi kazandığı, bu kredileri kazandığı derslerden Nazım Şekilleri ve Türleri ile Karşılaştırmalı Osmanlı Türkçesi Metinleri I dersinin Türk İslam Edebiyatı programına, Ortaçağ Türk Sivil Mimarlığı I ve Osmanlı Devri Süsleme Sanatı I dersinin Türk İslam Sanatları Tarihi programına, Türk Müziğinde Öğretim Kaynakları Oluşturma I, Osmanlı Musiki Metinler I ve Türk Din Musikisi derslerinin ise Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Türk Müziği Ana Bilim Dalına ait dersler olduğu, davacının bu derslerden toplam 17 kredi kazandığı, kendi programı olan Türk Din Musikisi programından kazandığı kredi sayısının ise 4 olduğu, kayıt yaptırdığı programın gerektirdiği toplam kredinin en az yarısını kendi programından almadığı, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
12.09.2013 tarih ve 28763 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin "Ders alma ve alınan derslerin kabulü" başlıklı 20.maddesinin birinci fıkrasında, "Lisansüstü programlara kayıt yaptıran öğrenciler, kayıt yaptırdığı programın gerektirdiği toplam kredinin en az yarısını kendi programından almak zorundadır." hükmü yer almış, "Derslerde başarının değerlendirilmesi" başlıklı 23.maddesinin üçüncü fıkrasında ise, "(3) Öğrenci başarısız olduğu zorunlu dersi başarılı oluncaya kadar almalıdır. Zorunlu olmayan bir dersten başarısız olunması durumunda o ders yerine başka bir ders alınabilir. Öğrenciler, genel akademik başarı not ortalamalarını yükseltmek amacıyla başarılı oldukları dersleri tekrarlayabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
01/07/1996 tarih ve 22683 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Doktora Programı" başlıklı 18.maddesinin (b) bendinde, "(Değişik bent: 06/02/2013 – 28551 S.R.G. Yön./10. md.) Doktora programı, tezli yüksek lisans derecesi olan öğrenciler için toplam yirmibir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi adet ders, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, Erzincan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Türk Din Musikisi Anabilim Dalı'nda Araştırma Görevlisi olan davacının 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Din Musikisi Bilim Dalı'nda doktora yapmak üzere kadrosunun Ankara Üniversitesi'ne aktarıldığı, davacının 2014-2015 güz döneminde toplam 27 kredilik ders aldığı, kendi programı olan Türk Din Musikisi programına ait Musiki Nazariyatı I ve Solfej (Nota Deşifre) Çalışması I derslerinden (toplam 6 kredi) başarısız olduğu, aldığı diğer 9 derste başarılı olması nedeniyle toplamda 21 kredi kazandığı, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde aranan ders ve kredi şartlarını sağladığından bahisle 22.10.2015 tarihinde doktora yeterlilik sınavına girme talebinde bulunduğu, davalı idare tarafından, davacının 21 krediyi kazandığı derslerden Nazım Şekilleri ve Türleri ile Karşılaştırmalı Osmanlı Türkçesi Metinleri I dersinin Türk İslam Edebiyatı programına, Ortaçağ Türk Sivil Mimarlığı I ve Osmanlı Devri Süsleme Sanatı I dersinin Türk İslam Sanatları Tarihi programına, Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü'nden aldığı Türk Müziğinde Öğretim Kaynakları Oluşturma I, Osmanlı Musiki Metinler I ve Türk Din Musikisi derslerinin ise Türk Müziği Ana Bilim Dalına ait dersler olduğu, davacının bu derslerden toplam 17 kredi kazandığı, kendi programı olan Türk Din Musikisi programından kazandığı kredi sayısının ise 4 olduğu, davacının, Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin 20.maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kayıt yaptırdığı programın gerektirdiği toplam kredinin en az yarısını kendi programından almadığı gerekçesiyle başvurusunun reddedildiği, bu işlemin iptali istemiyle de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlemde davacının talebinin, Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin "Ders alma ve alınan derslerin kabulü" başlıklı 20. maddesinde; "Lisansüstü programlara kayıt yaptıran öğrenciler, kayıt yaptırdığı programın gerektirdiği toplam kredinin en az yarısını kendi programından almak zorundadır." düzenlemesi gerekçe gösterilerek reddedildiği görüldüğünden, uyuşmazlığın dava konusu işlemde belirtilen gerekçe kapsamında çözümlenmesi gerekmektedir.
Davacının Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü'nden aldığı Türk Müziği Ana Bilim Dalına ait Türk Müziğinde Öğretim Kaynakları Oluşturma I (3 kredi), Osmanlı Musiki Metinler I (3 kredi) ve Türk Din Musikisi (3 kredi) derslerinde başarılı olduğu ve bu derslerin davacının kendi programı dışında olduğuna; ayrıca, davacının aldığı Türk Din Musikisinde Usuller I (2 kredi) ve Türk Din Musikisinde Beste ve İmla Teknikleri I (2 kredi) derslerinden başarılı olduğu ve bu derslerin davacının programı olan Türk Din Musikisi programından olduğuna ilişkin bir ihtilaf bulunmamaktadır.
Davacının 2014 güz döneminde alarak başarılı olduğu Nazım Şekilleri ve Türleri (2 kredi), Karşılaştırmalı Osmanlı Türkçesi Metinleri I (2 kredi) dersleri davacının programı dışındaki Türk İslam Edebiyatı programına, Ortaçağ Türk Sivil Mimarlığı I (2 kredi) ve Osmanlı Devri Süsleme Sanatı I (2 kredi) dersleri de yine davacının programı dışındaki Türk İslam Sanatları Tarihi programına ait dersler olmakla birlikte, davacı tarafından, Üniversitenin öğrenci bilgi sisteminden 2014 yılı güz döneminde Türk Din Musikisi programında açılan zorunlu ve seçmeli dersleri aldığı, öğrenci bilgi sisteminde yer alan müfredata göre seçim yaptığı, eski ders programının sisteme yüklenmesi nedeniyle mağdur olduğu, öğrenci bilgi sisteminde, Musiki Nazariyatı I ve Solfej (Nota Deşifre) Çalışması I dersleri ile Türk Din Musikisinde Usuller I (2 kredi) ve Türk Din Musikisinde Beste ve İmla Teknikleri I derslerinin yanı sıra Nazım Şekilleri ve Türleri (2 kredi), Karşılaştırmalı Osmanlı Türkçesi Metinleri I (2 kredi), Ortaçağ Türk Sivil Mimarlığı I (2 kredi) ve Osmanlı Devri Süsleme Sanatı I (2 kredi) derslerinin de kendi programı olan Türk Din Musikisi programının seçmeli dersleri olarak açıldığı, bu dersleri de alarak başarılı olduğu ileri sürüldüğünden, öncelikle bu hususun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Dava dosyasında yer alan Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Din Musikisi Doktora Programına ait müfredat raporunda; davalı idarenin davacının programında olmadığını ileri sürdüğü Nazım Şekilleri ve Türleri (2 kredi), Karşılaştırmalı Osmanlı Türkçesi Metinleri I (2 kredi), Ortaçağ Türk Sivil Mimarlığı I (2 kredi) ve Osmanlı Devri Süsleme Sanatı I (2 kredi) derslerinin davacının doktora programı müfredatına dahil dersler arasında yer aldığı; konuya ilişkin olarak davacının programı olan Türk Din Musikisi Anabilim Dalı'ndan Doç. Dr. Bayram Akdoğan'ın Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü'ne hitaplı 30.11.2015 tarihli yazıda, "İslam Tarihi ve Sanatları (Türk Din Musikisi) Anabilim Dalı'nın OBS (Öğrenci Bilgi Sistemi) üzerinde açılan yüksek lisans ve doktora derslerinde bir takım değişiklikler yapılmıştır. Ancak enstitünüze yeni kayıtlı öğrenci bulunmayan OİBS (Öğrenci İşleri Bilgi Sistem)'de tanımlanmış eski ders listeleri gönderildiği için öğrencilerimiz mağduriyet yaşamaktadır. Anabilim Dalımızın 2014-2015 eğitim-öğretim yılı Güz ve Bahar dönemleri ile 2015-2016 eğitim-öğretim yılı Güz Dönemi dersleri ekteki müfredat raporlarında belirtildiği gibidir..." şeklinde gereğinin yapılmasının istenildiği; Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü'nün Öğrenci İşleri Daire Başkanlığa hitaplı 14.12.2015 tarih ve 28735642-109.06/E.25077 sayılı yazısında ise İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı Başkanlığı'nın gönderdiği 04.12.2015 tarih ve 24713 sayılı yazısı ekindeki, 2014-2015 eğitim-öğretim güz ve bahar yarıyılları ile 2015-2016 eğitim-öğretim yılı güz yarıyılına ait ve ilgili Anabilim Dalı Başkanlıkları yetkisinde Öğrenci Bilgi Sisteminde tanımlanan Türk Din Musikisi Program Müfredatlarının incelenmesi üzerine, program dışı derslerin müfredatta bulunduğunun belirtildiği görülmüş olup tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, davacının yukarıda açıklanan iddialarının doğrulandığı kanaatine varılmıştır.
Bu nedenle, davacı tarafından kendisinden beklendiği gibi Öğrenci Bilgi Sisteminde Türk Din Musikisi Doktora Programında yer aldığı anlaşılan Nazım Şekilleri ve Türleri (2 kredi), Karşılaştırmalı Osmanlı Türkçesi Metinleri I (2 kredi), Ortaçağ Türk Sivil Mimarlığı I (2 kredi) ve Osmanlı Devri Süsleme Sanatı I (2 kredi) derslerini seçtiği ve bu derslerden başarılı olduğu, davalı idare tarafından anılan derslerin Türk Din Musikisi Doktora Programına dahil olmadığı ileri sürülmekle birlikte, yukarıda açıklandığı üzere söz konusu derslerin Öğrenci Bilgi Sisteminde Türk Din Musikisi Doktora Programında yer almış olmasında kusuru bulunmayan davacının oluşan durumdan sorumlu tutulamayacağı sonucuna varıldığından, Öğrenci Bilgi Sisteminde Türk Din Musikisi Doktora Programında yer aldığı anlaşılan Nazım Şekilleri ve Türleri (2 kredi), Karşılaştırmalı Osmanlı Türkçesi Metinleri I (2 kredi), Ortaçağ Türk Sivil Mimarlığı I (2 kredi) ve Osmanlı Devri Süsleme Sanatı I (2 kredi) derslerinden başarılı olan davacının, söz konusu derslerin Türk Din Musikisi programında yer almadığı, bu nedenle de davacının doktora yeterlilik sınavına girme talebinin, Ankara Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim Yönetmeliği'nin 20.maddesinin birinci fıkrası uyarınca, kayıt yaptırdığı programın gerektirdiği toplam kredinin en az yarısını kendi programından almadığı gerekçesiyle reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Davacı lehine vekalet ücretine hükmedilip hükmedilmeyeceğine ilişkin olarak;
Yargılama gideri hususunda 2577 sayılı Kanunun 31. maddesinin göndermede bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin yargılama giderlerinden olduğu; 326/1. maddesinde, Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 330 maddede de, vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekalet ücretinin, taraf lehine hükmedileceği hüküm altına alınmıştır.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 5. maddesinde, "Hangi aşamada olursa olsun, dava ve icra takibini kabul eden avukat, Tarife hükümleri ile belirlenen ücretin tamamına hak kazanır." hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının davasını vekille açtığı, söz konusu davanın davacı vekili tarafından takip edildiği ve istinaf dilekçesinin de davacı vekili tarafından verildiği; ancak Dairemiz tarafından işbu karar verilmeden önce davacının avukatının 16.11.2017 tarihli dilekçesi ile "hakimlik mesleğine geçiş yaptığı" gerekçesiyle vekillikten istifa ettiği anlaşılmıştır.
Buna göre, vekalet ücretinin 6100 sayılı Kanunun 323. maddesi uyarınca yargılama giderleri içinde yer aldığı ve vekalet ücretinin taraf lehine hükmedileceği hususları göz önüne alındığında; davacı vekilinin istinaf aşamasında istifa etmesinin, davanın vekille takip edildiği ve avukatın hukuki yardımının bulunduğu gerçeğini değiştirmeyeceği sonucuna ulaşıldığından, davacının istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi nedeniyle, davacı lehine vekalet ücretine de hükmedilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan mahkeme ve istinaf safhasına ait toplam 474,20 TL yargılama giderinin ve bu kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesi uyarınca belirlenen 1.362,00 TL vekalet ücretinin davalı idarece davacıya verilmesine; artan tebligat avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrası gereğince diğer kanun yolları kapalı ve kesin olmak üzere06/02/2019 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
AZLIK OYU: İstinafa konu mahkeme kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği görüşüyle Sayın Çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılamıyorum. (¤¤)