(3194 S. K. m. 3, 18) (2981 S. K. m. 10) (5393 S. K. m. 14) (3290 S. K. m. 10) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: İzmir İli, Menderes İlçesi, ..... .......... Mahallesi, 840 ada, 14 parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, ....., .......... Mahallesi sahilindeki parselasyon planı ile kamuya terki yapılan işgalli alanların kamu terklerinin sağlanabilmesinin uygun olduğuna, işlemlerin takibi için İmar ve Şehircilik Müdürlüğü ile Park ve Bahçeler Müdürlüğüne işin havalesine ilişkin Menderes Belediye Encümeninin 26/08/2015 günlü, 766 sayılı kararı ile bu karara istinaden işgalli olarak kullanılan bölümlerdeki eklentilerin kaldırılarak mülkiyet sınırına uygun hale getirilmesi gerektiği, aksi takdirde belediyece kaldırılacağı ve masrafların %20 fazlası ile tahsil edileceğine dair aynı Belediye Başkanlığının 09/09/2015 günlü, E.13282 sayılı işleminin ve dayanak alınan parselasyon işlemi ile 18/02/1988 gün, 2 sayılı Özdere Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istemiyle açılan davada; ''...Mahkememizin 2015/1759 esas ve İzmir 6.İdare Mahkemesi'nin 2015/682 esas sayılı dosyası ile birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu işlemlerin sebebini ve dayanağını 12.02.1992 tarihinde ..... Belediyesi Encümen kararı ile yapılan parselasyon planı oluşturduğu ve parselasyon planı ile sahil yolunun 8 metre olarak kamuya terkinin sağlanması sonucunda parselasyon planının icrası amacıyla kamuya terki yapılan işgalli alanlardaki işgallerin sona erdirilmesine yönelik olarak dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmış olup, İzmir İli, Menderes İlçesi, ....., 22Ü-IIIb pafta 864 ada 16 parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alana ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve 12.02.1992 tarihli Özdere Belediye Encümeni kararıyla onaylanan imar uygulamasının iptali istemiyle İzmir 6.İdare Mahkemesi'nin 2015/682 esas sayılı dosyasında açılan davada verilen 14.12.2016 tarihli karar ile özet olarak " dava konusu parselasyon planının, ıslah imar planına dayalı olarak ve 3194 sayılı İmar Yasasının 18. maddesi ve 2981 sayılı yasanın 10/c maddesi hükümleri bir arada uygulanmak suretiyle yapılması yönünden dava konusu parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmamıştır," gerekçesiyle parselasyon işlemi yönünden, yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, yine Mahkememizin 2015/1759 Esas sayılı dosyasında, ....., .......... Mahallesi sahilindeki parselasyon planı ile kamuya terki yapılan işgalli alanların kamunun terklerinin sağlanabilmesinin uygun olduğuna, işlemlerin takibi için İmar ve Şehircilik Müdürlüğü ile Park ve Bahçeler Müdürlüğüne havalesine ilişkin Menderes Belediye Encümeninin 26/08/2015 gün, 766 sayılı kararı ile işgalli olarak kullanılan bölümlerdeki eklentilerin kaldırılarak mülkiyet sınırına uygun hale getirilmesi gerektiği, aksi takdirde belediyece kaldırılacağı ve masrafların %20 fazlası ile tahsil edileceğine dair aynı Belediye Başkanlığının 10/09/2015 tarihli, 13356 sayılı işleminin iptali ve yürütmenin durdurulması ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 18/02/1988 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davada, 30.12.2016 tarih ve K:2016/1916 sayılı kararla, parselasyon işleminin iptaline karar verilmiştir. (...) Dava konusu nazım ve uygulama imar planı ile parselasyon işlemi hakkında İzmir 6. İdare Mahkemesi'nin E:2015/682 sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu ... düzenlenen Bilirkişi Raporunda özetle "Dava konusu parsele ilişkin 1/1000 ve 1/5000 ölçekli İmar planı kararlarının birbirleri ile ve üst ölçekli plan kararları ile çelişmediği, "planların kademeli birlikteliği" ilkesine uygun olduğu, plan kararlarının alt ölçeğe inildikçe detaylandırılmış olduğu, dava konusu parsele ilişkin imar planı kararlarında, davacı taraf iddiaları esas alındığında, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına ve kamu yararına aykırı bir husus bulunmadığı, tespit ve değerlendirilmelerine bağlı olarak dava konusu parsele ilişkin 1/5000 ve 1/1000 ölçekli İmar planı kararlarının üst ölçekli plan hükümlerine, şehircilik İlkelerine, planlama esaslarına, imar mevzuatına, plan bütünlüğüne ve kamu yararına incelenen açılardan uygun olduğu, ancak: dava konusu imar uygulamasına (Parselasyon Planı'na) ilişkin olarak; dava konusu encümen kararından ve dosyada da anlaşıldığı üzere dava konusu parselasyon planının ıslah imar planına dayalı olarak ve 3194 sayılı İmar Yasasının 18. maddesi ve 2981 sayılı yasanın 10/c maddesi hükümleri bir arada uygulanmak suretiyle yapıldığı, 3194 sayılı imar Yasasının 18. maddesi ve 2981 sayılı yasanın 10/c maddesinin uygulama koşulları bir birinden farklı olduğundan ve her iki maddenin bir arada uygulama olanağı bulunmadığından dava konusu parselasyon planın uygun olmadığı tespit ve değerlendirilmelerine bağlı olarak dava konusu parsele ilişkin Özdere Belediye Encümeni'nin 12.02.1992 tarihinde kabul edilen Parselasyon Planı'nın incelenen açıdan uygun olmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir. (...) Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu nazım ve uygulama imar planlarının şehircilik ilkelerine planlama esasları, mevzuata ve hukuka aykırılığı bulunmamaktadır. (...) Dava konusu işlemlerin dayanağı olan parselasyon işleminin yukarıda belirtilen gerekçe ile hukuka aykırı bulunarak İzmir 6. İdare Mahkemesi'nin 2015/682 esas sayılı dosyasında verilen 14.12.2016 tarihli karar ile yürütmesinin durdurulması ve Mahkememizin 30.12.2016 tarih ve 2015/1759 Esas, 2016/1916 karar sayılı kararı ile iptaline karar verilmiş olması nedeniyle, söz konusu parselasyon işlemine dayanılarak tesis edilen Menderes Belediye Encümeninin 26/08/2015 gün, 766 sayılı kararında ve işgalli olarak kullanılan bölümlerdeki eklentilerin kaldırılması aksi takdirde belediyece kaldırılacağı yolundaki Menderes Belediye Başkanlığının 09/09/2015 tarihli, 22742422-754-E13282 sayılı işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. (...) Öte yandan davacının taşınmazı 15/07/1999 tarihinde aldığı, satın aldığı parselin dava konusu ettiği parselasyon planı ile oluştuğu, bu hali ile parselasyon işlemini öğrendiğinin açık olduğu, diğer bir anlatımla parselasyon ile yolda kalan kısmın kendi mülkiyetinde olmadığını bildiği, davanın parselasyon işlemine ilişkin kısmının süresinde açılmadığı sonucuna varıldığından, davanın bu kısmının süreaşımı nedeniyle reddi gerekmektedir.'' gerekçesiyle davanın imar planlarına ilişkin kısmının reddine, parselasyon işlemine ilişkin kısmının süreaşımı yönünden reddine, 26.08.2015 tarih ve 766 sayılı belediye encümeni kararı ile 09.09.2015 tarih ve 13282 sayılı işlemin iptaline karar veren İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 06/04/2017 gün ve E:2015/1675, K:2017/418 sayılı kararının; davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; davanın reddine karar verildiği halde lehine vekalet ücretine hükmedilmediği ileri sürülerek kararın vekalet ücreti yönünden kaldırılarak lehine vekalet ücretine hükmedilmesi, davalı Menderes Belediye Başkanlığı tarafından; İzmir6.İdare Mahkemesinin E:2015/682 ve İzmir 3.İdare Mahkemesinin E.2015/1759 sayılı dosyalarında dava konusu edilen parselasyon planları ile bu davaya konu edilen parselasyon planının farklı olduğu, yapılan parselasyon planının imar mevzuatına uygun olduğu ileri sürülerek kararın iptale ilişkin kısmının kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ SAVUNMASININ ÖZETİ: İstinaf yoluna başvurulan kararın kaldırılması gerektiren bir neden bulunmadığı, usul ve kanuna uygun olan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Üçüncü İdare Dava Dairesince dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
Duruşma yapılmasına gerek görülmedi.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 3. maddesinde "Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz." denilmiş, 10. maddesinde, belediyelerin; imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlayacakları öngörülmüş, 15. maddesinde ifraz ve tevhid ile ilgili hükümlere yer verilmiş, 18. maddesinde ise, arazi ve arsa düzenlemesine ilişkin kurallar getirilmiştir.
Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun ''Belediyenin Görev ve Sorumlulukları'' başlıklı 14. maddesinin ilk fıkrasında, ''Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 50.000'i geçen belediyeler, kadınlar ve çocuklar için koruma evleri açar.'' düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu parselin bulunduğu alana ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı 18.02.1988 tarih ve 2 sayılı ..... Belediyesi Meclis kararı ile onaylandığı, 14.10.1992 tarih ve 992/2 sayılı Özdere Belediye Meclisi kararı ile dava konusu alanı da kapsayan alanda 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı “değişikliği” onaylandığı, söz konusu plan değişikliğinde, ….. Sokağın bitimi ve .... Sokağın başına kadar olan bölümde imar planında 10 m genişlikte öngörülmüş olan sahil yolu yol plan kararı mevcut yapılaşma dikkate alınarak 8 m genişlikte belirlendiği, 12.02.1992 tarihinde ..... Belediyesi Encümen kararı ile dava konusu alanın bulunduğu alana ait ve 56 nolu parselasyon planının 2981/3290 sayılı Kanun’un 10/c ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi gereğince onaylanmasına karar verildiği, parselasyon planının tapu tescillerinin tamamlanmasından sonra sahil yolunun kamuya yol olarak 8 metrelik terkinin sağlandığı, ancak yaklaşık 4 metrelik kısmının yol olarak düzenlenerek kamunun kullanımına açılmış olduğunun tespit edildiği, ....., .......... Mahallesi sahilindeki parselasyon planı ile kamuya terki yapılan işgalli alanların kamunun terklerinin sağlanabilmesinin uygun olduğuna, işlemlerin takibi için İmar ve Şehircilik Müdürlüğü ile Park ve Bahçeler Müdürlüğüne havalesine ilişkin Menderes Belediye Encümeninin 26/08/2015 gün, 766 sayılı kararının alındığı ve bu karar üzerine davacının maliki olduğu 840 ada, 14 parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda kamuya yol olarak terki yapılan davacının mülkiyeti dışındaki bölümleri mevcutta işgalli olarak kullanmakta olduğundan işgalli olarak kullanılan bölümlerdeki eklentilerin kaldırılması aksi takdirde belediyece kaldırılacağı yolundaki Belediye Başkanlığının 09/09/2015 tarihli ve 22742422-754-E13282 sayılı işleminin tesis edildiği, bu işlemler ile 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve parselasyon işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Diğer yandan, Dairemizin E:2017/398 ve E:2017/990 sayılı dava dosyalarının incelenmesinden, İzmir İli, Menderes İlçesi, ....., 22Ü-IIIb pafta 864 ada 16 parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alana ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve 12.02.1992 tarihli Özdere Belediye Encümeni kararıyla onaylanan imar uygulamasının iptali istemiyle açılan davada, davanın imar planlarına ilişkin kısmının reddine, parselasyon işlemine ilişkin kısmının ise iptaline ilişkin İzmir 6.İdare Mahkemesinin 17/07/2017 tarih ve E:2015/682, K:2017/1139 sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 3.İdare Dava Dairesinin 21/12/2017 tarih ve E:2017/990, K:2017/905 sayılı kararıyla, davacı ve davalı istinaf başvurularının kabulüne, anılan kararın kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine; yine İzmir İli, Menderes İlçesi, .......... Mahallesinde bulunan 844 ada, 3 parselde paydaş olan davacı tarafından, ....., .......... Mahallesi sahilindeki parselasyon planı ile kamuya terki yapılan işgalli alanların kamunun terklerinin sağlanabilmesinin uygun olduğuna, işlemlerin takibi için İmar ve Şehircilik Müdürlüğü ile Park ve Bahçeler Müdürlüğüne havalesine ilişkin Menderes Belediye Encümeninin 26/08/2015 gün, 766 sayılı kararı ile işgalli olarak kullanılan bölümlerdeki eklentilerin kaldırılarak mülkiyet sınırına uygun hale getirilmesi gerektiği, aksi takdirde belediyece kaldırılacağı ve masrafların %20 fazlası ile tahsil edileceğine dair aynı Belediye Başkanlığının 10/09/2015 tarihli, 22742422-754/13356 sayılı işleminin ve 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ve 18/12/1998 tarihinde onaylanan 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı ile parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan davada; davanın imar planlarına ilişkin kısmının reddine, parselasyon işlemi ile 26.08.2015 tarih ve 766 sayılı belediye encümeni kararı ile 10.09.2015 tarih ve 13356 sayılı işlemin iptaline ilişkin İzmir 3.İdare Mahkemesinin 30/12/2016 tarih ve E:2015/1759, K:2016/1916 sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 3.İdare Dava Dairesinin 21/12/2017 tarih ve E:2017/398, K:2017/907 sayılı kararıyla, davacının istinaf başvurusunun reddine, davalıların istinaf başvurularının kabulüne, anılan kararın iptale ilişkin kısmının kaldırılmasına, davanın parselasyon işlemine ilişkin kısmının süre aşımı nedeniyle reddine, davanın 26.08.2015 tarih ve 766 sayılı belediye encümeni kararı ile 10.09.2015 tarih ve 13356 sayılı işleme ilişkin kısmının reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava konusu 26.08.2015 tarih ve 766 sayılı belediye encümeni kararı ile 09/09/2015 günlü, E.13282 sayılı işlemin dayanağı olan parselasyon işleminin iptaline ilişkin yargı kararı bulunmadığı ve anılan parselasyon işleminin geçerliliğini koruduğunun anlaşılması karşısında, söz konusu parselasyon işlemine dayanılarak tesis edilen, işgalli olarak kullanılan bölümlerdeki eklentilerin kaldırılması aksi takdirde belediyece kaldırılacağı yönündeki dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 06/04/2017 gün ve E:2015/1675, K:2017/418 sayılı kararın iptale ilişkin kısmının kaldırılmasına, davanın bu kısmının reddine, sonuç itibariyle dava kısmen süre ret, kısmen ret sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü gösterilen 289,10-TL dava yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından istinaf başvurusu sırasında yapılan 121,70-TL yargılama giderinin davacı tarafından İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına verilmesine, davalı Menderes Belediye Başkanlığı tarafından istinaf başvurusu sırasında yapılan 218,90-TL yargılama giderinin davacı tarafından Menderes Belediye Başkanlığına verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 990,00-TL avukatlık ücretinin davacı tarafından İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına, Menderes Belediye Başkanlığına ve Kültür ve Turizm Bakanlığına 1/3 oranında verilmesine, posta gideri avanslarından artan miktarların mahkemesince yatıran taraflara iadesine 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrası kapsamında bulunmayan karara karşı tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere 21/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)