(3713 S. K. Ek m. 1) (5233 S. K. Ek m. 1)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacının, kardeşi A. Ö.'in 20.4.1994 tarihinde Batman ilinde terör örgütü mensuplarınca ateşli silahla vurularak öldürüldüğünden bahisle 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca istihdam edilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 25/03/2016 tarih ve 1528 sayılı Batman Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılan davada; davacının, 23/03/2016 tarihli dilekçesi ile, ağabeyinin Batman İli, Aydınlıkevler Mahallesi 12. Cadde ile 1217 Sokağın kesiştiği kavşakta terör örgütü mensuplarınca öldürüldüğünden bahisle 3713 sayılı Kanun hükümlerinden faydalandırılarak işe yerleştirilmesini talep ettiği, başvurusunun 25/03/2016 tarihli ve 1528 sayılı dava konusu işlemle 5233 sayılı Kanun kapsamında olmaması sebebiyle reddedildiği, anılan ret işlemi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı, mevzuatımızda, 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun'un Ek 1. maddesi kapsamında aylık bağlananlardan terör eylemleri nedeniyle engelli hale gelmiş olanların kendisinin veya eş veya çocuklarından birisinin, eşi veya çocuğu yoksa kendisinin veya kardeşlerinden birisinin, bu kapsamda olup da hayatını kaybedenlerin ise eş veya çocuklarından birisinin, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisinin olmak üzere toplam bir kişinin istihdam edileceğinin düzenlendiği, olayda, davacının ağabeyinin öldürülmesi olayı sonucunda 5233 sayılı sayılı Kanun Kapsamında aylık bağlananlardan veya aylık bağlanma şartlarını taşımakla birlikte aylık bağlanacak hak sahibi olmaması nedeniyle aylık bağlanamayanlardan olmadığı anlaşılan davacının, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesinde öngörülen iş hakkından yararlanma talebiyle yaptığı başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolunda Batman İdare Mahkemesi'nce verilen 15/12/2016 günlü, E:2016/797, K:2016/1470 sayılı kararın; abisinin terör saldırısı sonucu hayatını kaybettiği ve 3713 sayılı Kanun'un Ek 1.maddesi uyarınca istihdam haklarının bulunduğu, 5233 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanma işleminin ancak eş, çocuk veya anne-baba için söz konusu olduğu, abisinin bekar vefat etmesi nedeniyle istihdam hakkından kendilerinin yararlandırılması gerektiği, bu hususlar gözetilmeksizin verilen kararın hukuka aykırı olduğundan bahisle istinaf yoluyla incelenerek kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Gaziantep Bölge idare Mahkemesi Üçüncü İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, davacının, kardeşi A. Ö.'in 20.4.1994 tarihinde Batman ilinde terör örgütü mensuplarınca ateşli silahla vurularak öldürüldüğünden bahisle 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca istihdam edilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 25/03/2016 tarih ve 1528 sayılı Batman Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesinde; "10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun eki (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları, il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, özel kanunla kurulan diğer her türlü kamu kurum ve kuruluşları; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarına ve sürekli işçi kadrolarına bu madde hükümleri çerçevesinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca hak sahibi olduğu belirlenerek Devlet Personel Başkanlığına bildirilen ve Başkanlıkça kura sonucu atama teklifi yapılanları atamak zorundadır.
Bu madde kapsamında hak sahipliği sonucunu doğuran durumlar aşağıda belirtilmiştir:
a) 5434 sayılı Kanunun mülga 64 üncü maddesi, 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin sekizinci fıkrası, bu Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamına girenler hariç olmak üzere 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna göre veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malulü sayılanlar,
b) 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen haller kapsamında vazife malulü sayılan; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının erbaş ve erler dahil askeri personeli ile Emniyet Teşkilatından Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup personeli,
c) (b) bendi kapsamına girenler hariç olmak üzere 5434 sayılı Kanunun mülga 45 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamında olanlardan vazife malulü sayılanlar,
ç) 21 inci maddenin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında vazife malulü sayılanlar, 17/7/2004 tarihli ve 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanunun ek 1 inci maddesi kapsamında aylık bağlananlardan terör eylemleri nedeniyle hayatını kaybetmiş veya engelli hale gelmiş olanlar ile Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumuna ait fabrika, işletme, müessese veya bağlı ortaklıklarda görevli olanlardan patlayıcı maddelerin üretimi, incelenmesi, muhafazası, nakli, imha edilmesi ve zararsız hale getirilmesi sırasında oluşacak patlamalardan dolayı hayatını kaybedenler.
İstihdam hakkından;
a) İkinci fıkranın (a) ve (b) bentleri kapsamında hayatını kaybedenlerin eş veya çocuklarından birisi ile ana, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişi; ana, baba ve kardeşi yoksa eş veya çocuklarından toplam iki kişi; eş veya çocuğu yoksa ana veya babası ile kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam iki kişi, ana veya babanın bu hakkı kullanmaması durumunda ise bir diğer kardeşi olmak üzere toplam iki kişi,
b) İkinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan malullerin kendileri veya eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendisi veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi,
c) İkinci fıkranın (c) bendine göre malul sayılanların kendileri veya eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendileri veya kardeşlerinden birisi; hayatını kaybedenlerin ise eş veya çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi,
ç) İkinci fıkranın (ç) bendine göre engelli hale gelenlerin kendileri veya eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa kendileri veya kardeşlerinden birisi; hayatını kaybedenlerin ise eş ve çocuklarından birisi, eşi veya çocuğu yoksa anne, baba veya kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişi, yararlanır.
(...)
Bu maddenin uygulanmasında takip edilecek usul ve esaslar ile diğer hususlar; İçişleri Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının görüşleri alınmak suretiyle, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde Devlet Personel Başkanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca müştereken hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan madde uyarınca çıkarılan ve 09/05/2014 günlü, 28995 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum Ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmelik'in "Hak sahibi tespit komisyonu" başlıklı 6.maddesinde; "İllerde vali veya görevlendirdiği vali yardımcısı başkanlığında; aile ve sosyal politikalar il müdürü, sosyal güvenlik il müdürü ile aile ve sosyal politikalar il müdürünün teklifi üzerine vali tarafından görevlendirilen bir kişiden oluşan hak sahibi tespit komisyonu kurulur. Yetkili hak sahibi tespit komisyonu, istihdam talep başvurusunu ilk yapan hak sahibinin ikamet ettiği ildeki komisyondur.
(2) Hak sahibi tespit komisyonu, gündem olması halinde başvuruları görüşmek üzere haftada en az bir kez toplanır.
(3) Hak sahibi tespit komisyonu oyçokluğuyla karar alır. Oylama sonucunda eşitlik olması halinde başkanın oyu yönünde karar alınmış sayılır." kuralına, "Hak sahiplerinin tespiti" başlıklı 7.maddesinde ise; "(1) Başvurunun yapıldığı il müdürlüğünde yer alan hak sahibi tespit komisyonu, başvuruya esas konunun Kanun kapsamında olup olmadığını durum belgesi ile tespit eder.
(2) Durum belgesi ile Kanun kapsamına girdiği tespit edilen başvuru dosyalarındaki başvuru sahiplerinin istihdam hakkı sahibi olup olmadığı aynı Komisyon marifeti ile istihdam hak sahipliği belgesi ile tespit edilir.
(3) İkinci istihdam hakkını kullanmak üzere yapılan başvurularda yeniden durum belgesi düzenlenmeksizin doğrudan istihdam hak sahipliği belgesi düzenlenir.
(4) Belgelerin düzenlenmesi için gerekli her türlü bilgi ve evrak, hak sahibi tespit komisyonunca başvuru sahiplerinden veya ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından temin edilir.
(5) Başvuruya esas konunun Kanun kapsamına girmediğinin veya girse bile başvuru sahibinin istihdam hakkı sahibi olmadığının tespiti halinde, aile ve sosyal politikalar il müdürlüğü tarafından ilgililere gerekçeleri ile birlikte yazılı olarak bilgi verilir. Buna ilişkin her türlü belge ve başvuru sahiplerine gönderilen yazılar Bakanlığın ilgili modülüne yüklenir." hükmü yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 23/03/2016 tarihli dilekçesi ile, ağabeyinin Batman İli, Aydınlıkevler Mahallesi 12. Cadde ile 1217 Sokağın kesiştiği kavşakta terör örgütü mensuplarınca öldürüldüğünden bahisle 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca istihdam edilme talebinde bulunduğu, başvurusunun, 25/03/2016 tarihli ve 1528 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü işlemiyle Kanun kapsamında olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle istinaf yoluyla İncelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, 3713 sayılı Kanun'un Ek 1.maddesi kapsamında yer alan ve terör eylemleri veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetler nedeniyle yaralanan veya hayatını kaybedenlerin kendileri veya yakınlarının aynı madde kapsamında kamuda istihdam olanağından yararlandırılmaları istemiyle yapacakları başvuru üzerine, Valilikler nezdinde oluşturulan hak sahibi tespit komisyonlarının, başvuruya esas konunun Kanun kapsamında olup olmadığını tespit ederek buna ilişkin durum belgesi düzenlemek ve durum belgesi ile Kanun kapsamına girdiği tespit edilen başvuru dosyalarındaki başvuru sahiplerinin istihdam hakkı sahibi olup olmadığını tespit ederek istihdam hak sahipliği belgesi düzenlemekle görevli olduğu anlaşılmakta olup, söz konusu komisyonların başvuru sahibinden ve ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından başvuru konusu ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi temin etme yetkisinin bulunduğu açıktır.
Kamu hukukunda bir makama verilen yetkinin, aksine bir hüküm bulunmadıkça o makam tarafından kullanılacağı tartışmasızdır.
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca istihdam talep başvuruları üzerine, başvuruya esas konunun Kanun kapsamına girip girmediği veya girse bile başvuru sahibinin istihdam hakkı sahibi olup olmadığını tespit etme görevi, Terörle Mücadele Kanunu Kapsamında Kamu Kurum Ve Kuruluşlarında İstihdam Edilecekler Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre oluşturulacak hak sahibi tespit komisyonlarına ait olduğundan, davacının 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca istihdam edilme istemle başvurusu üzerine, yetkili hak sahibi tespit komisyonunca, başvuruya esas konunun Kanun kapsamında olup olmadığı ve Kanun kapsamına girdiğinin tespit edilmesi halinde davacının istihdam hakkı sahibi olup olmadığı yönünde bir inceleme ve araştırma yapılıp buna göre bir karar alınarak cevaplandırılması gerekirken, davacının istihdam edilme talepli başvurusunun, bu konuda yetkisi bulunmayan Batman Valiliği Aile ve Sosyal Politikalar il Müdürlüğü'nce reddedilmesinde yetki yönünden hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen kararda ise hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, Batman İdare Mahkemesi'nce verilen 15/12/2016 günlü, E:2016/797, K:2016/1470 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan 423,80 TL dava ve istinaf yargılama gideri ile kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 990,00 TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, istinaf gideri için tahsil edilen paranın kullanılmayan kısmının ilgilisine iade edilmesine, 20/04/2017 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)