(6360 S. K. Geç. m. 1) (5216 S. K. Geç. m. 2) (İSKİ Tarifeler Yönetmeliği m. 14, 15)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı kooperatife ait konut ve işyerlerinin bulunduğu ...... Köyünün, köy tüzel kişiliğinin kaldırılması ve Sarıyer Belediyesine mahalle olarak bağlanması üzerine, 6360 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinde yer alan "Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret beş yıl süreyle en düşük tarifenin % 25'ini geçmeyecek şekilde belirlenir." hükmüne istinaden davacı kooperatif tarafından 13.06.2016 tarih ve 22 sayılı dilekçe ile 41356725-6, 8947581-8, 8947624-6, 8947666-7 ve 25517686-2 nolu aboneliklerin su faturalarının en düşük tarifenin % 25'i olarak tahakkuk ettirilmesi yönündeki başvurusunun reddine ilişkin 22.06.2016 tarih ve 52256432-622.03-E.20160360909 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptaline karar veren İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 29/03/2017 tarih ve E:2016/1430, K:2017/848 sayılı kararının; İSKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 14-(1). ve 15-(1).maddelerinde, "Köyler ile önceki statüsü köy olup büyükşehir belediyesi hizmet alanlarının İstanbul Valiliği sınırlarına genişletilmesi sebebiyle mahalle konumuna gelmiş bölgeler ile 10.07.2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa göre mahalle statüsüne dönüşen İstanbul İli, Çatalca İlçesi, Binkılıç Atatürk, Binkılıç Fatih, Çiftlikköy ve Arnavutköy Durusu ve Terkos, Silivri Büyük Çavuşlu mahallelerinde ikameti adrese dayalı sistem kayıtları ile tevsik edilen, geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan konut aboneliklerine köy konut tarifesi, köy hayatının idamesi için gerekli olan bakkal, kahvehane, marangoz, terzi, lokanta, kasap, berber, manav, fırın ve benzeri ölçekteki abonelere köy işyeri tarifesi uygulanır." hükmünün mevcut olduğu, ilgili yerlerin köy statüsünde olmadığı belirlendiğinden köy tarife grubuna dahil edilmesi talebi doğrultusunda işlem yapılamadığı, davanın reddi gerektiği iddialarıyla istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf talebinin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesince; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
Uyuşmazlık, ...... Köyünün, köy tüzel kişiliğinin kaldırılması ve Sarıyer Belediyesine mahalle olarak bağlanması üzerine, davacı kooperatif tarafından 41356725-6, 8947581-8, 8947624-6, 8947666-7 ve 25517686-2 nolu aboneliklerin su faturalarının en düşük tarifenin % 25'i olarak tahakkuk ettirilmesi yönündeki başvurusunun reddine ilişkin 22.06.2016 tarih ve 52256432-622.03-E.20160360909 sayılı işlemden kaynaklanmaktadır.
İdare Mahkemesince; "...yukarıda anılan yasal düzenlemeler uyarınca 6360 sayılı Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret beş yıl süreyle en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenecek 10.07.2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 2.maddesi ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen yerlerde de bu fıkra hükmü uygulanacak, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 2.maddesine göre de İstanbul ve Kocaeli İli'nde, il mülki sınırıdır ve bu sınırlar içinde kalan köylerin tüzel kişiliği sona ererek mahalleye dönüşecektir.
Dolayısıyla yasa kapsamına giren......'de içme ve kullanma suları için alınacak ücret beş yıl süreyle en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenecektir.
Diğer taraftan, İSKİ Tarifeler Yönetmeliğine göre de köy tarifesinin "Köyler ile köy statüsündeyken büyükşehir belediyesi hizmet alanlarının İstanbul Valiliği sınırlarına genişletilmesi sebebiyle önceki statüsü köy olan yerleşim yerlerinden mahalle konumuna gelmiş bölgeler" demek suretiyle bu kapsamda olan yerlere uygulanacağı belirtildiğinden davacı talebinin reddine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmamıştır."gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye kanunun geçici 2. Maddesinde; "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; büyükşehir belediye sınırları, İstanbul ve Kocaeli ilinde, il mülkî sınırıdır. Diğer büyükşehir belediyelerinde, mevcut valilik binası merkez kabul edilmek ve il mülkî sınırları içinde kalmak şartıyla, nüfusu bir milyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı yirmi kilometre, nüfusu bir milyondan iki milyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı otuz kilometre, nüfusu iki milyondan fazla olan büyükşehirlerde yarıçapı elli kilometre olan dairenin sınırı büyükşehir belediyesinin sınırını oluşturur. Bu sınırlar içinde kalan köylerin tüzel kişiliği sona ererek mahalleye dönüşür. Bu şekilde oluşan mahallelerin katılacağı ilçe veya ilk kademe belediyesi, büyükşehir belediye meclisince belirlenir. Orman köylerinin tüzel kişiliği devam eder. Ancak ormanlarla ilgili diğer kanun hükümleri saklı kalmak üzere bu köyler imar bakımından büyükşehir belediyesinin mücavir alanı sayılırlar. Bu köylerde su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütme görev ve yetkisi ilgili büyükşehir belediyesine bağlı su ve kanalizasyon idaresine aittir..." hükümlerine yer verilmiştir.
12.11. 2012 tarihinde kabul edilen 6360 sayılı On dört ilde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılmasına dair kanun "Büyükşehir belediyesi kurulması ve sınırlarının belirlenmesi" başlıklı 1. Maddesinin (4) fıkrasında; "İstanbul ve Kocaeli il mülki sınırları içerisinde bulunan köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak bağlı bulundukları ilçe belediyesine mahalle olarak katılmıştır." hükmüne amirdir. Söz konusu maddenin yürürlük tarihi olarak yapılacak ilk mahalli idareler genel seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiş olup, 30.03.2014 tarihinde ilk mahalle idareler seçimi yapıldığı için bu tarihte yürürlüğe girmiştir. Anılan kanunun geçici 1. Maddesinin (15) fıkrasında; "Bu Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre alınması gereken emlak vergisi ile 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken vergi, harç ve katılım payları beş yıl süreyle alınmaz ve 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendi, 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci bendi ile beşinci bendi, 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının beşinci bendi hükümleri 31/12/2017 tarihine kadar (bu tarih dâhil) uygulanmaya devam edilir. Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret beş yıl süreyle en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 2 nci maddesi ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen yerlerde de bu fıkra hükmü uygulanır." hükmüne amirdir.
İSKİ tarifeler Yönetmeliği'nin "Köy konut tarifesi uygulanacak aboneler" başlıklı 14. Maddesinde; "(1) Köyler ile önceki statüsü köy olup Büyükşehir Belediyesi hizmet alanlarının İstanbul Valiliği sınırlarına genişletilmesi sebebiyle mahalle konumuna gelmiş bölgeler ile 10.07.2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa göre mahalle statüsüne dönüşen Çatalca ilçesi Binkılıç Atatürk, Binkılıç Fatih, Çiftlikköy ve Arnavutköy Durusu ve Terkos, Silivri Büyükçavuşlu mahallelerinde ikameti adrese dayalı sistem kayıtları ile tevsik edilen, geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan konut aboneliklerine köy konut tarifesi uygulanır. Devam eden "Köy işyeri tarifesi uygulanacak aboneler" başlıklı 15. Maddesinde; "(1) Köyler ile köy statüsündeyken Büyükşehir Belediyesi hizmet alanlarının İstanbul Valiliği sınırlarına genişletilmesi sebebiyle önceki statüsü köy olan yerleşim yerlerinden mahalle konumuna gelmiş bölgeler ile 10.07.2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi kanununa göre mahalle statüsüne dönüşen Çatalca ilçesi Binkılıç Atatürk, Binkılıç Fatih, Çiftlikköy ve Arnavutköy Durusu ve Terkos, Silivri Büyükçavuşlu mahallelerinde köy hayatının idamesi için gerekli olan bakkal, kahvehane, marangoz, terzi, lokanta, kasap, berber, manav, fırın ve benzeri ölçekteki abonelere köy işyeri tarifesi uygulanır." düzenlemesi yer almıştır.
Dava konusu olayda davacı kooperatif adına kayıtlı taşınmazlarla ilgili beş adet sözleşme için; 6360 sayılı Kanunla Köy Statüsündeyken Mahalle statüsüne çevrilen ...... Mahallesinde İSKİ'den alınan suya 6360 sayılı kanunun geçici 1/15. maddesi ve İSKİ Tarifeler Yönetmeliği'nin 14. ve 15. maddeleri gereği köy tarifesinin uygulanarak tahakkuk verilmesine yönelik talepte bulunulmuş, bu talebi reddeden İSKİ Genel Müdürlüğü Abone İşleri Avrupa 1.Bölge Dairesi Başkanlığı'nın 22.06.2016 tarih ve 52256432-622.03-E.20160360909 sayılı işleminin iptali istemiyle bu davayı açılmıştır.
Yapılan incelemede davacı kooperatifin bulunduğu yerin daha önce köy yerleşik alan sınırları kaldığı daha sonra mahalle statüsüne geçtiği tartışmasını bir yere bırakacak olursak veya 12.11.2012 tarihli kanun değişikliği kapsamında kalan yerlerden olduğunu kabul etsek bile, yukarıda da yer verildiği üzere, dava konusu olayın püf noktası olarak tabir edeceğimiz husus, her ne kadar lafzi yorumla kanunun okunmasından bu haktan belirtilen statüde bulunan herkesin yararlanabileceği görülmekte ise de, esasen kanunun amaçsal yorumu yoluna gidildiğinde ve bu işlemin uygulayıcısı İSKİ tarafından çıkarılan Tarifeler Yönetmeliğine bakıldığında, köy konut tarifesinin uygulanacağı abonelerin, geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan konut aboneliklerine köy konut tarifesi uygulanacağının belirtildiği, bu durumda olduğunu belgeleyen abonelerin söz konusu haktan yararlanacağı belirtilmiştir.
Kanunların genel düzenleyici işlem oldukları ve detaylı düzenlemelerin işlemin uygulayıcısı konumundaki idareler tarafından çıkarılan yönetmelik ve genelgelerle düzenlendiği, burada önemli olan hususun, çıkarılan yönetmelik ve genelgelerin üst norm niteliğindeki kanunlara aykırılık teşkil etmemesi gerektiğidir.
Netice itibariyle, tarım ve hayvancılıkla iştigal etmeyen ve orman köylüsü sıfatına da sahip olmayan kişilerin, bu kapsamda, çok sayıda bağımsız bölümden oluşan davacının, bu haktan yararlanarak indirimli tarife uygulanması istemlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı gibi, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra, yani köy statüsünden mahalle statüsüne geçtikten sonra da, tabi oldukları tarifede idare tarafından herhangi bir artırıma da gidilmediği, aynı tarifeden fiyatlandırıldığı anlaşıldığından, 5 yıl süreyle içme ve kullanma suları için en düşük tarifenin %25'ini geçmeyecek şekilde tarifenin düzeltilmesi istemiyle davalı idareye yapılan müracaatın reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf talebinin kabulüne, İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 29/03/2017 tarih ve E:2016/1430, K:2017/848 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, dava aşamasında yapılan 187,80 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında yapılan 121,70 TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 990,00 TL vekalet ücretinin ise davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta gideri avansından artan kısmın mahkemesince taraflara iadesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45.maddesinin 6.fıkrası ve 46.maddesi uyarınca kesin olarak, 24/10/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)