(2577 S. K. m. 17, 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacılar tarafından, Ankara İli, Çankaya İlçesi, ........ Mahallesi, ........ Caddesi, No:21/A adresinde işletilmek istenilen içkili lokanta işyeri için yapılan ruhsat başvurusunun genel güvenlik ve asayişin korunması açısından sakıncalı olduğu gerekçesiyle reddine ilişkin 17.11.2014 tarih ve 164 sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada; davacılar tarafından Ankara İli, Çankaya İlçesi, ........ Mahallesi ........ Caddesi, No:21/A adresinde bulunan işyerinde içkili lokanta olarak faaliyette bulunabilmek için davalı idareye yapılan ruhsat başvurusu üzerine kolluk kuvvetinin ''genel güvenlik ve asayişin korunması açısından olumsuz'' görüşüne istinaden ruhsat talebinin reddedildiği, davacıların içkili lokanta işyeri ruhsatı almak istediği alana ilişkin dava dosyasında bulunan krokinin incelenmesinden; işyerinin öğrenci trafiğinin yoğun olduğu bir alanda yer aldığı, yine davalı Çankaya Kaymakamlığı'nca da belirtildiği üzere, alanın Ankara Merkez Seçim Kurulu Başkanlığı binası ile Atatürk Anadolu Lisesi'ne yakın olduğu, ayrıca Ankara Adliyesi'ne gidiş-geliş güzergahında yer aldığı, diğer taraftan bilirkişi raporunda da ........ Caddesinin öğrencilerin sık kullandığı bir güzergah olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacıların söz konusu adreste içkili lokanta faaliyetinde bulunabilmek için yaptıkları ruhsat başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin Ankara 6. İdare Mahkemesi'nce verilen 26/12/2016 gün ve E:2014/2187, K:2016/5883 sayılı kararının; dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu işyerinin mevzuatta aranan mesafe koşulunu taşıdığı ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi'nce 2577 sayılı Yasa'nın değişik 45. ve 17/2. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeksizin, dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; davacılar tarafından, Ankara İli, Çankaya İlçesi, ........ Mahallesi, ........ Caddesi, No:21/A adresinde işletilmek istenilen içkili lokanta işyeri için yapılan ruhsat başvurusunun genel güvenlik ve asayişin korunması açısından sakıncalı olduğu gerekçesiyle reddine ilişkin 17.11.2014 tarih ve 164 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, ''3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. A) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak.'' hükmü, 5. maddesinde, ''İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3 üncü maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.....'' hükmü yer almaktadır.
Öte yandan, 10.08.2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4/g maddesinde, Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerler olarak tanımlanmış, ''İşyerlerinde aranacak genel şartlar'' başlıklı 5. maddesinde; '' İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: d) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde genel asayiş ve güvenlik yönünden yetkili kolluk kuvvetinin görüşünün alınmış olması, ... Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri için bu hususlar işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmeden önce yerinde kontrol edilir.'' düzenlemesi, 32. maddesinde ise; ''Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler Örnek-1'de yer alan başvuru ve beyan formu ile yetkili idareye başvurur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. ...'' düzenlemesi bulunmaktadır.
2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Yasasının 1. maddesinde; ''Polis, asayişi amme, şahıs, tasarruf emniyetini ve mesken masuniyetini korur. Halkın ırz, can ve malını muhafaza ve ammenin istirahatini temin eder. Yardım istiyenlerle yardıma muhtaç olan çocuk, alil ve acizlere muavenet eder. Kanun ve nizamnamelerinin kendisine verdiği vazifeleri yapar.'' hükmü yer almış, 2. maddesinde ise; ''Polisin genel emniyetle ilgili görevleri iki kısımdır. A) Kanunlara, tüzüklere, yönetmeliklere, Hükümet emirlerine ve kamu düzenine uygun olmayan hareketlerin işlenmesinden önce bu kanun hükümleri dairesinde önünü almak, B) İşlenmiş olan bir suç hakkında Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ile diğer kanunlarda yazılı görevleri yapmak,'' hükmü yer almıştır.
Yine aynı Yasanın 2. maddesinde, polisin kamu düzeni ve kamu güvenliğinin sağlanmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Belirtilen Yasanın 7. maddesinde de; ''Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathane; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet kafeler ve benzeri yerler umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır. Sabit veya seyyar olarak kullanılan kara, deniz, hava ve her çeşit taşıma araçlarında, birinci fıkrada belirtilen faaliyetlerin icrası durumunda, bu yerler de umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatı bağlı olduğu kolluk kuvvetinin görüşü alındıktan sonra belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanların dışında il özel idareleri tarafından verilir. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir. Ruhsat talepleri bir ay içinde sonuçlandırılır. İzin alınmadan açılan umuma açık istirahat ve eğlence yerleri kapatılır. Bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplanmasına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler; bu alanlar dışında il özel idareleri yetkilidir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bulunacağı alanların tespiti ve bu yerlerin ruhsatlandırılmasında uygulanacak usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bu iş yerleri için düzenlenen iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarının bir örneği yetkili kolluk kuvvetine gönderilir. Bu iş yerleri genel güvenlik ve asayiş yönünden genel kolluk tarafından denetlenir. Bu yerlerin ruhsatlandırılmasında 14.6.1989 tarihli ve 3572 sayılı İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 5 inci ve 6 ncı maddelerinin hükümleri uygulanmaz.'' düzenlemesi yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Ankara İli, Çankaya İlçesi, ........ Mah. ........ Cad. No:21/A adresinde bulunan işyerinde içkili lokanta olarak faaliyet göstermek amacıyla 27/08/2014 tarihinde davacı tarafından ruhsat talebinde bulunulması üzerine davalı idarece kolluk görüşünün alınması için Çankaya Kaymakamlığı'na yazılan yazıya cevaben verilen cevabi yazıda "bahse konu içkili lokantanın belirtilen adreste genel güvenlik ve asayişin korunması açısından uygun olmadığı''nın bildirilmesi üzerine davalı idarece davacının ruhsat talebinin değerlendirilemediğinin belirtilerek işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmemesine ilişkin 17/11/2014 tarih ve 164 sayılı işlemin tesis edildiği, bu işlemin iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatı verilmeden önce kolluk kuvvetinin görüşünün alınması gerekmekle birlikte, idari kolluk olarak, emniyet ve asayiş ile kamu düzenini sağlamanın, korumanın ve kollamanın polisin görevlerinden olduğu kuşkusuzdur.
Dava konusu edilen içkili lokanta ruhsatı için davacılar tarafından yapılan başvurunun kolluk kuvvetlerince sunulan görüş yazısında "genel güvenlik ve asayişin korunması açısından sakıncalı olduğunun "bildirilmesi nedeniyle reddedildiğinden söz konusu lokantaya ruhsat verilmesinin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından sakıncalı olup-olmadığının değerlendirilmesi konusunda Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup 15/06/2015 havale tarihi ile Mahkemenin kaydına giren bilirkişi raporunda özetle "genel güvenlik ve asayiş yönünden işletmenin içkili lokanta olarak açılmasının uygun olmayacağının" belirtildiği, Mahkemece bilirkişilerden 15/06/205 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen hususlara ilişkin olarak somut tespitin var olup-olmadığının sorulması üzerine 22/12/2015 havale tarihi ile kayda giren ek bilirkişi raporunda özetle "Güvenlik ve Asayiş yönünden sakıncalı olacağı değerlendirilmekle birlikte herhangi bir somut delil ve tespitin bulunmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirilmiş" olduğu da anlaşılmaktadır.
Kaldı ki; Dava konusu işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği'nin "İçkili yer bölgesi olarak tespit edilemeyecek yerler" başlıklı 30.Maddesinde belirtilen Resmi ve özel okul binaları, ilk ve orta öğrenim öğrencilerinin barındığı öğrenci yurtları ile anaokullarına yüz metreden yakın mesafede olmadığı bilirkişi raporunda da açıkça ortaya konulmuştur.
Olayda davacı tarafından Ankara İli, Çankaya İlçesi, ........ Mah. ........ Cad. No:21/A adresinde bulunan işyerinde içkili lokanta olarak faaliyette bulunabilmesi için davalı idareye yapılan ruhsat başvurusu üzerine kolluk kuvvetinin ''genel güvenlik ve asayişin korunması açısından olumsuz'' görüşüne istinaden ruhsat talebinin reddedildiği anlaşılmakla birlikte, ''genel güvenlik ve asayişin korunması açısından olumsuz'' olduğuna yönelik görüşün, açık ve net olarak, somut tespitlere yer verilerek ortaya konulmaması nedeniyle dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf isteminin KABULÜNE, Ankara 6. İdare Mahkemesi'nce verilen 26/12/2016 gün, E:2014/2187, K:2016/5883 sayılı kararın KALDIRILMASINA, dava konusu işlemin İPTALİNE, aşağıda dökümü yapılan mahkeme safhasında davacı tarafından üstlenilen 1.474.15-TL ve istinaf safhasında davacı tarafından yapılan 118,70-TL yargılama giderlerinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 990,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın istenilmesi halinde istinaf isteminde bulunana iadesine, 2577 sayılı Yasa'nın değişik 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kesin olmak üzere, 15/09/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)