(2577 S. K. m. 45, 54) (657 S. K. m. 48, 98) (Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği m. 5)
İSTEMİN ÖZETİ: Dava; Rize ili, İyidere ilçesi … Köyü Camii imam-hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-b maddesinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğine dair Atama ve Yer Değiştirme Kurulu'nun 03/03/2017 tarih ve 050.03/42 sayılı kararı üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi gereğince Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevinin sona erdirilmesine ilişkin 04/04/2017 tarih ve E.10268 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Rize İdare Mahkemesi'nin 26/10/2017 gün ve E:2017/528, K:2017/857 sayılı kararıyla; 657 sayılı Kanun'a tabi olarak görev yapan davacının, memurluğu sırasında işlediği kasten yaralama suçundan ötürü 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılması ve hakkındaki hükmün kesinleşmesi ile devlet memuru olma şartını memurluğu sırasında kaybettiği, diğer taraftan, her ne kadar davalı idarece, davacının hapis cezası almasına neden olan eylemi işleyerek aynı zamanda Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/I-b maddesinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiği sonucuna da varılarak işlem tesis edilmiş ise de; zaten 657 sayılı Kanun'un 48/B ve 98/b maddeleri uyarınca devlet memurluğu sona eren davacının anılan eyleminin ayrıca Yönetmelik'in 5/I-b maddesinde yer alan 'ortak nitelik şartı' açısından değerlendirilmesine gerek bulunmadığı, bu durumda, yaralama suçunu kasten işlemesi ve bu suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına mahkum olması ile devlet memuru olma şartını memurluğu sırasında kaybettiği açık olan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi gereğince görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde, sonucu itibariyle hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından; din görevlisi olarak görev yapmakta ise de hapis cezası almasına sebep olan olayın göreviyle bir ilgisinin bulunmadığı, hakkında denetimli serbestlik tedbirinin uygulandığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu komşusuyla ileri sürülerek istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacı istinaf başvurusunun reddi ile istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; Rize ili İyidere ilçesi …….. Köyü Camii imam-hatibi olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-b maddesinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğine dair Atama ve Yer Değiştirme Kurulu'nun 03/03/2017 tarih ve 050.03/42 sayılı kararı üzerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi gereğince Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevinin sona erdirilmesine ilişkin 04/04/2017 tarih ve E.10268 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Genel ve Özel Şartlar" başlıklı 48'inci maddesinde,"Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır.... B)Özel şartlar: 1.Hizmet göreceği sınıf için 36 ve 41'nci maddelerde belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarının birinden diploma almış olmak, 2.Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak " hükmüne; "Memurluğun Sona Ermesi" başlıklı98'inci maddesinde,"Devlet memurlarının a)Bu kanun hükümlerine göre memurluktan çıkarılması, b)Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi; c)Memurluktan çekilmesi; ç)İstek, yaş haddi, malûllük sebeplerinden biri ile emekliye ayrılması; d)Ölümü hallerinde memurluğu sona erer" hükmüne yer verilmiştir.
Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5.maddesinde, "(1) Başkanlıktaki kadrolara ilk defa atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır: a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinin (A) bendindeki şartları taşımak. b) Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak..." hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Rize ili, İyidere ilçesi … Köyü Camii imam-hatibi olarak görev yapan davacının, 19/06/2011 tarihinde aralarında önceden husumet bulunan şahısla kavga ettiği ve yüzüne tokat atarak yaraladığı gerekçesiyle Rize 1.Asliye Ceza Mahkemesi'nce yapılan yargılama neticesinde 26/05/2015 tarih ve E:2015/286 K:2015/468 sayılı karar ile 'kasten yaralama' suçunu işlediği sabit görülerek 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına hükmedildiği ve kararın 22/03/2016 tarihinde kesinleştiği, yeniden yargılama talebinin de reddedildiği; ceza hükmünün kesinleşmesi üzerine Rize İl Müftülüğünün 11/10/2016 tarih ve 1118 sayılı oluru ile davacı hakkında soruşturma başlatıldığı; 29/11/2016 tarihli soruşturma raporunda anılan eylemi nedeniyle davacının kınama disiplin cezası ile tecziyesi ve 657 sayılı Kanun'un 98/b maddesi uyarınca da devlet memurluğunun sona erdirilmesi teklifinin getirildiği; 09/01/2017 tarih ve 17 sayılı müfettiş görüş yazısında ise, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğraması sebebiyle kınama cezasının verilemeyeceği ancak 657 sayılı Kanun'un 98/b maddesi uyarınca işlem tesis edilmesinin uygun olacağının belirtildiği; bunun üzerine, Atama ve Yer Değiştirme Kurulu'nun 03/03/2017 tarih ve 050.03/42 sayılı kararıyla Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-b maddesinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle davacının Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevinin 657 sayılı Kanun'un 98/b maddesi uyarınca sona erdirilmesinin uygun bulunduğu; buna istinaden 04/04/2017 tarih ve E.10268 sayılı işlem ile davacının davalı idare bünyesindeki görevinin sona erdirilmesi üzerine, bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Her ne kadar idare mahkemesince davacının memurluğu sırasında işlediği kasten yaralama suçundan ötürü 2 yıl 6 ay hapis cezasıyla cezalandırılması ve hakkındaki hükmün kesinleşmesi ile devlet memuru olma şartını memurluğu sırasında kaybettiği, zaten devlet memurluğu sona eren davacının anılan eyleminin ayrıca Yönetmeliğin 5/1-b maddesinde yer alan 'ortak nitelik şartı' açısından değerlendirilmesine gerek bulunmadığı kanaatiyle hüküm tesis edilmiş ise de; işbu davada iptali istenilen işlemin, davacının Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-b maddesinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi gereğince Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevinin sona erdirilmesine ilişkin işlem olduğu, davacı hakkında kesinleşen hapis cezası nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 48/A ve 98/b maddeleri uyarınca işlem tesis edildiğine yönelik dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi, bu maddeler uyarınca işlem tesis edilmiş olsa dahi bu işlemin iptali yönünde talepte bulunulmadığı dikkate alındığında bu yönden bir değerlendirme yapılmasına olanak bulunmadığı, öte yandan 657 sayılı Kanun'un 48/A ve 98/b maddeleri uyarınca Devlet memurluğunun sona ermesi idarenin bu yönde bir işlem tesis etmesi ile hukuki sonuç doğuracak olup bu yönde bir işlem tesis edilmesi halinde bu hususun yeni bir davaya konu edilmesi gerektiği anlaşılmakla, uyuşmazlığın çözümü, davacının işlediği ve Rize 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nce yapılan yargılama neticesinde 26/05/2015 tarih ve E:2015/286 K:2015/468 sayılı kesinleşen kararı ile sübut bulduğu görülen kasten yaralama eyleminin, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-b maddesinde yer alan ortak nitelik şartının kaybedilmesi sonucunu doğurup doğurmayacağının aydınlatılması noktasına odaklanmaktadır.
Olayda; davacının komşusu ile kavga etmesi olayının, yürüttüğü görev bakılmaksızın gündelik hayatta her insanın yaşayabileceği bir durum olduğu, bu fiil Devlet memuru ve aynı zamanda din görevlisi olan davacı yönünden disiplin cezasını gerektirmekte ise de; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklindeki ortak niteliği kaybettiği sonucunu doğurmayacağı anlaşıldığından, bu yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine dair idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Rize İdare Mahkemesi'nin 26/10/2017 günlü, E:2017/528, K:2017/857 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava ve istinaf aşamasına ait aşağıda dökümü yapılan toplam 369,60 TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.090,00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta avansının kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 22.05.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)