(2577 S. K. m. 14, 15) (5682 S. K. m. 14)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacının hususi pasaportunun yenilenmesinde kullanılmak üzere, ayrıldığı tarihteki unvanı ile yalnızca kadro derecesini ve öğrenim durumunu gösteren bir belgenin verilmesi başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın reddi yolunda İstanbul 11. İdare Mahkemesi'nce verilen 29/11/2016 tarih ve E:2015/911, K:2016/2013 sayılı kararın, Pasaport Kanunu'nda kimlere ne şekilde pasaport verileceğinin belli olduğu, istifa eden kamu görevlilerinin ise kamu görevinden ayrılmış oldukları tarihteki hukuki durumunu koruduğu takdirde bu haktan faydalanabileceği gerekçesiyle davasının reddinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Kararın hukuka uygun olduğu, istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Onuncu İdare Dava Dairesi'nce gereği görüşüldü:
Dava, davacının daha önce görev yaptığı ve istifa ederek ayrıldığı davalı idarenin, hususi pasaportun yenilenmesi talebinde kullanılmak üzere düzenlediği 10/07/2015 tarihli, 1508 sayılı yazı yerine ''ayrıldığı tarihteki unvanı ile yalnızca kadro derecesi ve öğrenim durumunu'' içerir bir belge verilmesi için yaptığı başvurunun, hususi damgalı pasaport talebine ait yazının halen görev yaptığı kurumdan edinmesi gerektiğinden bahisle reddine ilişkin 31/08/2015 tarihli, 1500187827 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesi'nce, hususi damgalı pasaportların fiilen birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda görev yapan Devlet memurları ile sözleşmeli çalıştırılan Devlet memurlarına ve diğer kamu görevlilerine verileceği, istifa eden kamu görevlilerinin ise kamu görevinden ayrılmış oldukları tarihteki hukuki durumunu koruduğu takdirde bu haktan faydalanabileceği sonucuna varıldığı, bu duruma göre hizmet belgesi verilmesi talebinin görev yaptığı kuruma yapılması gerektiğini belirtir dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde, dava dilekçesinin, dava konusu işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup, olmadığı yönünden inceleneceği; aynı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, kesin ve yürütülmesi gerekli olmayan işlemlere karşı açılan davaların incelenmeksizin reddine karar verileceği belirtilmiştir.
Kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlem, idarenin kamu gücüne dayanarak tesis ettiği ve uygulanması başka bir merciin onayına bağlı olmadan ilgilinin hukuksal durumunda değişiklik ve etki doğuran tek yanlı irade beyanını ifade etmektedir.
Öte yandan, 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 14. maddesinde, hususi damgalı pasaportun, talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verileceği belirtilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, davacının 2011 yılında davalı idarede 3. dereceli uzman kadrosunda görev yaptıktan sonra aynı yıl içerisinde istifa ederek ayrıldığı, daha sonra 2012 yılı KPSS sonucuna göre Akdeniz Üniversitesi'ne açıktan atamasının yapıldığı ve halen görev yaptığı, 30/06/2015 tarihinde, hususi damgalı pasaportunun yenilenmesi için ayrıldığı tarihteki unvanı, kadro derecesi ve öğrenim durumunu içeren belgenin adresine gönderilmesini istediği, davalı idarenin "ilgili makama" hitaben, davacının 9. derecenin 1. kademesinde kazanılmış hak aylığıyla 3. derece uzman kadrosunda görev yaparken 14/09/2011 tarihinde istifa ederek ayrıldığına ilişkin 10/07/2015 tarihli belgeyi düzenlediği, davacının, bu defa 17/08/2015 tarihli dilekçesiyle, sözü edilen belgede ''9. derecenin 1. kademesinde'' ifadesinin bulunması ve ''öğrenim durumunu''na yer verilmemesi nedeniyle pasaportunun yenilenmediğinden bahisle, yalnızca kadro derecesini ve öğrenim durumunu gösteren yeni bir belgenin gönderilmesini istediği, bu başvurunun dava konusu işlemle, hususi pasaport talep yazısını halen görev yaptığı kurumdan talep etmesi gerektiği bildirilerek reddedildiği anlaşılmaktadır.
Belirtilen maddi duruma göre dava konusu işlemin, yani davacının hususi damgalı pasaportunun yenilenmesine esas olmak üzere görev yaptığı kuruma başvurmasına ait işlemin tek başına davacı adına hususi damgalı pasaport düzenlenmemesi sonucunu doğurmadığı, bu haliyle davacının hukuksal durumunda etki doğuran, kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlem niteliğinde olmadığı ortadadır.
Esasen, davacının daha önce bulunduğu unvan ve kadro derecesine göre hususi damgalı pasaport edinip, edinmeyeceğinin pasaport vermeye yetkili yer tarafından değerlendirileceği, bunun hukuka uygunluğunun ise ancak bu yolda tesis edilecek olumsuz işleme karşı açılacak iptal davasıyla denetlenebileceği açıktır.
Bu haliyle iptal davasına konu olabilecek, kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem niteliği taşımayan yazının iptali istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca incelenmeksizin reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun belirtilen gerekçeyle reddine, istinaf aşamasına ait aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu Mahkemeye gönderilmesine, 13.04.2017 tarihinde oybirliği ile ve kesin olarak karar verildi. (¤¤)