(2577 S. K. m. 45, 46) (5015 S. K. m. 3, 19, Geç m. 1) (Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği m. 5)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirketin lisansız bayilik faaliyetinde bulunduğu gerekçesiyle 72.751,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 01.09.2016 tarih ve 6465-42 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; davanın reddine ilişkin olarak Ankara 13. İdare Mahkemesi'nce verilen 08/06/2017 gün ve E:2016/5076, K:2017/1645 sayılı kararın; hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek, istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava; davacı şirketin lisansız bayilik faaliyetinde bulunduğu gerekçesiyle 72.751,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 01.09.2016 tarih ve 6465-42 sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 3. maddesinin (a) fıkrasında, petrol ile ilgili; rafinaj, işleme, madeni yağ üretimi, depolama, iletim, serbest kullanıcı ve ihrakiye faaliyetlerinin yapılması ve bu amaçla tesis kurulması ve/veya işletilmesi; (b) bendinde, akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetlerinin yapılması için lisans alınmasının zorunlu olduğu; aynı Kanunun 19/2-e/1 alt bendinde, lisans almaksızın hak konusu yapılan tesislerin yapımına ve/veya işletimine başlanması ile bunlar üzerinde tasarruf hakkı doğuracak işlemlerin yapılmasının birinci derece kusur sayılarak, sorumluları hakkında idarî para cezası uygulanacağı; aynı Kanunun 19/2-f alt bendinde ise 4 üncü maddenin dördüncü fıkrasının (l) bendi kapsamındaki ihlaller hariç olmak üzere bayiler için (e) bendinde yer alan cezanın beşte biri uygulanacağı; geçici 1. maddesinin 2. fıkrasında, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte fiilen, bu Kanunla yapılması için lisans alınması gereken faaliyetleri yürüten kişilerin, bu Kanunun yayımı tarihinden sonra bir yıl içinde durumlarını bu Kanuna uygun hale getirerek Kurum tarafından istenecek bilgi ve belgelerle Kuruma başvurmak zorunda olduğu, başvurusunu yapmış ancak işlemleri tamamlayamayan kişilerin faaliyetlerinin devamı için üç ayı aşmamak üzere ek süre verilmesinde Kurumun yetkili olduğu, 3 üncü fıkrasında; süresinde başvurmayan veya süresinde başvurduğu halde süresinde durumunu bu Kanuna uygun hale getirmeyenlerin faaliyetlerinin, sürenin bitim tarihi itibarıyla durdurulacağı, daha önce verilen hak, izin ve yetki doğurucu her türlü karar, işlem ve evrakın başkaca bir işleme gerek kalmaksızın hükümsüz hale geleceği; 17.06.2004 tarih ve 25495 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında; lisansın, bir gerçek veya tüzel kişinin piyasada faaliyet gösterebilmek için Kurumdan almak zorunda olduğu izin belgesi olarak tanımlandığı, her bir piyasa faaliyeti ve piyasa faaliyeti yürütülen her bir tesis için ayrı lisans alınacağı hükme bağlanmıştır.
Bu kuralların birlikte değerlendirilmesi sonucunda, akaryakıt dağıtımı, taşıması ve bayilik faaliyetlerinin yapılması için lisans alma zorunluluğunun olduğu ve lisanssız faaliyet halinde idari para cezası verileceği anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Güneşler mah. 1829 parsel adresinde 07-14.08.2014 tarihleri arasında Sakarya İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince yapılan denetimlerde, davacı …. Yapı İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin lisansız bayilik faaliyetinde (akaryakıt satışında) bulunduğundan bahisle, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19'uncu maddesinin 2'nci fıkrasının (e) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (f) bendi uyarınca, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 01.09.2016 tarih ve 6465-42 sayılı kararıyla verilen 72.751,00-TL idari para cezasının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı İdare Mahkemesi'nce; davacı tarafından kiralanan gayrimenkulde bulunan akaryakıt pompasıyla lisansız olarak akaryakıt satışı yapmasının sübut bulması nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, Sakarya Emniyet Müdürlüğü'nün 20.08.2014 tarih ve 8293 sayılı yazısı ve eki belgelerin incelenmesinden; … Petrol Anonim Şirketi'nin şikayeti üzerine 07-14.08.2014 tarihlerinde "…. adresinde yapılan denetimlerde, söz konusu 1829 sayılı parsel üzerindeki adresin tapuda …. Petrol Ürünleri işletmeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ye ait olduğu, dava konusu idari para ceza verilmesine gerekçe olan pompanın bulunduğu gayrimenkulün davacı şirkete yazılı bir sözleşme yapılmaksızın …. Petrol şirketi tarafından kiralandığı, …. Petrol şirketi tarafından düzenlenen Seri:A Sıra:.. nolu faturanın temmuz ayı kira bedeline ilişkin olduğu; görevli memurlar, …Petrol Ürünleri İşletmeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ortağı ve davacı şirket çalışanı tarafından imza altına alınan 14.08.2014 tarihinde tutulan tutanakta ...... Petrol firması sahibi tarafından verilen ifadede; söz konusu pompanın sahibinin kendisine ait şirketin olduğunu, pompayı davacı şirketten önceki kiracıların isteği üzerine davacının bulunduğu parsele kendilerinin yerleştirdikleri, davacı şirkete akaryakıt yakıtının kendileri (...... Petrol Şirketi) tarafından satıldığını, ......firmasından ve ...... firmaları üzerinden dış satış olarak gösterildiğinin ifade edildiği, davacı şirketin de akaryakıt ihtiyacını bu pompadan karşıladığı, ilgili gayrimenkulde bulunan davacıya ait şantiyenin ön kısmında ...... petrol (...... Petrol Ürünleri işletmeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti) şirketi tarafından kurulmuş kırmızı renkli bir adet akaryakıt pompasının bulunduğu, pompanın ödeme cihazına bağlantısının olmadığı, tank ve pompaya ait ruhsatların bulunmadığı, söz konusu yakıt almaya gelen taşıtlara shell petrol (...... Petrol Ürünleri İşletmeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti) çalışanları tarafından akaryakıt satışının yapıldığı, yine bir taşıtın shell petrol istasyonu içinde durduğu ve shell petrol çalışanların yönlendirilmesiyle istasyon içinden geçerek şantiye önündeki lisansız akaryakıt pompasından akaryakıt alımı yapıldığı, akaryakıt satışını ise shell petrol içerisinden gelen üzerinde shell logolu giysi bulunan kişi tarafından yapıldığı, söz konusu pompanın bulunduğu tanka yapılan dolumun ...... plakalı ...... Petrol Ürünleri işletmeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'ye ait araç tarafından yapıldığı; 15.08.2014 tarihli davacı şirket çalışanı ...... tarafından verilen ifadede söz konusu lisansız olan akaryakıt pompasından satış yapmadıklarını, aksine ...... Petrol Ürünleri işletmeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından kendilerine satılan akaryakıtın bu pompadan alınması gerektiği hususunda kendilerine yönlendirme yapıldığı, kendisinin çalıştığı davacı şirketin asfalt yapı işiyle iştigal ettiğini, davacı şirkete ait taşıtların ...... Petrol şirketi tarafından yapılan yönlendirmeler dolayısıyla akaryakıt alımının yasalara uygun olarak alım yaptıklarını düşünerek söz konusu pompadan yaptıklarını, çünkü ...... Petrol şirketi sahibinin kendilerine akaryakıtın yasal olduğuna dair fatura kesmesi/göstermesi üzerine sözkonusu pompadan alım yaptıklarını ve pompanın mülkiyetinin de ...... Petrol şirketine ait olduğunu, çalıştığı şirketin bu pompadan yapılan satışlarla ilgisinin olmadığı hususunda ifade verdiği görülmüştür.
Bu durumda, davacı şirket tarafından lisansız satış yapıldığına ilişkin her türlü kuşkudan uzak bir tespit yapılmadan, bu kapsamda 14/08/2014 tarihli tutanakta istasyondan akaryakıt aldığı belirtilen plakaları yazılı araçların şoför veya araç sahiplerinin bilgisine başvurulmadan, satışlara ilişkin faturaların kimin tarafından düzenlendiği araştırılmaksızın, eksik inceleme sonucu tesis edilen dava konusu işlemde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun KABULÜ ile Ankara 13. İdare Mahkemesi'nce verilen 08/06/2017 gün ve E:2016/5076, K:2017/1645 sayılı kararın KALDIRILMASINA; 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin İPTALİNE; aşağıda dökümü yapılan, mahkeme ve istinaf safhasına ait toplam 266,65-TL yargılama giderinin ve yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 1.510,00- TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, mahkeme ve istinaf safhasında yatırılan posta gideri avansından artan miktarın istenilmesi halinde istinaf başvurusunda bulunan tarafa iadesine, 2577 sayılı Yasanın değişik 46. maddesi uyarınca kararın tebliğini izleyen günden itibaren30 (otuz) gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere 21/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)