(2577 S. K. m. 2) (670 S. KHK m. 5) (672 S. KHK m. 2) (675 S. KHK m. 16)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirketin, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan … Üniversitesine muhtelif tarihlerde satışını yaptığı akaryakıtların bedelinin ödenmemesi nedeniyle meydana gelen 233,299.61-TL zararının OHAL kapsamında giderilmesi amacıyla İzmir Defterdarlığı Ohal Bürosu Komisyonuna yaptığı 09.09.2016 günlü başvurusunun zımnen reddi üzerine, akaryakıt bedelinden kaynaklı 154.100,61 TL alacağın yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan davada;17.08.2016 tarihli ve 29804 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5. maddesinde; "20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, ... tereddütleri gidermeye, uygulamaları yönlendirmeye, bütün bu işlemleri yapmak amacıyla usul ve esasları belirlemeye, vakıflar yönünden Vakıflar Genel Müdürlüğü, diğerleri yönünden Maliye Bakanlığı yetkilidir." hükmü yer verildiği, olayda davacı şirketin, Vakıf Üniversitesi olan ve 29.10.2016 tarihinde resmi gazetede yayımlanan ve 667 sayılı KHK ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumları arasında sayılan … Üniversitesine muhtelif tarihlerde satışı yapılan akaryakıt bedelinden oluşan toplam 154.100,61-TL alacağının ödenmesi için 09.09.2016 tarihinde İzmir Defterdarlığı OHAL bürosuna yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine, … Üniversitesinden olan 154.100,61-TL alacağının yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesi istemiyle 14.12.2016 tarihinde bakılmakta olan işbu davanın açıldığının anlaşıldığı, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesi ile kapatılan ve sağlık tesisleri dışında Vakıflar Genel Müdürlüğüne devredilen söz konusu vakıf üniversitesinden alacağının tahsili için Vakıflar Genel Müdürlüğüne bir başvuru yapmadığı anlaşılan davacı şirketin, İzmir Defterdarlığı Olağanüstü Hal Bürosuna yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine zımni ret işleminin iptali istemiyle değil de, ... Üniversitesinden, akaryakıt satışından kaynaklı alacağının tahsili istemiyle açıldığı anlaşılan işbu davanın, özel hukuk hükümlerine göre çözümlenmesi gereken bir uyuşmazlık olduğu açık olup, uyuşmazlığın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle görev yönünden reddi yolunda İzmir 4. İdare Mahkemesi'nce verilen 26/12/2016 tarih, E: 2016/1825, K: 2016/1901 sayılı kararının; 670 sayılı KHK hükmü gereğince müvekkil şirketin alacağının tahsili için kapatılan kurumun borçlarından dolayı sorumluluğun Defterdarlık bünyesinde kurulan OHAL Bürolarına verildiği, bu nedenle OHAL Bürosuna yapılan başvuruya altmış gün içinde cevap verilmemesi İYUK m.10/2 gereğince zımni red olduğu, talebin Bakanlar Kurulu’nca çıkarılan olağanüstü hal KHK'sından kaynaklandığı ve İdarenin sükutunun idari eylem niteliğini taşıdığı, davanın idare mahkemesinin görevine girdiği ileri sürülerek istinaf yoluyla kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesince gereği görüşüldü.
Dava, Davacı şirketin, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan ... Üniversitesine muhtelif tarihlerde satışını yaptığı ve ödenmeyen akaryakıtın bedeli olan 154.100,61-TL zararın yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmektedir.
2577 sayılı Yasanın 2. maddesinde; "İdari dava türleri, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı açılan iptal davaları; idari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları; kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı açılan davalar olarak sayılmış; idari yargının idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimini yapmakla görevli olduğu kurala bağlanmıştır.
Diğer yandan, 670 sayılı KHK'nın 5. Maddesi gereğince "20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye, kapatılan kurum ve kuruluşların taahhüt ve garanti ettiği ancak vermediği mal ve hizmet bedellerinin ödemesini durdurmaya veya ödemeye, tahsili mümkün olmadığı anlaşılan veya tahsilinde ve takibinde yarar bulunmayan hak ve alacaklar ile taahhüt ve garantilerin tahsilinden vazgeçmeye, her türlü sulh işlemini yapmaya, devralınan varlıklarla ilişkili kredi veya gerçek bir mal veya hizmet ilişkisine dayanan borçlar nedeniyle konulmuş ve daha önce kaldırılmış takyidatları kredinin veya borcun ödenebilmesini sağlamak amacıyla kaldırıldığı andaki koşullarla tekrar koydurmaya ve ihyaya, menkul rehinleri dikkate almaya, devralınan varlıklara konulan takyidatların sınırlarını belirlemeye ve kaldırmaya, finansal kiralama dahil sözleşmelerin feshine veya devamına karar vermeye, devralınan varlıkların idaresi, değerlendirilmesi, elden çıkarılması için gerekli her türlü tedbiri almaya, gerektiğinde devralınan varlıkların tasfiyesi veya satışı amacıyla uygun görülen kamu kurum ve kuruluşlarına devretmeye, devir kapsamında olmadığı belirlenen varlıkları iadeye, kapatılanların gerçek kişiye ait olması halinde devralınacak varlıkların kapsamını belirlemeye, tereddütleri gidermeye, uygulamaları yönlendirmeye, bütün bu işlemleri yapmak amacıyla usul ve esasları belirlemeye, vakıflar yönünden Vakıflar Genel Müdürlüğü, diğerleri yönünden Maliye Bakanlığı yetkilidir." hükmüne yer verilmiş, 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Dava ve takip usulü" başlıklı 16. maddesinin 4 fıkrasında ise; "Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca verilen kararlarda davacı veya alacaklının 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinde belirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvurabileceği belirtilir. İdari başvuru üzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine idari yargıda dava açılabilir. İdari yargının verdiği karar kesin olup, uyuşmazlık adli yargıda hiçbir şekilde dava konusu yapılamaz." denilmektedir.
Yukarıda anılan yasa kurallarının birlikte incelenmesinden; OHAL kapsamında kapatılan ve her türlü hak ve borçları devredilen kurumlardan tahsil edilemeyen alacaklar nedeniyle oluşan zararların idari kurallar uyarınca tazmininin istenebileceği açıktır.
Bu durumda; İdari Yargının görevine giren davanın, görev yönünden reddedilmesine ilişkin istinafa konu kararda da yasa ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne İzmir 4. İdare Mahkemesi'nce verilen 26/12/2016 tarih, E: 2016/1825, K: 2016/1901 sayılı kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca yukarıda belirtilen husus göz önünde bulundurularak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, bu aşamada yargılama giderlerine hükmedilmesine yer olmadığına, kesin olarak 04/04/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)