(2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Malatya İli, Doğanşehir İlçesi, ………. Mahallesi, Ayşe Küçük İlkokulunda öğretmen olarak görev yapan davacının, eşinin Malatya İl Gıda ve Hayvancılık Müdürlüğünde özürlü işçi kadrosunda sürekli işçi olarak görev yaptığından bahisle, (2016) Ağustos Özür Durumu Yer Değiştirme döneminde eş durumu özrü nedeniyle eşinin bulunduğu yer olan Malatya il merkezine atamasının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; Malatya İdare Mahkemesi'nce verilen 03/03/2017 tarih ve E:2016/1141, K:2017/437 sayılı "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kararın; hukuka aykırı olduğu, mahkemece davacının çıkarlarının gözetilerek hizmet gereklerinin göz ardı edildiği, idarenin atama konusunda takdir yetkisinin bulunduğu ve takdir yetkisinin kullanılmasında objektif kriterler olan norm kadro, hizmet puanı ve hizmet ihtiyacının dikkate alındığı, hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak davacıya diğer eş durumu özründen başvuran öğretmenlere tanınmayan hizmet puanı ve norm kadrodan muaf olma gibi avantajlar sağlanamayacağı, sağlanmasının ise eşitlik ilkesinin ihlali sonucunu doğuracağı ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma dilekçesi verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi Birinci İdari Dava Dairesi'nce, dosyadaki tüm bilgi ve belgeler, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
Uyuşmazlık; Malatya İli, Doğanşehir İlçesi, Elmalı Mahallesi, Ayşe Küçük İlkokulunda öğretmen olarak görev yapan davacının, eşinin Malatya İl Gıda ve Hayvancılık Müdürlüğünde özürlü işçi kadrosunda sürekli işçi olarak görev yaptığından bahisle, (2016) Ağustos Özür Durumu Yer Değiştirme döneminde eş durumu özrü nedeniyle eşinin bulunduğu yer olan Malatya il merkezine atamasının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; Malatya İdare Mahkemesi'nce verilen 03/03/2017 tarih ve E:2016/1141, K:2017/437 sayılı "dava konusu işlemin iptaline" ilişkin kararın istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması isteminden ibarettir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Yer Değiştirme Suretiyle Atanma" başlıklı 72'nci maddesinde, "Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye'nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır. Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76'ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir. ... Memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esasları Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir. Kurumlar atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlar. İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
27.04.2015 tarih ve 29329 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Mazeret ve engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeler" başlıklı 49'uncu maddesinin birinci fıkrasında, öğretmenlerin; aile birliği, sağlık, can güvenliği mazeretlerine veya engellilik durumuna bağlı yer değiştirmeleri hakkında, Devlet Memurları Kanunu ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır
Atıf yapılan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmeliğin ''Engellilik durumuna bağlı yer değişikliği'' başlıklı ek 3'üncü maddesinde; "İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkânları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılamaz" düzenlemesine yer verilmiştir.
Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; "Ağır Özürlü", "Özür durumuna göre özür oranı %50 ve üzerinde olduğu tespit edilenlerden günlük yaşam aktivitelerini başkalarının yardımı olmaksızın yerine getiremeyeceğine özürlü sağlık kurulu tarafından karar verilen kişiler" olarak tanımlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının Malatya İli, Doğanşehir İlçesi, Elmalı Mahallesi, Ayşe Küçük İlkokulunda öğretmen olarak görev yaptığı, eşinin Malatya İl Gıda ve Hayvancılık Müdürlüğünde özürlü işçi kadrosunda sürekli işçi olarak görev yaptığından bahisle (2016) Ağustos Özür Durumu Yer Değiştirme döneminde eş durumu özrü nedeniyle eşinin bulunduğu yer olan Malatya il merkezine atamasının yapılması istemiyle davalı idareye başvuruda bulunduğu, davacının başvurusunun hizmet puanı yeterli olmadığı reddedilmesi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, devlet memurunun, eşinin engeli nedeniyle atamasının yapılabilmesi için eşin ağır engelli olması koşulu getirilmiş ise de, bu kuralı düzenleyen Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmelikte "ağır engelli"nin tanımı yapılmamış, buna karşın bu tanım Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelikte yapılmıştır. Anılan Yönetmelikteki tanım dikkate alındığında, bir kişinin ağır engelli kabul edilebilmesi için özür oranının en az %50 olması ile günlük yaşam aktivitelerini başkalarının yardımı olmaksızın yerine getirememesi şartının bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir. Davacının eşi hakkında düzenlenen sağlık raporunda ise özür oranı %50 olarak belirtilmiş olmakla birlikte, günlük yaşam aktivitelerini başkalarının yardımı olmaksızın yerine getiremeyeceğine dair bir ifadeye yer verilmediği gözetildiğinde, ağır engelli olarak kabul edilmesi olanaklı değildir.
Bu durumda, mevzuatta eşin özür durumuna bağlı olarak atamasının yapılabilmesinin ağır engelli olma şartına bağlandığı, davacının eşi hakkında ise, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelikte belirtilen "ağır özürlü" tanımına uygun olarak verilmiş bir sağlık kurulu raporu bulunmadığı gözetildiğinde, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki istinaf başvurusuna konu idare mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun KABULÜNE, Malatya İdare Mahkemesi'nce verilen 03/03/2017 tarih ve E:2016/1141, K:2017/437 sayılı kararın KALDIRILMASINA, davanın REDDİNE, ilk derece aşamasında yapılan 194,50-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında yapılan 54,20-TL yargılama giderinin ve kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 990,00-TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, davalı idarenin harçtan muaf olması sebebiyle istinaf aşamasında alınmayan 85,70-TL istinaf başvuru harcı ile 31,40-TL istinaf karar harcının 492 sayılı Kanunun 13/j maddesi uyarınca davacıdan tahsili için Mahkemesince ilgili Maliye idaresine harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, posta giderine karşılık yatırılmış olan avanstan artan tutarın 6100 sayılı Kanunun 333. maddesi uyarınca mahkemesince ilgili tarafa resen iadesine, kararın taraflara tebliğine 07/06/2017 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)