(2577 S. K. m. 2, 12)
İSTEMİN ÖZETİ: Denizli İli, Bozkurt İlçesi, Mahmudiye Mahallesi, Köyiçi Mevkiinde bulunan 4146 sayılı parselin imar planında eğitim alanı olarak ayrılması ya da eşdeğer bir yerin eğitim alanı ayrılması istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik 18/08/2016 tarih ve 373/E.553 sayılı Bozkurt Belediye Başkanlığı işlemi ile taşınmazın eğitim alanından çıkarılmasına sebebiyet verdiği iddia olunan Bozkurt Belediye Meclisinin 02/03/2012 tarih ve 07 sayılı kararı ile yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişliğinin iptali istemiyle açılan davada; “…dava konusu parselin 1/5000 ölçekli nazım imar planında fonksiyonunun “konu dışı kentsel çalışma alanı” olarak belirlendiği, yine 1/1000 ölçekli, uygulama imar planının da söz konusu parselin fonksiyonunun “konut dışı kentsel çalışma alanı olduğu, ancak planların kademeli birlikteliği ilkesi uyarınca yapılan imar planı değişikliğinin üst ölçekli plana uygun olması gerekirken, 1/5000 ölçekli nazım imar planında dava konusu parselin fonksiyonunda değişiklik yapılmadan, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile fonksiyonun resmi kurum alanı olarak belirlenmesinin yukarıda anılan planlama ilkesine aykırı olduğu, öte yandan imar planında değişiklik yapılırken ilgili bakanlık veya kamu kuruluşunun görüşünün alınması gerektiğinin açık olduğu, kaldı ki değişiklik yapılan plan notunda da bu hususa yer verildiği, ancak Bozkurt Belediye Başkanlığı tarafından dava konusu imar planı değişikliği yapılırken taşınmaza ilişkin tapuda kargir okul binası ve avlusu dendiği halde Milli Eğitim Bakanlığı’ndan görüş alınmadığı anlaşıldığından, dava konusu parselde imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin Bozkurt Belediye Meclisi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı (…) dava konusu işlemin, davacının, imar plan değişikliği ile taşınmazın parselin imar planında eğitim alanı olarak ayrılması ya da eşdeğer bir yerin eğitim alanı ayrılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine yönelik kısmına gelince; planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca yapılan her imar planının yürürlükteki üst kademe planlara uygun olması gerektiği, dolayısıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yapılmadan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişik yapılmasının mümkün olmadığı, dava konusu parselin 1/5000 ölçekli nazım imar planında “konut dışı kentsel çalıma alanı” içerisinde kaldığı, davacı tarafından 1/5000 ölçekli plan değişikliği gerçekleşmeden doğrudan alt ölçekte olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında dava konusu parselin eğitim alanı olarak ayrılması veya eşdeğer bir yerin eğitim alanı ayrılması istemiyle idareye başvuru yapıldığı, öncelikle 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılması talebiyle Denizli Büyükşehir Belediyesi’ne başvurulması gerektiği anlaşıldığından, davacının bu yöndeki başvurusunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı….” gerekçesiyle Bozkurt Belediye Meclisinin 02/03/2012 tarih ve 07 sayılı kararı ile yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine dair kısmının iptaline, dava konusu parselin imar planında eğitim alanı olarak ayrılması ya da eşdeğer bir yerin eğitim alanı ayrılması istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik 18/08/2016 tarih ve 375/E.553 sayılı Bozkurt Belediye Başkanlığı işlemine ilişkin kısmı yönünden reddine yönelik karar veren Denizli İdare Mahkemesi’nin 27/04/2017 günlü, E:2016/1269, K:2017/921 sayılı kararının; davacı Denizli Valiliği tarafından; zorunlu eğitim süresinin 12 yıla çıkarılması nedeniyle söz konusu taşınmazın eğitim alanı olarak kullanılmasına daha fazla ihtiyaç duyulacağından işlemin hukuka uygun olmadığı, imar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanında tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı bakanlık veya kuruluşların görüşü alınması gerektiği, eşdeğer alan ayrılması konusunda da herhangi bir cevap verilmediği, kamunun zaruri ihtiyaçlarından olan eğitim için okul, sağlık için sağlık ocağı, güvenlik için karakol vb. gibi alanların konumu ve yakınlığı o çevrede yaşayan halk ve vatandaşlar açısından önem teşkil ettiği ve hizmet etki alanı içerisinde yeniden benzer arsa temininin, okul ve benzeri eğitim alanı inşa ve yapımından daha zor olduğu düşünüldüğünde ilgili belediye meclis kararının iptali adaletin ve kamu yararının tecellisi bakımından zaruri bir hal aldığı ileri sürülerek davanın reddine ilişkin kısmının, davalı Bozkurt Belediye Başkanlığı tarafından, taşınmaz üzerinde Milli Eğitim Bakanlığının ya da başka bir kurumun tahsisinin bulunmadığı, çünkü "222 sayılı Kanunla Takyitlidir" şerhinin Bozkurt Malmüdürlüğünün talebi doğrultusunda Bozkurt Tapu Müdürlüğünce kaldırıldığı, olmayan bir şerh nedeniyle Bakanlıktan görüş alınmasına gerek olmadığı, dava konusu işlemden önce de parselin okul alanı olmayıp konut dışı kentsel çalışma alanı olarak düzenlendiği ileri sürülerek dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACI DENİZLİ VALİLİĞİNİN SAVUNMASININ ÖZETİ: İstinaf yoluna başvurulan kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı, usul ve kanuna uygun olan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
DAVALI BOZKURT BELEDİYE BAŞKANLIĞININ SAVUNMASININ ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi Üçüncü İdare Dava Dairesince dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:
İdare ve Vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların istinaf yolu ile incelenip kaldırılmaları, 2577 sayılı İdare Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 2. fıkrası ile göndermede bulunulan aynı Kanunun 49. maddesinin 2. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır. Denizli İdare Mahkemesi'nin 27/04/2017 günlü, E:2016/1269, K:2017/921 sayılı kararının dayandığı gerekçe ise usul ve hukuka uygun olup, kararın kaldırılmasını gerektiren başka bir neden bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurularının reddine, aşağıda dökümü yapılan sargılama giderlerinin başvuranın üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan miktarın hükmün kesinleşmesinden sonra mahkemesince başvurana iadesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrası kapsamında bulunmayan karara karşı tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere 25/01/2018 tarihinde iptale ilişkin kısmı yönünden oybirliğiyle, redde ilişkin kısmı yönünden oyçokluğuyla karar verildi.
(X) AZLIK OYU:
3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8.maddesinin (b) bendinde, “İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi, onbeş gün içinde incelenerek kesin karara bağlar" kuralı yer almaktadır.
Bakılan davanın, Denizli İli, Bozkurt İlçesi, Mahmudiye Mahallesi, Köyiçi Mevkiinde bulunan 4146 sayılı parselin imar planında eğitim alanı olarak ayrılması ya da eşdeğer bir yerin eğitim alanı ayrılması istemiyle yapılan başvurunun reddine yönelik 18/08/2016 tarih ve 373/E.553 sayılı Bozkurt Belediye Başkanlığı işlemi ile taşınmazın eğitim alanından çıkarılmasına sebebiyet verdiği iddia olunan Bozkurt Belediye Meclisinin 02/03/2012 tarih ve 07 sayılı kararı ile yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.
Gerek imar planlarına ilişkin değişiklikleri onama, gerekse imar planları ile değişikliklere karşı yapılan itirazları inceleyerek karara bağlama görevi, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde belediye meclisine ait olduğundan, bu organ dışındaki organ veya makamlarca, bu kapsamdaki işlemler konusunda hukuki sonuç doğuracak şekilde işlem tesis edilmesi mümkün değildir.
Olay da, plan değişikliği istemiyle yapılan başvurunun belediye meclisine sunularak bir karar verilmesi gerekirken, yetkisiz makamlar olan Bozkurt Belediye Başkanlığı işlemiyle reddedilmesi suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, istinafa konu kararın davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu Bozkurt Belediye Başkanlığının 18/08/2016 tarih ve 373/E.553 sayılı işleminin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum. (¤¤)