(2709 S. K. m. 125) (2577 S. K. m. 12, 45) (Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik m. 2, 14, 20, 23, 25)
İSTEMİN ÖZETİ: …… Lisesi mezunu olan ve KPSS 2010/2 yerleştirme döneminde Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü istidlalci kadrosuna atanmak için başvuruda bulunan davacının, Kamu Personeli Tercih Kılavuzuna göre program ve alan kontrolü yapılmaksızın gerçekleştirilen yerleştirmeler nedeniyle istidlalci kadrosuna yerleştirilmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada Ankara 17. İdare Mahkemesi'nce verilen 24.11.2011 tarihli ve E:2011/1794, K:2011/1445 sayılı iptal kararına istinaden istidlalci kadrosuna ataması yapılarak 29.12.2011 tarihinde göreve başlaması üzerine, bu göreve ataması yapılan ilk kişi ile kendi atamasının yapılması arasındaki dönemde doğan 19.302,43 TL tutarındaki parasal ve özlük hak kayıplarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılan davada; davacının yargı kararıyla iptal edilen işlem nedeniyle açıkta kaldığı dönemde yoksun kaldığı parasal haklarının 15.921,68TL olduğu, aynı dönemde çalışarak herhangi bir gelir elde etmediğinin de anlaşıldığı, bu durumda, iptal edilen atamama işlemi nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların idareye başvuru tarihinden itibaren davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 15.921,68 TL maddi zararın, idareye başvuru tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin tazminat isteminin ise reddine ilişkin olarak Ankara 12. İdare Mahkemesi'nce verilen 11/05/2016 gün ve E:2015/3519; K:2016/1546 sayılı kararın sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin, geçici 8. madde uyarınca uygulanmasına devam olunan önceki hükmü gereği dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava; …… Lisesi mezunu olan ve KPSS 2010/2 yerleştirme döneminde Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü istidlalci kadrosuna atanmak için başvuruda bulunan davacının, Kamu Personeli Tercih Kılavuzuna göre program ve alan kontrolü yapılmaksızın gerçekleştirilen yerleştirmeler nedeniyle istidlalci kadrosuna yerleştirilmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada Ankara 17. İdare Mahkemesi'nce verilen 24.11.2011 tarihli ve E:2011/1794, K:2011/1445 sayılı iptal kararına istinaden istidlalci kadrosuna ataması yapılarak 29.12.2011 tarihinde göreve başlaması üzerine, bu göreve ataması yapılan ilk kişi ile kendi atamasının yapılması arasındaki dönemde doğan 19.302,43 TL tutarındaki parasal ve özlük hak kayıplarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
Anayasanın 125. maddesinin son fıkrasında; idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdarenin kamu hizmetinin kurulması veya yürütülmesinden doğan zararlardan sorumlu tutulmasını gerektiren ilkelerden biri "hizmet kusuru" ilkesidir. Genel olarak hizmet kusuru, bir kamu hizmetinin kuruluş ve işleyişindeki aksaklık ve bozukluğu ifade etmektedir. İdarenin hukuki sorumluluğundan söz edilebilmesi için, ortada bir zararın bulunmasının yanında, bunun idareye yüklenebilecek bir işlem veya eylemden doğması, başka bir deyişle; zararla idari faaliyet arasında nedensellik bağının kurulabilmesi gerekir. Zararla idari faaliyet arasında nedensellik bağının bulunmaması, zararın idari faaliyetten doğmadığını gösterir. Meydana gelen zararda üçüncü kişinin kusuru varsa, idarenin tazmin sorumluluğu ya tamamen ortadan kalkar ya da kusur ölçüsünde azalır. Ancak hizmet kusuru esasına göre idarenin tazmin sorumluluğuna gidilebilmesi için idarenin yapmakla görevli olduğu kamu hizmetini yerine getirirken hizmetin örgütlenmesinde, denetlenmesinde ve gerekli önlemlerin alınmasında yükümlülüklerini yerine getirmediğinin açıkça belirlenmesi, üçüncü kişi ya da zarara uğrayanın kusuru gibi idarenin tazmin sorumluluğunu ortadan kaldıran ya da azaltan durumların araştırılması gerekmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesinde; "İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştay’a ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde de ilgililerin 11 nci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.
03.05.2002 tarihli 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 2. maddesinde, bu Yönetmeliğin A ve B grubu kadrolara atanacaklar için yapılacak işlem ve sınavları kapsadığı belirtilmiş, "Kabul için ön şart" başlıklı 14. maddenin 2. fıkrasında, "Adayların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48 inci maddesinde belirtilen koşullar ile kamu kurum ve kuruluşlarının kendi mevzuatındaki diğer adaylık koşullarını da taşımaları zorunludur.", "Atama yapılacak kadroların belirlenmesi" başlıklı 20. maddesinde, "Kamu kurum ve kuruluşları tarafından, açıktan atama yapacakları (B) grubu kadrolar için ilgili mevzuatı uyarınca yetkili makamlardan izin alındıktan sonra, bu kadroların koşullarının belirlenmesi amacıyla; yüksek öğretim kurumları ile yüksek öğretim üst kuruluşları, Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığına; (…) bunların dışında kalan diğer kamu kurum ve kuruluşları DPB’ye başvurur. (…) YÖK Başkanlığı aldıkları başvuruları; unvan, sayı, sınıf ve derecesi ile aranan koşullar yönünden inceleyerek görüşlerini, bu kuruluşlara ait kadroların tümünü kapsayacak şekilde manyetik ortamda DPB’ye bildirir...", "Tercihlerin alınması" başlıklı 22. maddesinde, "KPSS sonuçlarının açıklanmasından sonra ÖSYM tarafından, yerleştirme işlemi için, bir Tercih Kılavuzu ve Tercih Formu hazırlanır ve adaylara ulaşması sağlanır. Kamu kurum ve kuruluşlarının, usulüne uygun olarak açıktan atama izni alınmış ve koşulları belirlenmiş (B) grubu boş kadrolarının sınıf, unvan, derece ve sayısı ile bu kadrolar için aranacak nitelikleri kapsayan bilgiler, DPB adına ÖSYM tarafından ilan edilir. Adaylar, atanmak istedikleri kadroları, Tercih Formu’na yazarak kodlarlar ve Kılavuz’da belirlenen yolla teslim ederler. Tercihlerin alınması sırasında adaylardan kadroların koşullarına ilişkin herhangi bir belge istenmez.", "Yerleştirme" başlıklı 23. maddesinde, "Adaylar, Beşinci Bölümde yer alan hükümler saklı kalmak üzere, ÖSYM tarafından (B) grubu kadrolara; KPSS puanları, tercihleri, kadro sayıları ve koşulları göz önünde tutulmak suretiyle yerleştirilir. (...) Yerleştirmede adayların Başvurma Belgesi’nde ve Tercih Formu’nda yazıp kodladıkları beyanları esas alınır. Yerleştirme sonuçları, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına, adaylara ve DPB’ye bildirilir." Adayların başvurmaları ve atanmaları" başlıklı 25. maddesinde ise, "Adaylar, yerleştirildikleri kamu kurum ve kuruluşlarına, Tercih Kılavuzu’nda yazılı olan belgeler ve KPSS Sınav Sonuç Belgesi ile birlikte atanmak üzere süresi içinde başvururlar. Kamu kurum ve kuruluşları, atamaya yetkili amirin onayı ile beş kişiden oluşan bir sınav değerlendirme komisyonu kurar. Bu komisyon, atanmak üzere bildirilen adayları, aranılan nitelikler yönünden inceleyerek, nitelikleri uyanların atamalarının yapılmasını teklif eder. Beşinci Bölümde yer alan hükümler saklı kalmak üzere, ÖSYM tarafından yerleştirilen adaylar, başka bir sınav veya mülakat yapılmaksızın, ilan edilmiş kadrolara doğrudan atanır. Ancak, atama için öngörülen koşullara uymayan veya gerekli belgeleri süresi içinde getiremeyen adayların atamaları yapılmaz..." hükümleri yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, ....... Lisesi Meteoroloji Bölümünden mezun olan davacının, 2010 KPSS Ortaöğretim/Önlisans Seçme Sınavı sonucunda 85,926 puan aldığı, 2010 Kamu Personel Seçme Sınavı Tercih/2 listesinde Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğüne ait münhal bulunan altı İstidlalci pozisyonundan yerleştirilmek istediği beş kadro için tercihte bulunduğu, ancak yeterli puana sahip olmadığından bahisle yerleştirmesinin yapılmadığı, bu işlemin iptali istemiyle açtığı davada Ankara 17. İdare Mahkemesi'nin 24.11.2011 tarihli ve E:2011/1794, K:2011/1445 sayılı kararıyla "Bu halde; mezun olunan alan/program kontrolü yapılmaksızın gerçekleştirilen yerleştirme işlemlerinde ve anılan İstidlalci kadroları için davacı da dahil müracaatta bulunan tüm adaylar yönünden mezuniyet durumları gözetilerek yeni bir puan sıralaması yapılması gerektiğinden alan kontrolünde ve puan sıralamasında herhangi bir kusuru ya da yanlış bilgilendirmesi bulunmayan davacının bu yöndeki başvurusunun reddine ilişkin işlemde hakkaniyete ve hukuka uygunluk görülmemiştir." gerekçesiyle işlemin iptal edildiği, idarece bu karar uygulanmak suretiyle davacının 29/11/2011 tarihinde istidlalci olarak atamasının yapıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda anılan Yönetmelik hükümleri değerlendirildiğinde, ÖSYM tarafından bildirilen sonuçlar üzerine kamu kurum ve kuruluşlarının, atamaya yetkili amirin onayı ile beş kişiden oluşan bir sınav değerlendirme komisyonları kurarak, atanmak üzere bildirilen adayları, aranılan nitelikler yönünden inceleyeceği ve nitelikleri uyanların atamalarının yapılmasını teklif edeceği anlaşılmakta olup, bu durumda kurumlara söz konusu komisyonlar kuruluncaya kadar, yani ÖSYM tarafından yerleştirme yapılıp da ilgili komisyonlar oluşturuluncaya kadar adayların başvurma belgesinde ve tercih formunda yazıp kodladıkları beyanların doğruluğunu araştırma yapma yetkisi ve sorumluluğu verilmemiştir. Bu nedenle davalı idarelerden Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü'nün, söz konusu sınav değerlendirme komisyonunun kurulması ve yerleştirilen adayların beyanların doğruluğunun araştırılması aşamasına kadar olan süreçte hizmet kusuru bulunduğu söylenemez.
Buna karşılık, ÖSYM tarafından yerleştirme işlemlerinin tamamlanmasından sonra bu kadrolara başvuran ve yerleştirmesi yapılan, ancak istidlalci kadrosu için aranılan nitelik koduna sahip olmadığından ÖSYM'ce yerleştirilen kişilerin atamalarının yapılmaması üzerine oluşan yeni durumda, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından, atama yapılmayan istidlalci kadrosunun kaç adet olduğu tespit edilip, bu boş kadrolara atama yapılması için ÖSYM'den tekrar yerleştirme yapılması istenerek ve ÖSYM tarafından gönderilen listeler aranılan nitelikler yönünden incelerek nitelikleri uyanların atamalarının yapılması gerektiği açık olduğundan, bu sürecin doğru işletilmemesi nedeniyle davalı idarelerden Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünün söz konusu atamaların gerçekleşmemesinde hizmet kusuru olduğu tespit edilmiş olup, bu nedenle davacının geç atanması nedeniyle doğan talep konusu zararın anılan idarece tazmin edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, yukarıda anılan Yönetmelik hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ÖSYM'nin kamu personeli seçme sınavlarındaki sorumluluğu, sınavları yapmak, tercihleri almak, adayların başvurma belgesi’nde ve tercih formu’nda yazıp kodladıkları beyanları esas alarak KPSS puanları, tercihleri, kadro sayıları ve koşulları göz önünde tutmak suretiyle yerleştirmelerini yaparak bu konudaki sonuçları ilgili kuruma göndermekten ibaret olup, anılan Yönetmelik ile ÖSYM'ye adayların başvurma belgesinde ve tercih formunda yazıp kodladıkları beyanların doğruluğunu araştırma yetkisi verilmemiştir. Bu durumda, davacının geç atanması sürecinde davalı idarelerden ÖSYM'nin hizmet kusurundan söz edilemeyeceği açıktır.
Belirtilen durum karşısında, davacının göreve geç atanması nedeniyle doğan talep konusu zararın 15.921,68 TL'lik kısmının, davacının bu yönde davalı idarelerden ÖSYM'ye başvuruda bulunduğu 09/04/2012 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünce davacıya ödenmesi gerektiği; söz konusu tazminatın diğer davalı olan ÖSYM'ce de tazmini yönündeki davacı isteminin ise hukuki dayanağı olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarelerden Meteoroloji Genel Müdürlüğü itirazının REDDİNE, Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı itirazının ise KABULÜNE; Ankara 12. İdare Mahkemesi'nce verilen 11/05/2016 gün ve E:2015/3519; K:2016/1546 sayılı kararın, talep konusu zararın 15.921,68 TL'lik kısmının Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca da ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA; 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin, geçici 8. madde uyarınca uygulanmasına devam olunan 4. fıkrası uyarınca bu yönü ile esastan incelenen davada, tazminat isteminin davalı Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı yönünden REDDİNE; bu durumda söz konusu tazminatın tamamının diğer davalı Meteoroloji Genel Müdürlüğünce ödenmesi gerektiğinden, davacının tazminat isteminin 15.921,68 TL'lik kısmının kabulüne ilişkin itiraza konu kararın sonucu itibariyle ONANMASINA; böylece dava kısmen kabul edilmiş ve davacının tazminat isteminin 15.921,68 TL'lik kısmının davalı Meteoroloji Genel Müdürlüğünce ödenmesine karar verilmiş olduğundan, aşağıda dökümü yapılan mahkeme safhasına ilişkin 1.350,40 TL yargılama giderinin davadaki haklılık oranı dikkate alınarak 243,72 TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, kalan 1.106,68 TL yargılama giderinin ve kabul edilen 15.921,68 TL miktar üzerinden nispi olarak belirlenen 1910,60 TL avukatlık ücretinin davalı Meteoroloji Genel Müdürlüğünden alınarak davacıya verilmesine; reddolunan 3.380,75 TL tazminat istemi üzerinden nispi olarak belirlenen ancak kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan tarife uyarınca maktu olarak hesaplanan 1.000,-TL avukatlık ücretinin de davacıdan alınarak davalı idarelere eşit olarak verilmesine; hükmedilen maddi tazminat üzerinden hesaplanan 1.087,60 TL nisbi karar harcından davanın açılması sırasında eksik alınan 775,75 TL'lik kısmın davacıya tamamlattırılmasına; davalı idarelerden Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca itiraz safhasında sarf olunan 157,-TL yargı harcının davacıdan alınarak bu idareye verilmesine; diğer itiraz giderlerinin davalılardan Meteoroloji Genel Müdürlüğü üzerinde bırakılmasına; itiraz safhasında peşin yatırdığı posta gideri avansının istemesi halinde Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına iadesine, 2577 sayılı Yasanın geçici 8. maddesi gereği uygulanmasına devam olunan mülga 54. maddesi uyarınca kararın tebliğini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde Dairemize karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/03/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)