(2559 S. K. m. 6) (2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: ….. Mahallesi, 3158. Cad. No: 38/A-5 adresinde "…." yaşam alanı adı altında faaliyet gösteren işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alıncaya kadar faaliyetten men'ine ve 1.113 TL para cezası verilmesine ilişkin 29.03.2016 tarih ve 2048.15 sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada; Çankaya Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne bağlı Aşayiş Şube Ahlak Büro Amirliği'ne bağlı görevliler tarafından, 29.02.2016 tarihinde düzenlenen tutanaktaki tespitlerin değerlendirilmesinden, davaya konu işyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği hususunun açık olduğunun anlaşıldığı, buna göre İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyet gösterilemeyeceğinden, işyerinin faaliyetten men'ine yönelik dava konusu edilen işlemde hukuka aykırılık görülmediği, davacının sözkonusu yerde kiralama suretiyle kullandırdığı stüdyo daireler nedeniyle ticari faaliyette bulunduğu sonucuna varıldığından, ruhsat almama hususundaki iddialarına ise itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine yönelik olarak Ankara 10. İdare Mahkemesi'nce verilen 21.04.2017 gün ve E:2016/1890, K:2017/1077 sayılı kararın; maliki olduğu bağımsız bölümleri Borçlar Kanunu hükümlerine göre kiraya verdiği, ticaret sicil kayıtlarında da işyerinin faaliyet konusunun gayrimenkul kiralama olarak yer aldığı, yapılan faaliyetin otelcilik faaliyeti kapsamında değerlendirilmesinin hatalı olduğu, burada otel ya da eğlence hizmeti sunulmadığından ruhsat alınmasına gerek olmadığı, dava konusu encümen kararında 2559 sayılı Kanunun 6. maddesine aykırı davranıldığı belirtilmiş ise de, kira sözleşmeleri doğrultusunda gerekli faturaları düzenleyip vergisini ödediğinden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu ileri sürülerek, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 9. İdari Dava Dairesi'nce 2577 sayılı Yasa'nın değişik 45. maddesi uyarınca dosya incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava; ... Mahallesi, 3158. Cad. No: 38/A-5 adresinde "......." yaşam alanı adı altında faaliyet gösteren işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alıncaya kadar faaliyetten men'ine ve 1.113 TL para cezası verilmesine ilişkin 29.03.2016 tarih ve 2048.15 sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre; davanın konusuyla bağlı olarak uyuşmazlığı çözümlemekle görevli ilk derece yargı yerlerince verilen kararlardan, istinafa tabi olanların bölge idare mahkemelerince incelenebilmesi için mahkemece, uyuşmazlığın konusuna ve maddi olayın özelliğine göre inceleme yapılmak suretiyle dava konusu edilen idari işlemin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (1/a) bendi uyarınca; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden en az biri bakımından hukuka uygunluğunun denetlenmesi ve konuya ilişkin net yaklaşımını açıklayan, denetlenebilir bir hüküm kurulmuş olması gerekir.
Olayda, davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alıncaya kadar faaliyetten men'ine ve 1.113 TL idari para cezası verilmesine yönelik Çankaya Belediye Ercümeni'nin 29.03.2016 tarih ve 2048.15 sayılı kararının dava konusu edildiği ancak Mahkemesince, dava konusu işlemin sadece "faaliyetten men'e" ilişkin kısmına yönelik olarak hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.
Her ne kadar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, bölge idare mahkemelerince, "ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş ve yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması halleri" dışında mahkeme yerine geçerek işin esası hakkında karar verilebilmesi mümkün ise de; mahkemece verilen karar, sayılan bu durumlara ilişkin olmasa dahi, uyuşmazlığın bütünü hakkında bir yargılama yapılmaması ve maddi olayın özelliğine göre inceleme yapılmak suretiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (1/a) bendi uyarınca; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden en az biri yönünden dava konusu idari işlemin hukuka uygunluğunun denetlenmediği durumlarda, kararların gerekçelerine uygun olarak sunacakları sebeplerle tarafların kanun yollarına başvurma haklarını kısıtlamamak bakımından, mahkemece, davanın konusuna uygun olarak gerekçeli bir karar verilmesinden sonra istinaf sürecinin başlatılması, vatandaşın "adil yargılanma hakkının" korunması açısından önemlidir.
Bu durumda, dava konusu encümen kararının, hukuka uygunluğu mahkemece denetlenmeyen idari para cezasına ilişkin kısmı için, bölge idare mahkemesince ilk derece mahkemesi yerine geçerek hüküm kurulması mümkün olmadığından, davanın konusuna uygun bir yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine iadesi zorunlu olmuştur.
Açıklanan nedenlerle; istinaf isteminin kabulüne, istinafa konu Ankara 10. İdare Mahkemesi'nce verilen 21.04.2017 gün ve E:2016/1890, K:2017/1077 sayılı kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45/5. maddesi uyarınca yeniden bir karar verilmek üzere, dosyanın Mahkemesine iadesine, mahkemesince yeniden karar verileceğinden bu aşamada yargılama giderleri yönünden hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına kesin olmak üzere 28/12/2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)