(2577 S. K. m. 17, 45, 46) (Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği Geç. m. 17, 23, 25) (Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği m. 24)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirketin sahibi olduğu 27.12.2004 tarihli ve EÜ/46-1/506 sayılı üretim lisansının EŞEN I ve EŞEN II Hes olarak iki ayrı üretim lisansına dönüştürülmesi talebinin reddine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 08.10.2015 tarih ve 5812-13 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; davanın reddine ilişkin olarak Ankara 13. İdare Mahkemesi'nce verilen 14/07/2017 gün ve E:2016/798, K:2017/1950 sayılı kararın; hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması talebi incelenmeksizin, 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi hükmü gereği dava dosyası incelenerek işin esasına geçildi:
2577 sayılı Kanun'un 17/2 maddesi uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyip işin gereği görüşüldü.
Dava; davacı şirketin sahibi olduğu 27.12.2004 tarihli ve EÜ/46-1/506 sayılı üretim lisansının EŞEN I ve EŞEN II Hes olarak iki ayrı üretim lisansına dönüştürülmesi talebinin reddine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 08.10.2015 tarih ve 5812-13 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Mülga 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanuna dayanılarak çıkarılan 04.08.2002 tarih ve 24836 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mülga Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 17. maddesinde; ''Mevcut sözleşmeleri kapsamında lisans başvurusunda bulunarak otoprodüktör lisansı veya otoprodüktör grubu lisansı alan tüzel kişiler; 30 Kasım 2003 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunmaları halinde, mevcut lisansları iptal edilerek lisans alma bedeli ödemeksizin üretim lisansı verilir. Mevcut sözleşmeleri kapsamında otoprodüktör veya otoprodüktör grubu olarak faaliyet gösteren tüzel kişilerce Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin geçici 4 üncü maddesi uyarınca Kuruma yapılan lisans başvuruları kapsamındaki talepleri doğrultusunda veya birinci fıkra uyarınca üretim lisansı verilmesi hallerinde; söz konusu tüzel kişilerin, otoprodüktör veya otoprodüktör grubu iken elektrik enerjisi sağladıkları gerçek veya tüzel kişilere ait mevcut aboneliklere, serbest tüketici şartı aranmaksızın ikili anlaşmalar çerçevesinde elektrik enerjisi satmalarına izin verilir.'' hükmüne, Geçici 23. maddesinde; ''Mevcut sözleşmesi kapsamında, otoprodüktör lisansı almış olan tüzel kişiler, 30 Eylül 2004 tarihine kadar Kuruma başvurmaları halinde üretim tesislerini, aralarında kontrol ilişkisi bulunan bir tüzel kişiye 15 inci madde kapsamında devredebilirler. Üretim tesisini bu kapsamda devralan tüzel kişi, tesisi devreden tüzel kişinin elektrik enerjisi sağladıkları gerçek veya tüzel kişilere ait mevcut aboneliklere, serbest tüketici olma şartı aranmaksızın ikili anlaşmalar çerçevesinde elektrik enerjisi satabilir. Tesisi devralacak tüzel kişilerden lisans alma bedeli tahsil edilmez.'' hükmüne, Geçici 25. maddesinde; ''Otoprodüktör veya otoprodüktör grubu lisansı alan tüzel kişilere; 30 Eylül 2004 tarihine kadar Kuruma başvuruda bulunmaları halinde, mevcut lisansları sona erdirilerek lisans alma bedeli ödemeksizin üretim lisansı verilir. Birinci fıkra uyarınca üretim lisansı verilen tüzel kişilerin, otoprodüktör veya otoprodüktör grubu lisansı sahibiyken elektrik enerjisi sağladıkları gerçek veya tüzel kişilere ait mevcut aboneliklere, serbest tüketici şartı aranmaksızın ikili anlaşmalar çerçevesinde elektrik enerjisi satmalarına izin verilir.'' hükmüne yer verilmiştir.
Halen yürürlükte bulunan ve 02.11.2013 tarih ve 28809 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin Lisans tadil başvurularının incelenmesi, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması başlıklı 24.maddesinin 1. fıkrasının a) bendinde; Lisans sahibinin talep etmesi ve talebin uygun bulunması durumunda lisansın tadil edilebileceği belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacı …. Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında 22.05.1998 tarihinde Otoprodüktör Statüsünde Üretim Tesisi Kurulması, İşletilmesi ve Enerji Fazlasının Satışına İzin Verilmesine İlişkin Sözleşme imzalandığı, davacı şirketin 17/02/2003 tarihli dilekçesi ile 22/05/1998 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Bakanlık) ile yapılan sözleşme gereği Muğla İli, Fethiye İlçesi, Eşen Çayı üzerinde Eşen II üretim tesisi için otoprodüktör grubu lisansı verilmesini talep ettiği, Eşen II üretim tesisinde 15/05/2003 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle otoprodüktör grubu olarak faaliyet göstermek üzere 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 15/05/2003 tarihli ve 147-3 sayılı kararı ile EOQ/147-3/186 numaralı Otoprodüktör Grubu Lisansı verildiği, davacı şirketin 01/10/2003 tarihli yazısı ile; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Enerji İşleri Genel Müdürlüğü'nün 26/09/2003 tarihli ve 3244 sayılı yazısında belirtilen Eşen II HES (43,4 MW) "Otoprodüktör Grubu" lisansının tadil edilerek Eşen I HES (60 MW) ile birlikte "üretim" lisansı verilmesini talep ettiği, 20/10/2003 tarihinde sunmuş olduğu lisans başvuru dilekçesinde, Muğla İli, Fethiye İlçesi, … Köyü mevkiinde üretimde bulunan Eşen II HES ve Yapılması planlanan Eşen I HES'in üretim faaliyetleri için Üretim Lisansı verilmesini talep ettiği, şirketin 28/10/2003 tarihli yazısında; Eşen II HES'in otoprodüktör grubu lisansının iptal edilmesi, Eşen I HES ve Eşen II HES'in birleştirilerek toplam kurulu güç 103,4 MW üzerinden üretim lisansı verilmesini yeniden talep ettiği, bunun üzerine konunun Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından değerlendirilerek;'' Bakanlık ile 103,5 MW kurulu gücünde Muğla İli Fethiye İlçesi Eşen Çayı üzerinde Eşen I ve Eşen II HES üretim tesisleri sözleşmesinin 22.05.1998 tarihinde yapıldığı ve halen yürürlükte olduğu, Sözleşme süresinin, sözleşmenin imza tarihinden itibaren 45 yıl olduğu, Üretim tesisinin bağlantısının, Eşen I ve Eşen 11 santralı ile 795 MCM'lik 54 kViki hat ile Fethiye TM'ne yapıldığı ve Eşen II HES 'in halen işletmede olduğu, Şirketin, Eşen I HES için Kuruma sunduğu termin programında, Eşen II HES üretim tesisi kredi ödemelerinin 2007 yılı sonunda biteceğinden Eşen I HES üretim tesisinin 2008 yılı başında başlamak kaydıyla 2011 yılı sonunda (4 yıl) işletmeye alınacağı bildirildiği, 13.08.2003 tarihli ve 179/1-2 sayılı Kurul kararına göre rezervuarlı tip üretim tesisleri için işletmeye geçiş öncesi öngörülen süre en çok 50 ay olduğu, bu durumda 2008 yılı başından itibaren 50 aylık sürenin uygun olacağı, Eşen I HES üretim tesisinin rezervuarlı, Eşen II üretim tesisinin kanal tipi olduğu, Eşen I ve Eşen II üretim tesisinin su kullanımına ilişkin anlaşmanın yapıldığı ve bu anlaşmanın Bakanlıkla yapılan sözleşme süresince geçerli olduğu, 35 yıl süreyle lisans verilmesinin uygun olacağı, Eşen II HES için Kuruma ödenmiş olan otuzmilyar liralık lisans bedelinin, toplam 103,5 MW'lık kurulu güç değerine göre belirlenen yüzmilyar TL'lik lisans bedelinden düşürülerek kalan yetmişmilyar TL'nin lisans bedeli olarak alınmasının uygun olacağı, Her iki üretim tesisinde bir şaltta toplanarak aynı iletim hattı ile toplam güç olarak Fethiye TM bağlanması ve Bakanlıkla yapılan sözleşmenin, aynı havza bazında ve toplam kurulu güce göre yapılmış olması nedeniyle her iki üretim tesisi için tek bir üretim lisansının verilmesinin uygun olacağı, Bakanlık sözleşmesi ekinde belirtilen tüzel kişilere, üretim tesisinden elektrik enerjisi nakli yapılacağının ifade edildiği ve bu hususun lisansa derç edilmesinin uygun olacağı'' değerlendirilerek, 12/12/2002 tarihli ve 252-6 sayılı Kurul kararı ile Eşen I ve Eşen II HES için tek bir üretim lisansı verilmesi hakkında uygun bulma kararı verildiği, davacı şirketin uygun bulma kararındaki yükümlülüklerini yerine getirmesinden dolayı 27/12/2004 tarihli ve 406-1 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı ile Eşen II üretim tesisi için verilmiş olan otoprodüktör grubu lisansının iptal edilerek Eşen I ve Eşen II HES üretim tesisleri için toplam 103,4 MW kurulu güce göre EÜ/406-1/506 numaralı tek bir üretim lisansı verilmesine karar verildiği, davacının 01/09/2015 tarihli ve 04/09/2015 tarihli yazıları ile davalı idareye başvuruda bulunarak yenilenen fizibilite raporları kapsamında, Eşen I-II HES üretim tesisinin 60,2 MWm / 60,00 MWe Kurulu gücünde Eşen I HES ve 43,2 MWm/42,4 MWe Kurulu gücünde Eşen II HES olarak iki ayrı lisans kapsamında değerlendirilmesi talebinde bulunduğu, dava konusu olan 08/10/2015 tarihli ve 5812-13 sayılı Kurul kararı ile …. Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'ye, Eşen I ve Eşen II HES için verilen 27/12/2004 tarihli ve EÜ/406-1/506 numaralı üretim lisansında, Eşen I ve Eşen II HES projesinin Eşen I HES ve Eşen II HES olarak iki ayrı lisansa dönüştürülmesi talebinin; davacı şirketin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yapmış olduğu 22/05/1998 tarihli sözleşmenin Eşen I Eşen II HES olarak tek tesis için yapıldığı nedeniyle reddedildiği, bakılmakta olan davanın da Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 08.10.2015 tarih ve 5812-13 sayılı işleminin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, Muğla İli, Fethiye İlçesi, Eşen Çayı üzerinde Eşen I ve Eşen II olmak üzere kurulan iki adet Hidroelektrik Santralından Eşen II Hidroelektrik Santralı Türbin-1'in 31 Ocak 2013; Türbin-2'nin 09 Ağustos 2002 tarihinde, Eşen I Hidroelektrik Santralı Türbin-1'in 23 Mart 2011; Türbin-2'nin 24 Nisan 2011 tarihinde işletmeye alındığı, 5346 sayılı Yasanın 6.maddesinin birinci fıkrasında; Kanunun yürürlüğe girdiği 18.05.2005 tarihinden 31.12.2015 tarihine kadar işletmeye girmiş veya girecek Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizmasına tabi üretim tesislerinin YEKDEM kapsamına dahil olacağı belirtildiğinden ve davacıya ait Eşen I Hidroelektrik Santralı 2011 yılında devreye alındığından, Eşen I HES tesisindeki üretimin 2016 yılı YEKDEM kapsamına alınması amacıyla davacının 01/09/2015 tarihli dilekçe ile Eşen I HES ve Eşen II HES tesislerinin birbirinden bağımsız iki ayrı tesis olarak değerlendirilmesi ve her bir tesis için iki ayrı lisans verilmesi talep edilerek, TEİAŞ'ın ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Hidroelektrik Enerji Dairesi Başkanlığının 17.09.2015 tarih ve 622360 sayılı ''Eşen I Barajı ve HES ile Eşen II HES projelerinin işletiminin ayrı işletmecilere geçmesi durumu da gözönüne alınarak, Eşen II HES projesinin maksimum su kotu 424,20 m ve Eşen I Barajı ve HES projesinin kuyruk suyu kotu 418,20 m olması sebebi ile Eşen I Barajı ve HES projesinde mali kayıp oluşacağı, tesislerde zarar ve ziyan meydana gelebileceğinin firma tarafından bilinmesi hiç bir şekilde DSİ'den hak talep edilmemesi,...'' şerhini içeren uygunluk yazılarının sunulduğu, davacı şirket ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında yapılan sözleşmenin, aynı havza bazında ve toplam kurulu güce göre yapılmış olması nedeniyle her iki üretim tesisi için tek bir üretim lisansının verilmesinin uygun olacağı değerlendirilerek 12/12/2002 tarihli ve 252-6 sayılı Kurul kararı ile davacının bu yöndeki başvurusu kabul edilmiş iken, Eşen I-II HES üretim tesisinin 60,2 MWm / 60,00 MWe Kurulu gücünde Eşen I HES ve 43,2 MWm/42,4 MWe Kurulu gücünde Eşen II HES olarak iki ayrı lisans kapsamında değerlendirilmesi talebinin de bu kez aynı gerekçeyle -sözleşmenin Eşen I Eşen II HES olarak tek tesis için yapıldığı- gerekçesiyle reddedildiği, bu işleme yaptığı itirazın da 31.12.2015 tarih ve 6041-8 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı ile reddedildiği görülmektedir.
İdare Mahkemesi'nce; uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirket ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı arasında yapılan ve halen yürürlükte bulunan sözleşmenin, aynı havza bazında ve toplam kurulu güce göre tek tesis için yapılmış olduğu dikkate alındığında yine davacı şirketin talebi üzerine 27/12/2004 tarihli ve 406-1 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararı ile verilen Eşen I ve Eşen II HES üretim tesisleri için toplam 103,4 MW kurulu güce göre EÜ/406-1/506 numaralı tek bir üretim lisansının EŞEN I ve EŞEN II Hes olarak iki ayrı üretim lisansına dönüştürülmesi talebinin reddine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 08.10.2015 tarih ve 5812-13 sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyada Ankara 13. İdare Mahkemesi'nce verilen 04/10/2016 gün ve E:2016/798 sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin karara davacı tarafından yapılan itiraz üzerine, Dairemizin 30/11/2016 gün ve YD İtiraz No: 2016/163 sayılı kararı ile; '' davalı idare savunmasında, davacının isteminin davacı şirketin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yapmış olduğu 22/05/1998 tarihli sözleşmenin Eşen I Eşen II HES olarak tek tesis için yapıldığı nedeniyle reddedildiği ileri sürüldüğünden, öncelikle davacı şirketin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yapmış olduğu 22/05/1998 tarihli sözleşmenin; üretim lisansının Eşen I HES ve Eşen II HES olarak iki ayrı lisansa dönüştürülmesine engel oluşturup oluşturmadığının Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına ve davacı tarafından Bakanlıkla tek sözleşme imzalamış olan başka örneklerde tesislere ayrı üretim lisansı verildiği öne sürüldüğünden, bu konuda da uygulamanın davalı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna sorularak, bu hususların netleştirilmesi ve elde edilecek bilgilerin değerlendirilmesinden sonra yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden'' bahisle davacının itirazının kabulüne, belirtilen inceleme yapıldıktan sonra yürütmenin durdurulması hakkında yeniden bir karar verilmek üzere kaldırılmasına'' karar verildiği, İdare Mahkemesi tarafından, 02/01/2017 tarih ve E:2016/798 sayılı ara kararı ile -sorular birleştirilip, muhatabı idare ayrımı da ortadan kaldırılarak- Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan; ''davacı şirketin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yapmış olduğu 22/05/1998 tarihli sözleşmenin; Eşen I Eşen II HES olarak iki ayrı lisansa dönüştürülmesine engel oluşturup oluşturmadığı hususunun (davacı tarafından Bakanlıkla tek sözleşme imzalayan başka örneklerde tesislere ayrı üretim lisansı verildiği iddiası da açıklığa kavuşturulmak suretiyle) sorulmasına karar verildiği, ara karar cevabı olarak, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 14/02/2017 tarih ve 4910 sayılı yazı ile, ''Mahkemenizden alınan E:2016/798 sayılı ara karar ile sorulan husus, Bakanlığımız ilişkili kuruluşu olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumuna bildirilmiş olup alınan cevabi yazı ve ekleri ilişikte sunulmaktadır.'' ifadesi ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ara kararı ile sorulan sorulardan kendisi ile ilgili kısmına verdiği cevabın ibraz edildiği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına sorulan'' davacı şirketin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yapmış olduğu 22/05/1998 tarihli sözleşmenin; üretim lisansının Eşen I HES ve Eşen II HES olarak iki ayrı lisansa dönüştürülmesine engel oluşturup oluşturmadığı'' hususunun yanıtsız kaldığının görülmesi üzerine, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için; Dairemizin 20/12/2017 gün veE:2017/857 sayılı kararı ile; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından; ''davacı şirketin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile yapmış olduğu 22/05/1998 tarihli sözleşmenin; üretim lisansının Eşen I HES ve Eşen II HES olarak iki ayrı lisansa dönüştürülmesine engel oluşturup oluşturmadığının'' sorulmasına karar verilmiş olup, ara kararına verilen cevapta; ''dava konusu lisansın ayrılma talebi, Bakanlığımızın görev ve sorumlulukları kapsamında bulunmadığından, konuya ilişkin görüşün lisans konusundaki yetkili Kurum olan EPDK'dan talep edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.'' ifadesi yer almaktadır.
Bu durumda, dosya içeriğindeki bilgi ve belgeler ile TEİAŞ, Orman ve Su İşleri Bakanlığı DSİ Hidroelektrik Enerji Dairesi Başkanlığı yazılarının, dava sürecinde yapılan ara kararların cevapları ve davalı idarenin beyanlarının incelenmesinden, davacı şirketin sahibi olduğu 27.12.2004 tarihli ve EÜ/46-1/506 sayılı üretim lisansının EŞEN I ve EŞEN II Hes olarak iki ayrı üretim lisansına dönüştürülmesi talebinin reddine dayanak olabilecek teknik ve hukuki bir engelin bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuki isabet bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun KABULÜ ile Ankara 13. İdare Mahkemesi'nce verilen 14/07/2017 gün ve E:2016/798, K:2017/1950 sayılı kararın KALDIRILMASINA; 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin İPTALİNE; aşağıda dökümü yapılan, mahkeme ve istinaf safhasına ait toplam 806,20-TL yargılama giderinin ve yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 990,00- TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, mahkeme ve istinaf safhasında yatırılan posta gideri avansından artan miktar ile istinaf safhasında kullanılmayan 52,00-TL YD harcının istenilmesi halinde istinaf başvurusunda bulunan tarafa iadesine, 2577 sayılı Yasanın değişik 46. maddesi uyarınca kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere 14/03/2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)