(5393 S. K. m. 15) (1608 S. K. m. 1)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı şirkete ait ……. plakalı aracın tescilli olduğu ilçe sınırları dışında izinsiz servis taşımacılığı yaptığından bahisle davacıya, 1608 sayılı Yasanın 1., 5326 sayılı Yasanın 32. maddesi uyarınca 2.190,00 TL para cezası verilmesine ve aracın 1(bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin 07/06/2016 tarih ve 2016/3766 sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada; "Dava konusu edilen07/06/2016 tarih ve 2016/3766 sayılı Belediye Encümeni kararının, davacı şirkete ait ….. plakalı aracın tescilli olduğu ilçe dışında izinsiz servis taşımacılığı yaptığından bahisle 1(bir) ay süreyle meslek ve ticaretten menine ilişkin kısmının incelenmesinden, 5393 sayılı Belediye Kanununun 15.maddesinin (b) bendinde; Belediyelerin, kanunların verdiği yetkiye dayalı olarak Yönetmelik çıkarıp, belediye yasakları koyup uygulayabileceği ve kanunlarda öngörülen cezaları verebileceği hükmü öngörüldüğünden, düzenleyici işlemlerle belediyelere kabahat teşkil eden fiilleri belirleyip emir ve yasak koyabilme yetkisi verilmekle birlikte-idari yaptırımlarda kanunilik ilkesinin gereği olarak-yaptırım uygulanacak fiilin karşılığının mutlaka kanunda yer alması gerektiği belirtilmiştir. Öte yandan, 1608 sayılı Kanunun 1.maddesinde "yasaklanan faaliyetten men" şeklinde öngörülen yaptırımın uygulaması, fiilin niteliği ve sonuçlarının dikkate alınmasını gerekli kılmaktadır. Aksine bir kabul, bu yaptırımın uygulanabilirliğini ortadan kaldıracaktır. Bu açıklamalar karşısında, dava konusu yönetmelik maddesinin, belirtilen aykırı davranışlarda bulunan araçlar hakkında 1 ay süre ile meslek ve ticaretten men ve tekrarı halinde 2 ay süre ile meslek ve ticaretten men cezası verileceğine yönelik kuralında, kanunilik ilkesine, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile dayanağı kuralların anlam ve amacına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Dava konusu edilen 07/06/2016 tarih ve 2016/3766 sayılı Belediye Encümeni kararının davacı şirkete ait ……. plakalı aracın tescilli olduğu ilçe dışında izinsiz servis taşımacılığı yaptığından bahisle 2.190,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin kısmının incelenmesinden; 1608 sayılı Kanun para cezası açısından yollamada bulunduğu müeyyidenin uygulanmasına cevaz vermekte olup, Kabahatler Kanununun 32.maddesinde para cezası miktar olarak belirlenmiş (yeniden değerlendirme oranı ile her yıl itibariyle bu para cezasının miktarı arttırıldığından 2016 yılı itibariyle da 290,00-TL olarak belirlenmiş) ve Kabahatler Kanununun 15.maddesinde de tekerrüre ilişkin bir hükme yer verilmemiştir. Bu nedenle, kanunilik ilkesine aykırı olarak Kabahatler Kanununda yer alan hükümleri aşar şekilde dava konusu Yönetmelik maddesinin, belirtilen aykırı davranışlarda bulunan araçlar hakkında ilk seferinde 5326 sayılı Kanun ve 1608 sayılı Kanuna göre tespit edilen para cezasının 10 katı, aynı fiilin birden fazla tekrarı halinde her defasında 20 katı olarak idari para cezası uygulanacağına ilişkin hükmünde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmemiştir. Söz konusu fiille ilgili para cezası yönünden yukarıda da belirtildiği üzere idari yaptırım gerektiren fiillere uygulanacak müeyyidelerin mutlaka kanunla belirlenmesinin zorunlu olması nedeniyle davacıya 5326 ve 1608 sayılı Kanun hükümlerine göre 219,00-TL para cezası verilebileceğinden, dava konusu işlemin bu miktara (219,00-TL) ilişkin kısmında hukuka aykırılık, fazlaya ilişkin 1.971,00-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık görülmemiştir."gerekçesiyle dava konusu, 2.190,00 TL para cezası verilmesine ve aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin 07/06/2016 tarih ve 2016/3766 sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının, davacıya verilen para cezasının 1.971,00 TL'lik kısmının iptaline; davacıya ait aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men edilmesi ve 219,00 TL para cezasına ilişkin kısımları yönünden ise davanın reddine yönelik karar veren Bursa 1. İdare Mahkemesinin 06/07/2017 tarih ve E:2016/980, K:2017/1041 sayılı kararının; davalı idare tarafından, kararın para cezasının iptaline ilişkin kısmının, mevzuata uygun işlem tesis edildiği; davacı tarafından, meclis kararları ile yeni cezalar ihdas edilmesinin hukuka uygun olmadığı iddialarıyla istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesince; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
İstinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuki ve kanuni gerekçeleri Dairemizce de uygun bulunan Bursa 1. İdare Mahkemesinin 06/07/2017 tarih ve E:2016/980, K:2017/1041 sayılı kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından istinaf talebinin reddine, aşağıda dökümü gösterilen istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına, kararın kesinleşmesini takiben istinaf aşamasındaki posta gideri avansından artan kısmın mahkemesince taraflara iadesine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Dairemiz aracılığıyla Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere,27/12/2017 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
AZLIK OYU: İstinaf talebine konu uyuşmazlık; davacı şirkete ait ….. plakalı aracın tescilli olduğu ilçe sınırları dışında izinsiz servis taşımacılığı yaptığından bahisle davacıya, 1608 sayılı Yasanın 1., 5326 sayılı Yasanın 32. maddesi uyarınca 2.190,00 TL para cezası verilmesine ve aracın 1(bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin 07/06/2016 tarih ve 2016/3766sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali isteminden doğmuştur.
İdare Mahkemesince; dava konusu, 2.190,00 TL para cezası verilmesine ve aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin 07/06/2016 tarih ve 2016/3766 sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının, davacıya verilen para cezasının 1.971,00 TL'lik kısmının iptaline; davacıya ait aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men edilmesi ve 219,00 TL para cezasına ilişkin kısımları yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı ve davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından İdare Mahkemesi kararının; istinaf yoluyla kaldırılmasına karar verilmesi istenilmektedir.
1608 sayılı Kanunun 1.maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32.maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin men'ine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.
Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir.
Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde uygulanır." kuralına yer verilmiştir.
Bu haliyle, 1608 sayılı Kanunun 1. maddesinde; belediye kanun, nizam ve talimatnamelerinin yasakladığı veya emrettiği fiilleri işleyen veya yapmayanlara uygulanacak idari yaptırımlarla ilgili olarak para cezası yönünden 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32.maddesine atıfta bulunduktan sonra bu fiilleri işleyen veya yapmayanlar hakkında yasaklanan faaliyetin men'ine karar verilebileceği belirtilmek suretiyle para cezasının dışında farklı bir yaptırım türüne daha cevaz verilmiş, belediyelere, madde de öngörülen fiillerin niteliği ve sonuçları dikkate alınarak yaptırım uygulama yetkisi tanıyan düzenleme yapılmış, ancak yaptırımın "yasaklanan faaliyetin men'ine" ilişkin olacağına yönelik sınır çizilmiştir.
Olayda, davacı şirkete ait … plakalı aracın tescilli olduğu ilçe sınırları dışında izinsiz servis taşımacılığı yaptığından bahisle davacıya, 1608 sayılı Yasanın 1., 5326 sayılı Yasanın 32. maddesi uyarınca 2.190,00 TL para cezası verilmesine ve aracın 1(bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin 07/06/2016 tarih ve 2016/3766 sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda anılan 1608 sayılı Kanunun 1.maddesi uyarınca izinsiz faaliyet gösterenlerin "yasaklanan faaliyetin men'ine" karar verileceği kuralına yer verilmiş olup bu kural uyarınca güzergah izni bulunan ancak tescilli olduğu hat dışında taşımacılık yapan ya da belediyeden güzergah izin belgesi almadan taşımacılık yapan ilgililerin sadece izinsiz olarak çalıştığı (izinli hat dışındaki) hattaki faaliyetinin yasaklanması gerekmekte iken izni bulunan hatlarda çalışmasını da engelleyici ve 1608 sayılı Kanunda belirtilen yaptırımı aşar biçimde tesis edilen "1 (bir) ay süre ile meslek ve ticaretten men cezası" niteliğindeki "1 ay süreyle trafikten men'ine" ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle; 1608 sayılı Yasanın 1. maddesi uyarınca izinsiz faaliyet gösterenlerin "yasaklanan faaliyetinin men" edilmesi gerekmekte olup, izinsiz servis taşımacılığı yaptığı sabit olan davaya konu aracın, sadece izinsiz (yasaklı) yerde taşımacılık yapmasını önlemeye yönelik olmayan izinli yerde de meslek ve ticaretten men'ine yönelik olan Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının "1 ay süreyle trafikten men'ine" ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum. (¤¤)