(1608 S. K. m. 1)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacıya ait ……. plakalı araçla 10.01.2017 tarihinde izin alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığı ve Bursa Büyükşehir Belediyesi Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle davacının 1608 sayılı Kanun ve 5326 sayılı Kanun uyarınca 227,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına ve aracın 1 ay süreyle trafikten men'ine ilişkin 24.01.2017 tarihli, 718 sayılı Bursa Büyükşehir Belediyesi Encümen kararı ile söz konusu kararın dayanağı Yönetmelik hükmünün değiştirilmesine ilişkin Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin E:2016/1115, K:2016/2717 sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada;"...Yukarıda yer verilen mevzuat ışığında dava dosyası ve ekleri incelendiğinde, Bursa Büyükşehir Belediyesi Zabıta Yönetmeliğinin "araçlarla ilgili diğer hususlar" başlıklı 9.maddesinin 23.fıkrası ile getirilen düzenlemenin, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7/f maddesi ile ulaşım ve toplu taşıma konusunda büyükşehir belediyelerine verilen görev ve yetkiler ile bu kapsamda düzenleyici işlem yapma ve emir ve yasaklar getirme yetkisi kapsamında kaldığı anlaşılmakta olup, 10.01.2017 tarihinde, kendisine ait ….. plakalı, Orhaneli İlçesi'nde tescilli ticari taksi ile tescilli olduğu ilçe sınırları dışında (Osmangazi İlçesi'nde) taşımacılık yaptığı ve Bursa Büyükşehir Belediyesi Zabıta Yönetmeliğinin 9. maddesinin 23. fıkrasını ihlal ettiği sabit olan davacının,1608 sayılı Yasanın yukarıda yer verilen 1. maddesi uyarınca, belediye encümeni kararı ile 5326 sayılı Yasanın 32. maddesindeki para cezası ile cezalandırılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ticari plakalı araçlarıyla güzergahları dışında faaliyette bulunanlar ve izinsiz olarak taşımacılık yapanlar hakkında 1608 ve 5326 Sayılı Kanunların uygulanacağı, belirtilen aykırı davranışta bulunanlara 5326 Sayılı Kanun hükümlerine göre meslek ve ticaretten men cezası verileceği de açıktır. Meslekten ve ticaretten men süresi açısından ise Bursa Büyükşehir Belediyesi Taksi-Dolmuş-Minibüs-Servis Araçları ve Özel Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliğinin "Denetim ve Cezalar" başlıklı 18.maddesinin 2.fıkrasında; Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranışta bulunanlar, ticari plakalı araçlarıyla güzergahları dışında faaliyette bulunanlar ve izinsiz olarak taşımacılık yapanlar hakkında 1608 ve 5326 Sayılı Kanunların uygulanacağı, belirtilen aykırı davranışta bulunanlara 5326 Sayılı Yasa ve 5326 Sayılı Kanun hükümlerine göre para cezası ile 1 ay süreyle meslek ve ticaretten men cezası verileceği hükme bağlandığından sürenin 1 ay olarak uygulanmasında hukuka aykırılık görülmemiştir.
Buna göre; davacıya ait ......... plakalı ticari taksisiyle tescilli olduğu ilçe dışında yolcu taşımacılığı yaptığı hususunu içeren 10.01.2017 tarihli tesbit tutanağı üzerine, söz konusu yasaklı faaliyetin niteliği de dikkate alınarak belediye yasaklarına aykırılık durumunda uygulanacak yaptırım hükümlerinin düzenlendiği yukarıda anılan mevzuat hükümlerine göre davacıya ait aracın 1 ay süreyle meslek ve ticaretten men edilmesi yönünde tesis edilen davalı idare işleminin hukuka aykırılık görülmemiştir." Gerekçesiyle davanın reddine karar veren Bursa 2. İdare Mahkemesinin 15/09/2017 tarih ve E:2017/284, K:2017/1450 sayılı kararının; kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesine aykırı olarak yazılan cezanın iptali gerektiği, davaya konu aracın tahditli ticari taksi olduğu, servislere yönelik olarak verilen kararın kendi araçlarına uygulunamayacağı, Karayolları Trafik Kanununda düzenlenen hususlar hakkında, meclis kararı ile yeni cezalar ihdas edilmesinin hukuka aykırı olduğu, aynı suça iki farklı ceza tatbikinin hatalı olduğu, trafikten men yerine meslekten ve ticaretten men cezası verilmesi ve ayrıca men edilecek sürenin yasanın farklı yorumlanarak 15 günden fazla olacak şekilde, 1 ay olarak belirlenmesinin hatalı olduğu, dosyada imzalı tutanak resim, bilgi, belge olmadığından, trafikten men ve idari para cezasının tümüyle iptali gerekirken aksi yönde verilen kararın hatalı olduğu ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesince; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelenerek işin gereği görüşüldü:
İstinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuki ve kanuni gerekçeleri Dairemizce de uygun bulunan Bursa 2. İdare Mahkemesinin 15/09/2017 tarih ve E:2017/284, K:2017/1450 sayılı kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından istinaf talebinin reddine, istinaf aşamasında yapılan 157,00 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasındaki posta gideri avansından artan kısmın mahkemesince davacıya iadesine, işbu kararın tebliğini izleyen 30 gün içerisinde Dairemiz aracılığıyla Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 27/12/2017 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
AZLIK OYU: İstinaf talebine konu uyuşmazlık; davacıya ait ......... plakalı araçla 10.01.2017 tarihinde izin alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığı ve Bursa Büyükşehir Belediyesi Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle davacının 1608 sayılı Kanun ve 5326 sayılı Kanun uyarınca 227,00 TL para cezası ile cezalandırılmasına ve aracın 1 ay süreyle trafikten men'ine ilişkin 24.01.2017 tarihli, 718 sayılı Bursa Büyükşehir Belediyesi Encümen kararı ile söz konusu kararın dayanağı Yönetmelik hükmünün değiştirilmesine ilişkin Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin E:2016/1115, K:2016/2717 sayılı kararının iptali isteminden doğmuştur.
İdare Mahkemesince; istemin özetinde belirtilen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından İdare Mahkemesi kararının istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
1608 sayılı Kanunun 1.maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32.maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin men'ine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.
Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir.
Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde uygulanır." kuralına yer verilmiştir.
Bu haliyle, 1608 sayılı Kanunun 1.maddesinde; belediye kanun, nizam ve talimatnamelerinin yasakladığı veya emrettiği fiilleri işleyen veya yapmayanlara uygulanacak idari yaptırımlarla ilgili olarak para cezası yönünden 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 32.maddesine atıfta bulunduktan sonra bu fiilleri işleyen veya yapmayanlar hakkında yasaklanan faaliyetin men'ine karar verilebileceği belirtilmek suretiyle para cezasının dışında farklı bir yaptırım türüne daha cevaz verilmiş, belediyelere, madde de öngörülen fiillerin niteliği ve sonuçları dikkate alınarak yaptırım uygulama yetkisi tanıyan düzenleme yapılmış, ancak yaptırımın "yasaklanan faaliyetin men'ine" ilişkin olacağına yönelik sınır çizilmiştir.
Olayda, davacıya ait ......... plakalı araç ile izin belgesi almaksızın servis taşımacılığı yapıldığı ve Bursa Büyükşehir Belediyesi Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle davacının 1608 sayılı Kanun uyarınca "aracın 1 ay süreyle trafikten men'ine" ilişkin 24.01.2017 tarihli, 718 sayılı Bursa Büyükşehir Belediyesi Encümen kararının tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda anılan 1608 sayılı Kanunun 1.maddesi uyarınca izinsiz faaliyet gösterenlerin "yasaklanan faaliyetin men'ine" karar verileceği kuralına yer verilmiş olup bu kural uyarınca belediyeden güzergah izin belgesi almadan taşımacılık yapan ilgililerin sadece izinsiz olarak çalıştığı (izinli hat dışındaki) hattaki faaliyetinin yasaklanması gerekmekte iken izinli hatlarda çalışmasını da engelleyici ve 1608 sayılı Kanunda belirtilen yaptırımı aşar biçimde tesis edilen "1 (bir) ay süre ile meslek ve ticaretten men cezası" niteliğindeki "1 ay süreyle trafikten men'ine" ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle; 1608 sayılı Yasanın 1.maddesi uyarınca izinsiz faaliyet gösterenlerin "yasaklanan faaliyetinin men" edilmesi gerekmekte olup, izinsiz servis taşımacılığı yaptığı sabit olan davaya konu aracın, sadece izinsiz (yasaklı) servis taşımacılık yapmasını önlemeye yönelik olmayan izinli yerde de meslek ve ticaretten men'ine yönelik olan Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının "bir (1) ay süreyle trafikten men'ine" ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile çoğunluk kararının bu kısmına katılmıyorum. (¤¤)