İSTEMİN ÖZETİ: Tekirdağ İli, Çorlu İlçesinde bulunan Özel .... Anaokulunun, Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 2015-2016 ders yılı bitiminden itibaren 15 (onbeş) gün süre ile kapatılmasına ilişkin Çorlu Kaymakamlığının 24.02.2016 tarih ve 2121280 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemin iptaline ilişkin Tekirdağ İdare Mahkemesi'nce verilen 28/12/2016 gün ve E:2016/595, K:2016/1407 sayılı kararın, hukuka aykırı olduğu, yapılan denetim sonucunda saptanan mevzuata aykırı durumlar nedeniyle anılan işlemin tesis edildiği ileri sürülerek istinaf yoluyla bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Yedinci İdare Dava Dairesince, dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Kurum açma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli" başlıklı 7. maddesinde "Kurum açma izni verilen kurumlarda iki yıl içinde öğretime başlamayan ile amacı dışında kullanıldığı tespit edilen kurumun, kurum açma izinleri iptal edilir.Özel öğretim kurumları, kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi veya izinsiz değişiklik yapması, mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırılmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırılması, reklam ve ilana ilişkin gerekli şartların yerine getirilmemesi halinde, davranışın ağırlık derecesine göre onbeş günden az olmamak kaydıyla üç aya kadar geçici olarak, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun genel ve özel amaçlarıyla temel ilkelerine uymayan, kurumunu mevzuata uygun kapatmayan, geçici olarak kapatma cezası alan ve aynı fiili tekrar işleyen kurumlar ise sürekli olarak kurum açma izni veren makam tarafından kapatılır." kuralı ile, 13/01/2017 tarih ve 29947 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğinin 5. maddesi ile değiştirilmesinden önceki Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin "Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve geçici olarak kapatma" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında ise; " Kanunun 7 nci maddesi hükümlerinde belirtilen durumların gerçekleşmesi hâlinde kurumların kurum açma izinleri ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatları iptal edilir veya kurum geçici olarak kapatılır. " kuralı bulunmaktadır.
Dava devam ederken dava konusu işlemin dayanağı olan 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 02/12/2016 gün ve 6764 sayılı Kanun'un 62. maddesi ile düzenleme aşağıdaki şekilde değişmiştir: "Kurum açma izninin iptali, kurumun kapatılması, devri ve nakli" başlıklı 7. maddesinde; " Kurum açma izni verilen kurumlardan iki yıl içerisinde faaliyete başlamayan, faaliyete başladıktan sonra yönetmelikte belirtilen süreden daha fazla izinsiz ara veren veya söz konusu izni amacı dışında kullandığı tespit edilen kurumların kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir.
Özel öğretim kurumunun;
a)Bakanlıkça onaylı yerleşim planında izinsiz değişiklik yapması,
b) Gerçeğe aykırı reklam ve ilan vermesi veya reklam ve ilanlarda öğrenci resim ve bilgilerini kullanması,
c)Haftalık ders çizelgesi ve programları Bakanlık izni olmadan kurumda uygulaması,
d)Bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmelik ve yönergelerde belirtilen hükümlere aykırı fiillerde bulunması,
e)Mevzuatta belirtilen sayıda personel çalıştırmaması veya mevzuata aykırı personel çalıştırması,
f)14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun genel ve özel amaçları ile temel ilkelerine uymaması,
g)Kurum açma şartlarından herhangi birini kaybetmesi,
h)Mevzuata uygun olarak kapatılmaması,
hâllerinde;(a), (b), (c) ve (d) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin beş katı;(e) ve (f) bentlerindeki fiiller için brüt asgari ücretin on katı ve (g) bendindeki fiil için brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır. Bu fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerindeki fiillerin tekrarı hâlinde idari para cezası miktarı beş kat artırılarak uygulanır ve bu bentlerdeki fiillerin üçüncü kez tekrarlanması hâlinde ise kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir, (h) bendindeki fiilin işlenmesi hâlinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası verilir ve kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir. İdari para cezası, kurum açma iznini vermeye yetkili makam tarafından verilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir....."
13/01/2017 tarih ve 29947 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. Maddesi ile değişik 20/3/2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin "Kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile idari para cezaları " başlıklı değişik 9. maddesinin 1. fıkrasında; "(1) Kanunun 7 nci maddesi hükümlerinde belirtilen durumların gerçekleşmesi hâlinde işlenen fiile göre kuruma idari para cezası uygulanır veya kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyasının incelenmesinden; Tekirdağ İlindeki bazı özel öğretim kurumlarının Milli Eğitim Bakanlığına kayıtlı isimleri ile internet sitesinde kullandıkları isimlerin farklı olduğu hususunda yapılan şikayet üzerine açılan soruşturma sonucu müfettişlerce hazırlanan 02.11.2015 tarihli soruşturma raporunda, Tekirdağ İli, Çorlu İlçesinde bulunan Özel .... Anaokulunun resmi isminin ve kurum isim tabelasındaki isminin "Özel Çorlu .... Anaokulu" olduğu, ancak internet sitesi ekranında "...." isminin kullanıldığının tespiti üzerine, disiplin yönünden okul müdürüne kınama cezası verilmesi, idari yönden ise 5580 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 2. fıkrası uyarınca kurumun on beş (15) gün süre ile geçici olarak kapatılmasının teklif edildiği, söz konusu raporun bir örneği gereği yapılmak üzere Tekirdağ Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün 09.11.2015 tarihli yazısıyla Çorlu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ve Özel Öğretim Kurumları Bölümüne gönderildiği, anılan yazı üzerine Tekirdağ İli, Çorlu İlçesinde bulunan Özel .... Anaokulunun Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 2015-2016 ders yılı bitiminden itibaren on beş (15) gün süre ile kapatılmasına ilişkin Çorlu Kaymakamlığının 24.02.2016 tarih ve 2121280 sayılı işleminin tesis edildiği, bunun üzerine anaokulunun kurucusu olan davacı tarafından bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, idare mahkemesince de işin esasına girilmek suretiyle davaya konu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
Olay tarihinde yürürlükte olan Kanun ve ilgili Yönetmelik maddesi daha sonraki tarihli Kanun ve ilgili Yönetmelik değişikliği ile tamamen değiştirildiğinden, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi Kanun ve Yönetmelik hükmünün uygulanması gerektiği hususunun karara bağlanması gerekmektedir.
Ceza Hukuku kökenli bir ilke olan "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir. Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda idari işlem niteliğindeki yaptırımın da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezadan lehe olan normun uygulanması kuralının bu yaptırımlar yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla, fiilin işlendiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise yaptırım ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Ancak lehe hükmün uygulanması amacıyla verilecek bir iptal kararının başka yaptırımların uygulanmasına engel olmayacağı da tabiidir.
Bu durumda, davacı kurumun müeyyelendirilen fiilinin karşılığı olarak öngörülen geçici kapatma yaptırımının dava devam ederken davacı lehine yapılan Kanun ve Yönetmelik değişikliği ile para cezası yaptırımına bağlandığı görüldüğünden, yeni oluşan hukuki durum dikkate alınarak davacının eylemine uygun olarak para cezası ile cezalandırılması gerekirken kurumun 15 gün süreyle geçici olarak kapatılmasına yönelik olarak tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Bu açıklamalar ışığında; yukarıda belirtili gerekçe ile işlemin iptaline karar verilmesinin gerekmesine karşın, işin esasına girilmek suretiyle iptal hükmü kurulmasına dair mahkeme kararı sonucu itibariyle usul ve yasaya uygun bulunmuştur.
Açıklanan nedenlerle, Tekirdağ İdare Mahkemesi'nce verilen 28/12/2016 gün ve E:2016/595, K:2016/1407 sayılı karara karşı davalı Tekirdağ Valiliğince yapılan istinaf başvurusunun yukarıda yer alan gerekçe yazılmak suretiyle REDDİNE, istinaf yargılama giderlerinin başvuran üzerinde bırakılmasına, istinaf safhasında tahsil edilen yargılama giderlerinin kullanılmayan kısmının resen ilgilisine iadesine, kararın taraflara tebliği için dosyanın ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, 19/10/2017tarihinde temyizi kabil olmamak üzere oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)