(2577 S. K. m. 45) (488 S. K. m. 1, 4, Ek. m. 2) (213 S. K. m. 3, 116, 117, 118, 122, 124)
İSTEMİN ÖZETİ : Davacının, Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Abone İşleri Dairesi Başkanlığı'nca davacı şirkete 2015/83123 ihale kayıt numarası ile ihale edilen “ Su sayaçlarının El Terminali İle Online Okunması Hizmet Alımı” işi ve Mersin Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı'nca davacı şirkete 2016/364287 ihale kayıt numarası ile ihale edilen “Personel Hizmet Alımı” işi dolayısıyla düzenlenen sözleşmeler üzerinden ödediği ihale karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve ödeme damga vergisinin iadesi istemiyle yaptığı düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın; olayda, damga vergisinin konusu olan 2015/83123 ihale kayıt numarası ile davacı şirkete ihale edilen “ Su sayaçlarının El Terminali İle Online Okunması Hizmet Alımı” ile 2016/364287 ihale kayıt numarası ile davacı şirkete ihale edilen “Personel Hizmet Alımı” ihalesine ait sözleşme içeriği işe ilişkin olarak hazırlanan ihale şartnamelerinde, ihalenin yeterlik kriterlerini sağlayan tüm yerli ve yabancı isteklilere açık olduğunun belirtilmesi karşısında anılan işin döviz kazandırıcı faaliyet kapsamına girdiği, bu nedenle de olay tarihinde yürürlükte bulunan 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun ek 2. maddesi uyarınca damga vergisinden istisna olduğu açıktır. Dolayısıyla, söz konusu ihalelere ilişkin olarak davacı şirkette ihale karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve ödeme damga vergisinin tahakkuk ettirilmesin hukuka uyarlık bulunmamaktadır ve davacı tarafından iki ihale kapsamında ödenen 201.247,14-TL ihale karar damga vergisi, 335.294,00-TL sözleşme damga vergisi ve 335.294,00-TL ödeme damga vergisinin davacıya iadesi gerektiği, davacı şirketin haksız yere alınan ihale karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve ödeme damga vergisinin yasal faiziyle birlikte iade istemine gelince; idareyi, eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü tutan Anayasanın 125'inci maddesinin son fıkrası, yargı yeri kararı uyarınca iadesi gereken bir miktar paranın, idarenin tasarrufunda kalan sürede ilgilisi tarafından tasarruf edilememesinden doğan zararın giderilmesini de kapsadığı, iadesi gereken tutar yönünden vergi idaresi ile davacı arasındaki ilişki, iadenin yargı kararıyla hüküm altına alınması nedeniyle yönetilen-idare ilişkisi olmaktan çıkarak, bir borç ilişkisine dönüştüğü, dolayısıyla bu ilişkinin borçlusu tarafından alacaklısına, paranın tasarrufundan yoksun kalınan süre için faiz ödenmesi gerektiği, bu durumda, haksız yere davacıdan tahsil edilen hakediş damga vergisinin, tahsil tarihinden itibaren başlamak üzere Mahkeme kararı uygulanmak suretiyle, davalı idarece iade işleminin yapıldığı tarihe kadar, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uyarınca hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle kabulüne ilişkin Mersin 1. Vergi Mahkemesi'nce verilen 22/03/2018 gün ve E:2017/456, K:2018/426 sayılı kararın, dava konusu işin döviz kazandırıcı faaliyet olarak kabul edilebilmesi için Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan yatırım programında yer alan kamu yatırımlarından olma ve uluslararası ihale konusu edilme şartlarından her ikisini de taşıması gerektiği, dolayısıyla uluslararası ihaleye çıkarılmanın tek başına istisna uygulanması için yeterli olmadığı ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu, dolayısıyla istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. Vergi Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, davacının, Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Abone İşleri Dairesi Başkanlığı'nca davacı şirkete 2015/83123 ihale kayıt numarası ile ihale edilen “ Su sayaçlarının El Terminali İle Online Okunması Hizmet Alımı” işi ve Mersin Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı'nca davacı şirkete 2016/364287 ihale kayıt numarası ile ihale edilen “Personel Hizmet Alımı” işi dolayısıyla düzenlenen sözleşmeler üzerinden ödediği ihale karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve ödeme damga vergisinin iadesi istemiyle yaptığı düzeltme şikayet başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde, mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri; 124. maddesinde de, vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri açıklanmıştır. Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenilebilecek vergi hatası, aynı Kanunun 116 'ncı maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak tanımlanmış 117'nci ve 118'inci maddelerinde de, hesap hataları ile vergilendirme hatalarının neler olduğu gösterilmiş bulunmaktadır.
488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1'inci maddesinin birinci fıkrasında, anılan Kanuna ekli (I) sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tabi olduğu; 4'üncü maddesinin birinci fıkrasında, bir kâğıdın tabi olacağı verginin tayini için o kâğıdın mahiyetine bakılacağı ve buna göre tabloda yazılı vergisinin bulunacağı; Kanuna ekli (1) sayılı Tablonun "II. Kararlar ve Mazbatalar" başlıklı 2. bendinde de; ihale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire veya kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararlarının damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 5035 sayılı Kanun'un 28. maddesi ile eklenen ek 2. maddesinin 1. fıkrasında; “Döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır.”
4. fıkrasında ise; “Bu maddenin uygulanması bakımından döviz kazandırıcı faaliyetlerin neler olduğu ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından birlikte tespit edilir.” denilmektedir.
Bu hükme istinaden 27.2.2004 tarih ve 25386 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Seri No'lu Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında Tebliğ ile 5.12.2008 tarih ve 27075 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4 Seri No'lu Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında Tebliğde anılan Kanun hükmü ile getirilen istisna uygulamasına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.
Sözü edilen yasal düzenlemelere göre düzeltme yolu, vergiye ilişkin hesaplarda, matrah ve miktar hatası bulunması yahut mükerrer vergi istenmesi şeklinde, vergilendirmede ise mükellefin şahsında, mükellefiyette, verginin mevzuunda ve döneminde yapılmış hataların varlığı halinde izlenebilecek bir idari başvuru yolu olup vergi yükümlülerince, vergilendirmeye ilişkin bir olayın düzeltme yoluyla yargı önüne getirilebilmesi ve vergi hatasının varlığından söz edilebilmesi için, hukuksal sorun olarak çözümlenmesi gerekmeyen açık ve mutlak bir hata bulunduğunun belirlenebilmesi gerekir.
Başka bir anlatımla, idareden düzeltilmesi talep edilebilecek vergi hataları, kendisinden düzeltme isteminde bulunulan idari makamın veya uyuşmazlık halinde yargı yerinin, 213 sayılı Kanunun 3'üncü maddesinde öngörülen yorum tekniklerine başvurmadan, ilk bakışta anlayabileceği açıklıktaki vergilendirme yanlışlıklarıdır.
Olayda; Kahramanmaraş Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Abone İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından ihalesi yapılan 2015/83123 ihale kayıt numaralı “Su sayaçlarının El Terminali İle Online Okunması Hizmet Alımı” işinin ve Mersin Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından ihalesi yapılan 2016/364287 ihale kayıt numaralı “Personel Hizmet Alımı” işinin davacı şirket lehine sonuçlandığı, söz konusu işlerin döviz kazandırıcı işlem niteliğinde olduğu iddiasıyla bu işlere ilişkin olarak ödenen ihale karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve ödeme damga vergisinin iadesi istemiyle sırasıyla 16.01.2017 tarih ve 2159, 2160 kayıt sayılı dilekçelerle İstiklal Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne başvuruda bulunduğu, bu başvuruya cevaben verilen 02.02.2017 tarih 2425 sayılı yazıyla başvurunun reddedilmesi üzerine 24.02.2017 ve tarih 36969 ile 36914 sayılı dilekçelerle Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'na şikayet yoluyla başvuruda bulunduğu, bu başvurulara 60 günlük yasal süre içerisinde cevap verilmeyerek zımnen reddedildiğinden bahisle iş bu zımnen ret işleminin iptali ve idarece tahsil edilen ihale karar damga vergisi, sözleşme damga vergisi ve ödeme damga vergisinin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle 25.05.2017 tarihinde davanın özeti kısmında belirtilen gerekçelerle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmakta olup, uyuşmazlığın çözümü; davacının üstlendiği ihale ve bu ihale sonucunda yapılacak işin, döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında olup olmadığı hususunun hukuki nitelemesinin yapılmasına bağlı olduğu, bunun ortaya konulabilmesi ise, 488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1'inci, 4'üncü ve ek 2'nci maddeleri ile 1 Seri No'lu ve 4 Seri No'lu Döviz Kazandırıcı Faaliyetlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası Uygulaması Hakkında Tebliğde yer alan hükümlerin değerlendirilmesine ve yorumlanmasına bağlı olduğu açıktır.
Bu durumda, davacı iddiaları ve bu iddialar çerçevesinde ortaya çıkan uyuşmazlık, herhangi bir kuşku ya da hukuki tartışmaya meydan bırakmayacak şekilde nitelendirilebilecek açık bir vergi hatası kapsamında olmayıp, hukuki bir ihtilaf niteliğinde olduğundan diğer bir ifadeyle, ihtilafın çözümü maddi olayların ve mevzuatın değerlendirilmesi ve yorumunu gerektirmesi nedeniyle, uyuşmazlığın, düzeltme ve şikayet kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne, Mersin 1. Vergi Mahkemesi'nce verilen 22/03/2018 gün ve E:2017/456, K:2018/426 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.210,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye ödenmesine, mahkeme aşamasında davacı tarafından karşılanan 126,50-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında davalı idare tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 77,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, Harçlar Kanunu uyarınca 35,90-TL maktu karar harcının davacıdan tahsiline, artan posta ücretinin karar kesinleştikten sonra istinaf başvurusunda bulunan davalı idareye iadesine, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 13.07.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)