(2577 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Ankara 15. İdare Mahkemesi'nce verilen 12/10/2018 günlü, E:2017/3581, K:2018/1869 sayılı kararın; hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesince dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, Ankara İli, Mamak İlçesi, ..... Mahallesi 37857 ada 1 no'lu parsele ilişkin 20.05.1993 tarih ve 743 sayılı Islah İmar Planında, Emsal E: 0.50, maksimum yükseklik Hmax: 8.30 m yapılaşma şartlarına sahip Ticaret Alanı kullanımını, E=0,50 Yençok=Serbest yapılaşma koşullarında Akaryakıt-LPG ve Servis İstasyonu kullanımına dönüştüren ve 12.05.2017 tarih ve 1001 sayılı Büyükşehir belediye meclisi kararınca onaylanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği alan kullanım türü kararı, yapılaşma koşulları ve plan notları doğrultusunda plan kademelenmesine uygun biçimde hazırlanan ve Mamak Belediye Meclisinin 02.10.2017 tarih ve 516 sayılı kararı ile tadilen uygun bulunan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin reddedilmesi ve 12.05.2017 tarih ve 1001 sayılı meclis kararıyla onaylanan Nazım İmar Planı değişikliğinin iptal edilerek önceki imar durumuna dönülmesine yönelik alınan 27.11.2017 tarih ve 2286 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince, yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporla dosyanın birlikte değerlendirilmesinden; Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği`nin Mesafe Kısıtlamaları başlıklı 45. Maddesine uygun olarak aynı yönde bir kilometreden az mesafe içinde mevcut bir Akaryakıt ve/veya LPG istasyonu bulunmadığı, dava konusu 37857 ada 1 sayılı parsele en yakın akaryakıt istasyonunun yaklaşık 1 km kuzey doğuda ..... Caddesi üzerinde yer aldığı, fakat bu akaryakıt istasyonunun dava konusu parsel ile aynı yönde yer almadığı, dava konusu parselin kuzeyinden 20 m ve doğusundan 17 m genişliğinde iki ana ulaşım arterinin geçtiği, doğusunda resmi kurum, güneydoğusunda sağlık tesisi gibi iki kamusal kullanımın yer aldığı, sadece güney yönünde yer alan ..... Sokağına cepheli 4 adet konut kullanımlı binanın bulunduğu düşünüldüğünde, konut alanları içinde yer almaması ve iki önemli arter üzerinde yer alması açısından dava konusu parselin Akaryakıt-LPG ve Servis İstasyonu kullanımına uygun olduğu, yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile Emsal E:0.50, maksimum yükseklik Hmax:8.30 m yapılaşma şartlarına sahip Ticaret Alanı kullanımı E:0,50 Yençok:Serbest yapılaşma koşullarında Akaryakıt LPG ve Servis İstasyonu kullanımına dönüştürüldüğü, yapılan değişiklik ile Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinde kentsel çalışma alanları gösterimi altında yer alan Ticaret Alanı bir başka kentsel çalışma alanı türü olan Akaryakıt ve Servis İstasyonu Alanı kullanımına çevrildiği, yapılan bu değişiklik ile dava konusu parselin bulunduğu bölgeye ek bir nüfus getirilmediği, emsal değeri 0.50 olarak sabit tutularak yapı yoğunluğunun arttırılmadığı, bu bakımdan yapılan değişiklik olumsuz bir durum içermemekle birlikte yapı yüksekliğinin serbest bırakılması ile plan notlarının 1 maddesinde sayılan kullanımlar birlikte düşünüldüğünde önceki planın belirlemiş olduğu 8.30 m. den daha yüksek ve çevrede yer alan 4 katlı yapılaşma ile uyumlu olmayan bir yapılaşmanın önünün açıldığı, plan değişikliğine yönelik 12.05.2017 tarih ve 1001 sayılı kararda da belirtildiği gibi plan notlarında bu alan içinde yer alabilecek kullanımlara depo ve ticari birim kullanımı dahil edilerek Akaryakıt-LPG ve Servis İstasyonu Alanı içerisinde yer alması uygun olmayan kullanımlara yer verildiği, “±0.00 kotu altı katlar emsal haricidir” plan notu ile de Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak bodrum katta yer alan fakat emsale dahil olması gereken kullanımlar emsal dışı bırakılarak gizli emsal artışı yapıldığı,fakat bu olumsuzluklara rağmen söz konusu plan değişikliğine yasal askı süresi içerisinde yapılan 9 adet itirazın Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 14.07.2017 günlü, 1495 sayılı kararı ile reddedildiği ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin kesinleştiği, 1/1000 Ölçekli nazım imar planı değişikliği yönünden;5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununa göre nazım plâna uygun olarak uygulama imar plânlarını hazırlamak ilçe belediyesinin görevi olduğundan dava konusu taşınmaz maliki ..... Grup Mühendislik İnş. Pet. Otomotiv Gıda İth. İhr. San ve Tic. Ltd, Şti. hazırlattığı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğini uygun görülmek üzere Mamak Belediyesine sunduğu, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde belirtilen plan kademelenmesine, 1/5000 ölçekli Nazım imar planı değişikliği ilke ve esaslarına uygun olarak, E:0,50 Yençok:Serbest yapılaşma koşullarında, 1993 onaylı imar planında olduğu şekli ile 20 metrelik yoldan 10 metre 17 metrelik yoldan 10 metre diğer yönlerden 5 metre Yapı Yaklaşma Mesafeleri verilerek ve Nazım imar planında da yer alan 11 adet plan notu içerecek şekilde hazırlandığı,Mamak Belediye Meclisinin 02.10.2017 tarih ve 516 sayılı kararında, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı kararları ve “Karayolları Kenarında Yapılacak Ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik hükümlerine Uyulacaktır” şeklindeki 10 nolu plan notu çerçevesinde bu yönetmelikte yer alan tesisin kavşak mesafesine 50 m., ve tesisler bünyesindeki yapıların cephe hattı ile karayolu sınır çizgisi arasındaki mesafenin en az 25 m. olması yönündeki hükümlerini dikkate alarak yapı yaklaşma mesafelerini yeniden düzenleyen “Yapı yaklaşma mesafelerinin ilgili Yönetmelik doğrultusunda 20 metrelik yoldan 25 metre, 17 metrelik yoldan minimum 50 metre, 7 ve 10 metrelik yollardan 5 metre çekme mesafelerine uyulacaktır." Şeklinde, 11 adet plan notuna ilave olarak, 12 nolu plan notu eklentisi yaparak tadilen uygun görüldüğü, Mamak Belediyesi 1/5000 ve bu plana uygun olarak hazırlanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği plan notlarında yer alması nedeniyle hassasiyet göstererek, 20 ve 17 metre genişliğinde iki önemli arterin kavşak oluşturduğu bir noktada yer alan Akaryakıt LPG ve Servis İstasyonunun yapı yaklaşma mesafelerini kavşak notasından 50 ve cephe aldığı yoldan 25 m olacak şekilde belirlemesinin ve böylece tesis için de yapılacak yapıları parselin güney batı köşesinde sınırlı bir alanda konumlandırmasının, kavşak noktasındaki görüş mesafesinin ve parsel içindeki doluluk boşluk oranının boş alanlar lehine artırılması yönünden olumlu olduğu,Mamak Belediyesinin 02.10.2017 tarih ve 516 sayılı kararı ile tadilen uygun bulunan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliğine yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından alınan ve dava konusu olan 27.11.2017 tarih ve 2286 nolu kararla Uygulama İmar Planı Değişikliğinin reddedildiği, yürürlükte bulunan kesinleşmiş 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği iptal edilmiş ve parselin önceki imar durumu olan Emsal E: 0.50, maksimum yükseklik Hmax: 8.30 m yapılaşma şartlarına sahip Ticaret Alanı kullanımı geri döndürülmesine karar verildiği,uygulama imar planı değişikliğinin reddedilmesinde, Ulaşım Dairesi Başkanlığınca düzenlenen 2016113 sayılı Geçiş Yolu Ön İzin Belgesi kapsamında söz edilen parselin kavşak başlangıcından 50 metre çekilmesi görüşünün parselin geçiş yolunu aldığı araç yolundan giriş çıkışı ve kavşak başlangıcına olan mesafeye ilişkin olduğu, yapı yaklaşma mesafelerine ilişkin olmadığı; dolayısıyla parseldeki yapı yaklaşma mesafelerine yönelik olarak değerlendirilmesinin uygun olmadığı; karayolu sınır çizgisinden 25 metre olarak belirlenmiş olan yapı yaklaşma mesafesinin, karayolları bakım ağında olan yollara yönelik olduğu; plan değişikliğine konu parselin ise 20 metrelik kent içi-yol statüsündeki yoldan giriş-çıkış alıyor olduğu, dolayısıyla geçiş yolunu aldığı yoldan 10 m. olarak belirlenmiş olan yapı yaklaşma mesafesinin aykırılık oluşturmadığı yönündeki değerlendirmenin etkili olduğu, 12 nolu plan notu iptal edilerek uygulama imar planının tadilen onaylanmasının mümkün olduğu anlaşıldığından Ankara İli, Mamak İlçesi, ..... Mahallesi 37857 ada 1 no'lu parsele ilişkin 20.05.1993 tarih ve 743 sayılı Islah İmar Planında, Emsal E: 0.50, maksimum yükseklik Hmax: 8.30 m yapılaşma şartlarına sahip Ticaret Alanı kullanımını, E=0,50 Yençok=Serbest yapılaşma koşullarında Akaryakıt-LPG ve Servis İstasyonu kullanımına dönüştüren ve 12.05.2017 tarih ve 1001 sayılı Büyükşehir belediye meclisi kararınca onaylanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği alan kullanım türü kararı, yapılaşma koşulları ve plan notları doğrultusunda plan kademelenmesine uygun biçimde hazırlanan ve Mamak Belediye Meclisinin 02.10.2017 tarih ve 516 sayılı kararı ile tadilen uygun bulunan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin reddedilmesi ve 12.05.2017 tarih ve 1001 sayılı meclis kararıyla onaylanan Nazım İmar Planı değişikliğinin iptal edilerek önceki imar durumuna dönülmesine yönelik alınan 27.11.2017 tarih ve 2286 sayılı dava konusu işlemin imar mevzuatına, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiş, bu karara karşı davalı idare tarafından istinafa başvurulmuştur.
Dosyanın incelenmesinden, Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 26.11.2015 günlü, 2617 sayılı kararı ile mülkiyeti Ankara Büyükşehir Belediyesine ait 37857 ada,1 sayılı parselin 26.11.2015 tarihinde yapılan ihale ile davacı şirkete satıldığı, parselin 20.05.1993 tarih ve 743 sayılı Islah İmar Planında, Emsal E: 0.50, maksimum yükseklik Hmax: 8.30 m yapılaşma şartlarına sahip Ticaret Alanı kullanımında kaldığı, parsele yönelik olarak yapılan ve 12.05.2017 tarih ve 1001 sayılı Büyükşehir Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen nazım imar planı değişikliği ile E=0,50 Yençok=Serbest yapılaşma koşullarında Akaryakıt-LPG ve Servis İstasyonu kullanımına dönüştürüldüğü, Mamak Belediye Meclisinin 02.10.2017 tarih ve 516 sayılı kararı ile tadilen uygun bulunan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanmak üzere Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na gönderilmesi üzerine Büyükşehir Belediye Başkanlığınca reddedilerek, 12.05.2017 tarih ve 1001 sayılı meclis kararıyla onaylanan Nazım İmar Planı değişikliğinin iptal edilerek önceki imar durumuna dönülmesine yönelik 27.11.2017 tarih ve 2286 sayılı dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Dosyada yer alan bilirkişi raporunda, davalı idare tarafından iptal edilen 12.05.2017 onaylı nazım imar planına yönelik olarak yapı yüksekliğinin serbest bırakılması ile plan notlarının 1 maddesinde sayılan kullanımlar birlikte düşünüldüğünde önceki planın belirlemiş olduğu 8.30 m. den daha yüksek ve çevrede yer alan 4 katlı yapılaşma ile uyumlu olmayan bir yapılaşmanın önünün açıldığı, plan notlarında bu alan içinde yer alabilecek kullanımlara depo ve ticari birim kullanımı dahil edilerek Akaryakıt-LPG ve Servis İstasyonu Alanı içerisinde yer alması uygun olmayan kullanımlara yer verildiği, “±0.00 kotu altı katlar emsal haricidir” plan notu ile de Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği hükümlerine aykırı olarak bodrum katta yer alan fakat emsale dahil olması gereken kullanımlar emsal dışı bırakılarak gizli emsal artışı yapıldığı yolunda belirlemeler yapılmış olmasına rağmen salt sözü edilen plana yapılan itirazlar reddedilerek planın kesinleştiğinden bahisle bu plana uygun olarak uygulama imar planı değişikliği yapılması gerektiği sonucuna varılmış ve itiraza konu İdare Mahkemesi kararında da bu hukuki değerlendirme esas alınmak suretiyle hüküm kurulmuş ise de, idarenin hukuka aykırı işlemlerini her zaman geri alabileceği idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.
Bu durumda, davalı idare tarafından imar mevzuatına aykırı olarak 12.05.2017 tarih ve 1001 sayılı Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile kabul edildiği anlaşılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı iptal edilerek bu doğrultuda hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylanmamasına ilişkin dava konusu 27.11.2017 tarih ve 2286 sayılı dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarece yapılan istinaf başvurunun kabulü ile Ankara 15. İdare Mahkemesi'nce verilen 12/10/2018 günlü, E:2017/3581, K:2018/1869 sayılı kararın KALDIRILMASINA, 2577 sayılı Kanunun 45/4. maddesi uyarınca esası incelenen davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan mahkeme aşamasına ait 2.244,90 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasına ait 116,10 TL yargılama giderleri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.090,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine, artan bilirkişi ücretinin istemi halinde davacıya iadesine, 2577 sayılı Yasanın 45. maddesinin 6. fıkrası kapsamında bulunmayan karara karşı tebliğini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 17/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)