(4857 S. K. m. 45)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı tarafından, Van İl sınırları dahilinde açık bulunan engelli işçi kontenjanı için 02/06/2016 tarihinde yapılan mülakat sınavında yedek 2. sırayı kazandığına ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğü 11.Bölge Müdürlüğü'nün 14/06/2016 tarih ve E.143740 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, davacının girdiği sözlü/mülakat sınavında her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalı, davalı idare tarafından 02/06/2016 tarihinde yapılan sözlü sınavda her aday için sınav kurulunun her üyesi tarafından ayrı ayrı not verilerek verilen notların aritmetik ortalaması alınması ve yapılan not takdirinin ayrı ayrı gösterecek şekilde tutanağa bağlanması gerekirken sözlü sınav komisyonu tarafından adaylara tek bir notun verildiği, ilgili Yönetmeliğin "Sınav kurulu ve görevleri" başlıklı 18. maddesinin (3.) fıkrasında sadece sözlü sınav yapılması halinde adayın KPSS puanının yüzde yetmişi, sözlü sınavının yüzde otuzunun alınacağının belirtilmesine rağmen sınav komisyonunca yukarıda izah edilen Yönetmelik hükümleri doğrultusunda KPSS puanının ve sözlü sınavın birlikte değerlendirilmediği, nihai başarı listesinin sadece adayların mülakat sınavında aldığı notlar üzerinden oluşturulduğu anlaşıldığından, 02/06/2016 tarihinde yapılan mülakat sınavında davacının yedek 2. sırayı kazandığına ilişkin dava konusu işlem de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle iptali yönündeki Van 1. İdare Mahkemesi'nin 25/10/2017 gün ve E:2016/1047, K:2017/2169 sayılı kararının; Van 11. Bölge Müdürlüğü'ne bağlı Van İl sınırları dahilindeki iş yerlerinde açık bulunan 8 işçi (engelli) kontenjanının kapatılması ile ilgili Türkiye İş Kurumu Van İl Müdürlüğü tarafından gönderilen nihai listede (24 engelli ve öncelikli) ad ve soyadı bulunanların adreslerine tebligat yapıldığı, 02/06/2016 tarihinde yapılan sözlü sınava toplam 12 kişinin katıldığı, bu kişilerden 8 kişinin asıl, 4 kişinin ise yedek olarak sınavı kazandığı, davacının da yedek 2. sırada listede yer aldığı, asıl listede yer alan kişilerin tümünün görevlerine başladığı, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf aşamasında savunma dilekçesi verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, davacı tarafından, Van İl sınırları dahilinde açık bulunan engelli işçi kontenjanı için 02/06/2016 tarihinde yapılan mülakat sınavında yedek 2.sırayı kazandığına ilişkin Karayolları Genel Müdürlüğü 11. Bölge Müdürlüğü'nün 14/06/2016 tarih ve E.143740 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
09/08/2009 gün ve 27314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1.maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, kamu kurum ve kuruluşlarına, iş kanunları hükümlerine göre çalıştırılmak üzere, sürekli veya geçici işçi alınmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." hükmüne, "İşe göndermede öncelikli olanlar" başlıklı 5.maddesinin (ç) bendinde, "Kamu kurum ve kuruluşlarının sürekli işçi kadrolarında çalışırken, disiplin soruşturması veya 4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendi gereğince hizmet akdinin feshi dışında bir neden ile iş akdi feshedilenler."ibaresine, aynı maddenin (7.) fıkrasında, "Öncelik hakkına sahip olanlarda KPSS’ye girme zorunluluğu aranmaz." kuralına, "Taleplerin Kurum tarafından karşılanması esasları" başlıklı 10.maddesinin (2.) fıkrasında, "KPSS’de başarılı olmak veya öncelikli gönderme hakkına sahip olmak, işe yerleştirmede tek başına bir hak teşkil etmez." kuralına, "Sınav" başlıklı 17. maddesinde; "(1) Kamu kurum ve kuruluşları işe yerleştirilecek kişileri, Kurum tarafından gönderilen listelerdeki adaylar arasında yapacağı sınav ile belirler. Sınav; yazılı veya sözlü yöntemlerinden biri veya ikisi kullanılarak, mesleki bilgi ve becerilere ilişkin konulardan yapılır. (2) Sınav, kamu kurum ve kuruluşlarınca, Kurum tarafından gönderilen listelerin ulaşmasını müteakip otuz gün içinde yapılır. (3) Özürlülere yönelik sınavlar, özür grupları ve ulaşılabilirlikleri göz önüne alınarak uygun ortamlarda yapılır. Sınavın şekli ve soruları, mesleki bilgi ve görevle ilgili bilgi ve becerilerine ilişkin konularda işitme ve/veya dil ve konuşma, zihinsel özürlüler için öğrenme ve algılama düzeyleri ile dil gelişimleri ve sözel iletişim güçlükleri esas alınmak suretiyle belirlenir." kuralına ve "Sınav kurulu ve görevleri" başlıklı 18. maddesinde de; "(1) Sınav kurulu kamu kurum veya kuruluşlarının atamaya yetkili amirinin görevlendireceği bir başkan ve dört üyeden oluşur. Özürlüler için oluşturulacak sınav kurulunda, üyelerden biri ...... Konfederasyonunca belirlenir. Özürlüler için oluşturulacak sınav kurulu üyelerine toplantı gün, saat ve yeri, toplantı gününden en az beş gün önce yazılı olarak bildirilir. (2) Sınav kurulu; sınavın yapılacağı yerleri önceden belirler, sözlü sınavlar hariç olmak üzere sınav sorularını ve cevap anahtarlarını hazırlar ve mühürlü bir zarfta saklar, sınav sonuçlarını değerlendirir. (3) Adayın başarı puanı; hem yazılı hem de sözlü sınav yapılması halinde, adayın KPSS puanının yüzde ellisi, yazılı sınav puanının yüzde otuzu, sözlü sınav puanının yüzde yirmisi; sadece yazılı ya da sadece sözlü sınav yapılması hâlinde adayın KPSS puanının yüzde yetmişi, yazılı veya sözlü sınav puanının yüzde otuzudur. Başarı puanı en yüksek olan adaydan başlanmak suretiyle açık iş sayısı kadar asıl ve aynı sayıda yedek adayın isimlerini kapsayan bir liste belirlenerek ilan edilir. Sınav sonuçlarına ilişkin itirazlar sınav kurulunca incelenir. (4) Sınav kurulu tarafından, başvuruda refakatçi talebinde bulunan özürlüler için, özür gruplarının özellikleri dikkate alınarak refakatçi görevlendirilir." hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, işe girmede öncelikli olarak bildirilen davacının Van İl sınırları dahilinde açık bulunan engelli işçi kontenjanı için 02/06/2016 tarihinde yapılan mülakat sınavında yedek 2. sırada yer alması üzerine davacı tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü 11.Bölge Müdürlüğü'nün 14.06.2016 tarih ve E.143740 sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davalı idare tarafından Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince 4857 sayılı İş Kanununa tabi sürekli işçi statüsünde çalıştırılmak üzere 8 adet engelli işçi alınmasına karar verildiği, bu konuda talep üzerine Türkiye İş Kurumu Van İl Müdürlüğü tarafından davalı idareye KPSS puan sırasına göre 24 engelli işçi ve 5 öncelikli işçi isimlerinin ve adreslerinin bildirildiği, isimleri bildirilen kişilerin adreslerine mülakat gün ve saatini bildirir tebligatlar yapıldığı, 02/06/2016 tarihinde yapılan mülakat sınavına Türkiye İş Kurumu Van İl Müdürlüğü'nce bildirilen 24 engelli adaydan 9 kişinin, öncelikli listede bulunan 5 adaydan ise 4 kişinin katıldığı, bu 4 kişi arasında yer alan bir kişinin de hem Van İlinde yapılan hem de Muş ilinde yapılan mülakat sınavına katıldığının tespit edilmesi üzerine sınavının iptal edildiği, sınav komisyonunun bir başkan ve dört üyeden oluştuğu, sınava katılanlara 4 ya da 5 sorunun sorulduğu, sorulan soruların ve adayların sorulara verdiği cevapların mülakat formunda yer aldığı, adaylar tarafından verilen cevaplara göre komisyon üyeleri tarafından tek bir notun verildiği, davacıya ait bilgi ve belgelerin incelenmesinden de; davacının, Türkiye İş Kurumu Van İl Müdürlüğü'nce bildirilen 5 kişilik öncelikli listede yer aldığı, %71 engelli olduğuna dair sağlık kurulu raporunun bulunduğu, mülakat sınavında sınav komisyonu tarafından davacıya "Atatürk İlkeleri, Türkiye'nin gündemi, KGM'yi niye tercih ettiniz, Ülkemiz kaç coğrafi bölgeye ayrılır?" şeklinde 4 sorunun sorulduğu, davacı tarafından verilen cevapların sınav kağıdına yazıldığı, sınav komisyonu tarafından davacıya 83 puan takdir edildiği, adayların sözlü/mülakat sınavı neticesinde aldığı puanların en yüksekten düşüğe doğru sıralanması sonucu nihai başarı listesinin oluşturulduğu, 8 kişinin asil, 4 kişinin de yedek listede isimlerinin bulunduğu, davacının da yedek 2. sırada yer aldığı görülmektedir.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Bu itibarla, davacının girdiği sözlü/mülakat sınavında her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.
Bu durumda, davalı idare tarafından 02/06/2016 tarihinde yapılan sözlü sınavda her aday için sınav kurulunun her üyesi tarafından ayrı ayrı not verilerek verilen notların aritmetik ortalaması alınması ve yapılan not takdirinin ayrı ayrı gösterecek şekilde tutanağa bağlanması gerekirken sözlü sınav komisyonu tarafından adaylara tek bir notun verildiği, ilgili Yönetmeliğin "Sınav kurulu ve görevleri" başlıklı 18. maddesinin (3.) fıkrasında sadece sözlü sınav yapılması halinde adayın KPSS puanının yüzde yetmişi, sözlü sınavının yüzde otuzunun alınacağının belirtilmesine rağmen sınav komisyonunca yukarıda izah edilen Yönetmelik hükümleri doğrultusunda KPSS puanının ve sözlü sınavın birlikte değerlendirilmediği, nihai başarı listesinin sadece adayların mülakat sınavında aldığı notlar üzerinden oluşturulduğu, keza öncelik hakkına sahip olan adaylardan KPSS puanının aranmıyor olması açık hükmü karşısında davacının da öncelik hakkına sahip olarak sınava başvurmuş olması nedeniyle, davacı ve diğer öncelik hakkında sahip olanların başarı puanlarının belirlenmesinde sadece sözlü sınavlarının dikkate alınması gerektiği anlaşıldığından, 02/06/2016 tarihinde yapılan mülakat sınavında davacının sırasının yedek 2. sıra olarak belirlenmesine ilişkin dava konusu işlem de hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, bu durumun davacının sözlü sınavı kazandığı ve atanacağı sonucunu doğurmayacağı, bu karar üzerine davacının yeniden sözlü sınava alınarak sözlü sınavda sınav kurulunun her üyesi tarafından yapılan not takdirini ayrı ayrı gösterecek şekilde tutanağa bağlanacağı ve ilgili Yönetmelik hükümleri doğrultusunda adayların KPSS puanının ve sözlü sınav puanının birlikte değerlendirilerek ve öncelikli adayların ise sadece sözlü sınav puanları dikkate alınarak sınavı kazananlara ilişkin nihai listenin yeniden belirleneceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle; Van 1. İdare Mahkemesi'nin 25/10/2017 gün ve E:2016/1047, K:2017/2169 sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda yazılı gerekçeyle reddine, aşağıda dökümü yapılan 71,00-TL yargılama giderinin istinaf yoluna başvuran üzerinde bırakılmasına, artan posta avansların taraflara iadesine, bu kararın kesin olduğunun taraflara bildirilmesine, 02/04/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)