(2577 S. K. m. 45) (3269 S. K. m. 19) (Uzman Erbaş Yönetmeliği m. 6)
İSTEMİN ÖZETİ: Ankara 13. İdare Mahkemesi'nce verilen 26.02.2018 gün ve E:2017/668, K:2018/390 sayılı kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İdare Mahkemesi kararı hukuka uygun bulunduğundan istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesince, 25.09.2018 günlü ara kararı cevabının geldiği görülerek 2577 sayılı Yasanın değişik 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek, gereği görüşüldü:
Dava, davacı tarafından, Ankara Güvercinlik Jandarma Lojistik Komutanlığı Jandarma Teknik ve Yardımcı Sınıflar Eğitim Merkezinde Uzman Çavuş rütbesinde Kursiyer olarak eğitim görmekte iken sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 20.01.2017 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Ankara 13. İdare Mahkemesi'nin 26.02.2018 gün ve E:2017/668, K:2018/390sayılı kararıyla; Mahkemelerinin 14.03.2017 tarihli ara kararı uyarınca davalı idare tarafından gönderilen ve davacı hakkında yapılmış olan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının incelenmesinden, davacının kişisel bilgilerinin yer aldığı bir sayfalık bilgi notunda; 17-25 Aralık sonrası (23.05.2016 tarihinde) davacının Bank ........'da müşteri durumu aktif ibaresi ile yer aldığı yönünde bilgi verildiği görüldüğünden, davacının atanacağı görevin önem ve özelliği dikkate alındığında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu sonuçlanmadığından bahisle atama işleminin iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Davacı tarafından, güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasını gerektirecek hiçbir olumsuz eylem, tutum ve davranışının bulunmadığı, Bank ........'da hesabı bulunduğu bilgisinin çalıştığı şirket nedeniyle maaş hesabından kaynaklandığı, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülmekte ve istinaf yoluyla Mahkeme kararının kaldırılması istenilmektedir.
4045 sayılı Güvenlik Soruşturması, Bazı Nedenlerle Görevlerine Son Verilen Kamu Personeli ile Kamu Görevine Alınmayanların Haklarının Geri Verilmesine ve 1402 Numaralı Sıkıyönetim Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 1. maddesinde; "Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması; kamu kurum ve kuruluşlarında, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ve ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılır. Devletin güvenliğini, ulusun varlığını ve bütünlüğünü iç ve dış menfaatlerinin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgeler ile gizlilik dereceli kamu personeli ile meslek gruplarının tespiti, birim ve kısımların tanımlarının yapılması, güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının usul ve esasları ile bunu yapacak merciler ve üst kademe yöneticilerinin kimler olduğu Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulacak yönetmelik ile düzenlenir." hükmüne yer verilmektedir.
Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin amacını düzenleyen 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları halinde Devletin güvenliğinin, iç ve dış menfaatlerinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının gizlilik dereceli birim ve kısımlarını belirlemek, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, emniyet ve istihbarat teşkilatlarında, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel hakkında yapılacak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını düzenlemektir." hükmü düzenlenmekte ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının yapılmasında gözetilecek genel ilkeler ve uyulacak genel esaslar hakkında kurallara yer verilmektedir.
3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 19. maddesinde yer alan; "Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri görevde başarısız olma ve kendilerinden istifade edilememe halleri ve bunlara yapılacak işlem şekli, sözleşmenin uzatılmasında uygulanacak esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanacak esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içerisinde Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca müştereken çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir." hükmüne istinaden 20/09/2005 tarih ve 20942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin "Personelde aranacak nitelikler" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendinde;"İcra edilen temel askerlik eğitimini başarıyla tamamlayanlardan güvenlik soruşturması uygun olmak veya ilk atamaları doğrudan doğruya kıt’a veya birliklere yapılan uzman erbaşlar için güvenlik soruşturması uygun olmak."hükmü,
Aynı maddenin (ı) bendinde; Ayrıca;
"1) Verilen ceza, ertelense, seçenek yaptırımlara çevrilse, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilse veya affa uğrasa dahi; Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlâk kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat, isyan suçlarından dolayı yahut 22/5/1930 tarihli ve 1632 sayılı Askerî Ceza Kanununun 148 inci maddesinde yazılı suçlardan mahkûm olmamak, ",2) Taksirli suçlar hariç olmak üzere diğer suçlardan adlî veya askerî mahkemeler tarafından otuz günden daha fazla süreli hürriyeti bağlayıcı bir ceza ile mahkûm olmamak, 3) Taksirli suçlar nedeniyle altı ay veya daha fazla süre ile hürriyeti bağlayıcı bir cezaya mahkûm olmamak."hükmü, ikinci fıkrasında, "Uzman erbaş olmak için gerek muvazzaflık görevini yaptığı sırada, gerekse terhislerini müteakip başvuruda bulunan ve alınmaları uygun görülen personelin, güvenlik soruşturmaları; kuvvet komutanlıkları veya Jandarma Genel Komutanlığı yahut Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından yaptırılır. Temel askerlik eğitimi sırasında güvenlik soruşturması sonuçlanmayanların eğitimleri devam ettirilir. Bunlardan güvenlik soruşturmaları olumlu sonuçlananlar göreve başlatılır, olumsuz sonuçlananların ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ile ilişiği kesilir. Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşüren veya askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak eylemlerde bulunanlar ile tutum ve davranışları ile yasa dışı siyasi, yıkıcı, bölücü ideolojik görüşü benimseyenler, uzman erbaş olarak istihdam edilmezler." hükmü düzenlenmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Ankara Güvercinlik Jandarma Lojistik Komutanlığı Jandarma Teknik ve Yardımcı Sınıflar Eğitim Merkezinde Uzman Çavuş rütbesinde Kursiyer olarak eğitim görmekte olan davacının, davalı idare tarafından gönderilen bilgide güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında, Bank ........'da hesap açanlar arasında hesap açma tarihi (23.05.2016) Bank ........'da müşteri durumu aktif ibaresi ile yer aldığı yönünde tespit bulunması nedeniyle sözleşmesinin feshedilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Somut olayda; dava konusu işlemin nedeni olarak, davacı hakkında yapılmış olan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasında, ''davacının Bank Asyada hesap açanlar arasında ''Hesap Açma Tarihi: 23.05.2016, Müşteri Durumu:Aktif ibaresi ile yer aldığı'' bilgisi gösterildiğinden, Dairemizin 25/09/2018 tarih ve E:2018/1543 sayılı ara kararı ile; Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonundan, davacının "Bank ........ Katılım Bankası bünyesinde hesabının olup olmadığının sorularak, hesabı/hesapları varsa türü, açılıp kapanma tarihleri, mevcut durumları ile hesap hareketlerini içeren listenin gönderilmesinin istenildiği, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun 23.10.2018 tarihli ve E.20763 sayılı yazısı ekinde gönderilen Müflis ........ Katılım Bankası A.Ş. İflas İdaresi yazısı eki bilgi ve belgelerden, 23.05.2016 tarihinde açılan ve sadece bir adet kayıt bulunan hesapta, (30.06.2016 tarihinde hesabına 6. Ay Maaşı olarak yatırılan 801,61 TL) maaş ödemesi bilgisinin bulunduğu, "Hesap Ekstresi Bilgilerinde" 30.06.2016-09.07.2016 tarihlerinde görülen hesap hareketlerinin Maaş Ödemesi kaydı ile başlayıp, ATM Para Çekme ve Harcama kalemlerinden oluşan 16 adet işlem kaydı olduğu görülmüştür.
Bu durumda, Müflis ........ Katılım Bankası A.Ş. İflas İdaresi yazısı eki bilgi ve belgelerden, davacının Bank ........'daki hesabından sigortalı olarak girdiği işe ait maaş ödemesinin yapıldığının anlaşılması karşısında, salt maaş ödemesinin yapıldığı Bank ........'daki hesabı dikkate alınarak güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırılması suretiyle sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde ve bu işleme karşı açılan davayı reddeden İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun KABULÜNE, Ankara 13. İdare Mahkemesi'nce verilen 26/02/2018 gün ve E:2017/668, K:2018/390 sayılı kararın KALDIRILMASINA; dava konusu işlemin İPTALİNE, toplam 475,30-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Uyarınca belirlenen 1.362,00-TL avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazladan alınan 35.90-TL harç ile artan posta ücretinin karar kesinleştikten sonra davacıya İADESİNE, kararın tebliğinden itibaren30 gün içinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 07/02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)