(4458 S. K. m. 235)
İSTEMİN ÖZETİ: Davacı adına düzenlenen 19.06.2017/ck801 tarih/sayılı para cezası kararı ile 19.06.2017 tarih ve MKG801 sayılı mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazın reddine dair Gürbulak Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün 10.08.2017 tarihli IT000243 ve 2017/547 sayılı işlemlerinin iptali istemiyle açılan davada; davacı tarafından 18.03.2016 tarih ve …… sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle beyan edilen eşyaya ait 29.01.2016 tarihli faturada 629 adet .... markalı ürünlerin CIF kıymetinin 22.437,00-USD olduğu, eşyanın Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünde işlem görerek Türkiye'ye girdiği, davalı idarece eşyanın kıymetinden ve faturasından şüphelenilmesi üzerine araştırma yapıldığı, Kapıkule Tır Gümrük Müdürlüğünde işlem gören …. sayılı TIR karnesi eki faturanın temin edilerek incelendiği, Tır karnesi eki fatura ile uyuşmazlık konusu beyanname eki fatura incelendiğinde eşyanın birim adetleri, ürün kodları ve miktarlarının birebir aynı olduğu, ancak beyanname eki 29.01.2016 tarihli faturada eşyanın CIF kıymetinin 22.437,00 USD, Tır karnesi eki 25.02.2016 tarihli faturada ise eşyanın CIF kıymetinin 320.320,00 EURO olduğunun tespit edildiği, her iki fatura karşılaştırıldığında, Tır karnesi eki faturada göndericinin .... GmbH (Emill-Hoffmann-Str.55-59 50996 Köln), uyuşmazlık konusu beyanname eki faturada da .... GmbH (Emill-Hoffmann-Str.55-59 50996 Köln) adının kayıtlı olduğu, faturalar üzerindeki logonun birebir aynı olduğunun tespit edildiği, Mahkememizce, faturalar, CMR ve tır karnesi üzerinde yapılan incelemede İran'a gönderilmek üzere Kapıkule Gümrük Müdürlüğünden giren eşya ile daha sonra İran'dan Türkiye'ye ithal edilmek suretiyle Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğüne beyan edilen eşyanın aynı eşya olduğu, .... sayılı TIR karnesiyle Avusturya'dan İran'a gitmek üzere Kapıkule Gümrük Müdürlüğünden Türkiye'ye giren eşyaların İran'a geçtikten sonra 15.03.2016 tarihinde Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünde işlem görerek Türkiye'ye getirildiği sonucuna ulaşılmakla, 629 adet .... markalı ürünlere ait kıymetin 22.437,00-USD olduğu hususunun gerçeği yansıtmadığı, eşyanın İthalatta Gözetim Kıymeti Uygulanmasına İlişkin Tebliğde belirtilen gözetim kıymeti ile Kapıkule Gümrük Müdürlüğünden Türkiye'ye girdiği esnada beyan edilen faturada yer alan kıymet olan 320.320,00 EURO karşılaştırıldığında, eşyanın fatura kıymetinin daha yüksek olduğu anlaşıldığından ve eşyanın gözetim kıymeti dava konusu işlemlerde esas alınmadığından gözetim belgesi eksikliğine ilişkin değerlendirme yapılmasına gerek görülmemekle birlikte eşyanın gerçek kıymetinin 320.320,00 EURO olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu para cezası kararının miktarı belirlenirken Kapıkule Gümrük Müdürlüğünde işlem gören Tır karnesi eki faturada yer alan kıymet dikkate alınarak Gümrük Kanunu'nun 235/1-c maddesine istinaden tesis edilen para cezası kararında ve 235/4 maddesine istinaden tesis edilen mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak Erzurum Vergi Mahkemesi'nce verilen 11/07/2018 gün ve E:2017/1220, K:2018/1326 sayılı kararın; hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Erzurum Bölge İdare Mahkemesi Vergi Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, davacı adına düzenlenen 19.06.2017 tarih ve 17CK801 sayılı para cezası kararı ile 19.06.2017 tarih ve MKG801 sayılı mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına vaki itirazın reddine dair Gürbulak Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünün 10.08.2017 tarihli IT000243 ve 2017/547 sayılı işlemlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 235.maddesinin 1.fıkrasının c bendi; "Serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda; c) Eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir." hükmünü, 235.maddesinin 4.fıkrası "Birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir ve eşya 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur. (Ek cümle: 18/1/2017 - 6770/12 md.) Kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararları, bu araçların siciline şerh verilmek suretiyle icra olunarak el koyma ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi işlemlerine devam edilir." hükmünü içermektedir.
Dava konusu beyannamenin tescili tarihinde yürürlükte bulunan 31.12.2015 tarihli 29579 (4.Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “CE” İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nin (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2016/9) "Amaç ve kapsam" başlıklı 1.maddesi,"Bu Tebliğin amacı, Ek-1’de standardı belirtilen ürünlerin, ithalatta ilgili standartlara veya teknik mevzuata uygunluğunun denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." hükmünü, "Tanımlar" başlıklı 3.maddesinin (ç) bendi,"Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (....: Ürün güvenliği ve teknik düzenlemeler mevzuatı uyarınca yürütülen denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk esaslı olarak yapılması amacıyla kurulan internet tabanlı uygulamayı, ifade eder." hükmünü, 3.maddesinin (ı) bendi,"Risk analizi: Ek-1’de yer alan ürünlerin risk derecesini ve fiili denetime yönlendirilip yönlendirilmeyeceğini belirlemek amacıyla, ....’te firma hakkındaki bilgiler; geçmişte yapılan ithalat denetimleri ile piyasa gözetimi ve denetimi sonuçları; üretici veya ithalatçı firma ya da temsilcisi; giriş gümrüğü; ürünün cinsi, markası, modeli, fiyatı ve miktarı; menşe, çıkış, sevk veya ticaret yapılan ülke ve risk tespiti için kullanılabilecek diğer bilgilerden hareketle yapılan işlemi, ifade eder."hükmünü, ".... ve firma tanımlaması" başlıklı 4.maddesi, "Ek-1’de standardı belirtilen ürünlerin ithalat denetimiyle ilgili tüm işlemler .... üzerinden ve risk analizine göre yapılır." hükmünü ihtiva etmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden, gümrük müfettişlerince düzenlenen 21.02.2017 tarih ve 052-B/04 sayılı cevaplı raporda, davacı adına tescilli 18.03.2016 tarih ve .... sayılı göndericisi .... olan serbest dolaşıma giriş beyannamesiyle .... GTİP'li 629 kap 9940 kg televizyon ithal edildiğinin görüldüğü, bahse konu GTİP'in tarife pozisyonu incelendiğinde Ekonomi Bakanlığı tarafından yayımlanan 20.07.2011 tarih ve 2011/8 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğe göre bu GTİP'teki eşyaların, tebliğde gösterilen CIF kıymetin altında birim kıymete haiz olduklarında gözetim uygulamasına tabi olacağının öngörüldüğü, Tebliğ uyarınca eşyaların gözetimli toplam kıymetinin 343.550 USD (982.862,195-TL) olması gerektiği ve yurtdışı giderler dahil bu kıymet üzerinden beyanda bulunulması gerektiği sonucuna varıldığı, firmanın 161.268,925-TL toplam kıymet beyanında bulunduğu, gözetim kıymetlerine göre 821.593,27-TL eksik beyanda bulunulmasının söz konusu olduğu, bu durum karşısında 2016/09 sayılı Genelge uyarınca işlem tesisinin icap ettiğinin bildirilmesi üzerine Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünce yapılan incelemeyle, uyuşmazlık konusu beyannameyle 8528.72.40.00.00 GTİP'inde beyan edilen "televizyon" cinsi eşyaya ilişkin olarak gerçek dışı .... referans numarası beyan edildiği ve gözetim belgesi olmaksızın ithalatın gerçekleştirildiğinden bahisle 19.06.2017 tarih ve 17CK801 sayılı para cezası kararı ile 19.06.2017 tarih ve MKG801 sayılı mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararının tanzim edildiği, anılan kararlara yapılan itirazın bölge müdürlüğünün 10.08.2017 tarihli IT000243 ve 2017/547 sayılı işlemleriyle reddedilmesi üzerine anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu para cezası kararı ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı, yapılan ithalata konu ürünün, “CE” İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nin (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2016/9) ek-2 sayılı listesinde 8528.72.40.00.00 GTİP'li eşyanın denetime tabi olduğu, bu bakımdan davacı tarafından geçerli .... referans numarasının/belgesinin alınması gerektiği halde, kapsam dışı bir ürüne ait .... referans numarasıyla ithalat işlemlerinin tamamlandığı gerekçesiyle alındığından, TAREKS(Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi) uygulamasının ve bu çerçevede .... referans numarasının aranıp-aranmayacağı hususunun, 4458 Sayılı Gümrük Kanunu'nun 235.maddesinin 1.fıkrasının c bendinde belirlendiği şekli ile; eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşlarca verilecek uygunluk veya yeterlilik belgesi kapsamında değerlendirilip-değerlendirilemeyeceğinin tespit ve tayini gerekmektedir.
İsmi ile müsemma olduğu üzere, TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi), kalite ve standartlara uygunluk açısından tüketiciyi korumak amacıyla gerçekleştirilen ithalat ve ihracat denetimlerinin risk esaslı olarak yapılmasına imkan veren web tabanlı bir yazılıp olup, ithalat ve ihracat aşamalarında uygulanan denetimlerin, ekonomi ve ticaret koşullarına uygun, son teknolojinin imkanlarından yararlanarak çağdaş bir anlayışla gerçekleştirilmesini amaçlamakta ve ilgili kamu kurumlarınca belirlenen kıstaslara göre, ithalat ve ihracata konu ürünlerden riskli olanlarının elektronik ortamda kayıt altına alınarak fiziki denetimlerin bu ürünler üzerinde yoğunlaştırılmasına hizmet eden bir bilgi ve kayıt program sistemidir.
Bu çerçevede, ithale konu bir ürünün, kullanıcıların, .... üzerinden beyan ettiği bilgiler çerçevesinde, fiili denetime yönlendirilecek olanları .... aracılığı ile yapılacak risk analizine göre belirleneceği; risk analizi sonucunda fiili denetime yönlendirilmeyen ürünlerin ithal edilebileceğine dair .... referans numarasının doğrudan oluşturulacağı, fiili denetime yönlendirilen ürünlerin ithalat denetimlerinin ise ilgili standarda veya standartlara uygun olarak TSE tarafından yapılacağı, fiili denetimin ilgili standartlarda belirtilen testlerden herhangi birinden olumsuz sonuç alınmadıkça sürdürülerek tamamlanacağı, denetim sonucunda aykırılık tespit edilmemesi ya da ürünün kapsam dışı olduğunun tespit edilmesi halinde ürünün ithal edilebileceğine dair .... referans numarası verileceği, denetimin olumsuz sonuçlanması halinde ise, keyfiyetin TSE tarafından ilgili firmaya bildirileceği, ilgili firmanın test sonucuna itiraz hakkı edebileceği, ürünün, idarece, tekrar fiili denetime tabi tutulabileceği, ikincil mevzuatta (yukarıda bahsi geçen Tebliğlerde) yazılı bulunmakla birlikte, söz konusu yazılı ikincil mevzuatta (31.12.2015 tarihli 29579 (4.Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan “CE” İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği'nin (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2016/9)" ve 30.12.2017 gün ve 30286 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "İthalatta Standartlara Uygunluk Denetimi Tebliği"nde) fiili denetim sonucu olumsuz çıkan ürünlerin ithalini yasaklayan bir hüküm bulunmadığı bilakis;anılan Tebliği"ni....2/2. maddesinde: "Ürünlerin ithaline izin verilmesi veya ürüne dair .... referans numarası oluşturulması, ürünün mutlaka mevzuata uygun ve/veya güvenli olduğu anlamına gelmez" denmek suretiyle, esas itibariyle, .... uygulamasının, fiili denetimlerin riskli ürünlere yoğunlukla kaydırılmasını öngören/sağlayan bir web tabanlı bir kayıt ve denetim etkinlik sistemi olduğu, bu manada, ilgililerce ithalat aşamasında .... referans numarasının alınmamış/sisteme girilmemiş ya da eksik ya da yanlış .... referans numarası ile sisteme girilmiş olunmasının, 4458 Sayılı Gümrük Kanunu'nun 235.maddesinin 1.fıkrasının c bendinde belirlendiği şekli ile; eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşlarca verilecek uygunluk veya yeterlilik belgesi kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca uyuşmazlık konusu işlemlerde, gözetim belgesinin olmadığından dolayı da 4458 sayılı Kanunun 235.maddesinin uygulandığı ifade edildiği görülmekle, gözetim belgesinin anılan maddede sayılan belgelerden olduğunun kabulüne imkan bulunmamaktadır.
Bu durumda, yukarıda yer verilen açıklamalar uyarınca uyuşmazlık konusu olayda 4458 sayılı Kanunun 235.maddesindeki şartların mevcut olmadığı sonucuna ulaşıldığından aksi yönde yapılan değerlendirme ile tesis edilen işlemlerde ve bu işlemlere karşı açılan davayı reddeden mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Erzurum Vergi Mahkemesi'nin 11/07/2018 gün ve E:2017/1220, K:2018/1326 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline, aşağıda dökümü yazılı 270,40 TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın kararın kesinleşmesinden sonra Mahkemesince istinaf yoluna başvurana iadesine, kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere 07/02/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)