(2577 S. K. m. 17) (657 S. K. m. 122) (3201 S. K. m. 85)
İSTEMİN ÖZETİ: Kayseri 1. İdare Mahkemesinin 04/04/2018 gün ve E:2017/521, K:2018/360sayılı kararının istinafen incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf talebinin hukuki dayanağının bulunmadığı, bu nedenle reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17/2. Maddesi uyarınca duruşma yapılmadan dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava; polis memuru olan davacının 2016 yılı performans puanının (3,68) iyi olarak değerlendirilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare mahkemesince; davacı hakkında 01.01.2016 – 31.12.2016 tarihleri arasını kapsayan 2016 Yılı performans değerlendirme formunun incelenmesinden; değerlendirme amiri tarafından formda doldurulan 19 haneden 8'inin "Gözlenen performans ortalama düzeyde" işaretlenmesi suretiyle bu hanelere 3 puan takdir edildiği, 9'unun "Gözlenen performans ortalamanın üzerinde" işaretlenmesi suretiyle bu hanelere 4 puan takdir edildiği, 2 hanenin ise"Gözlenen performans ortalamanın çok üzerinde" ölçeği seçilerek 5 puan takdir edildiği, sonuç itibariyle davacının performans değerlendirme puanının 3.68 (iyi) olarak belirlendiği, bu durumda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, davacı hakkında düzenlenen 2016 yılı performans değerlendirme notunun iyi düzeyde belirlendiği, 2016 yılı performans değerlendirme notunun, değerlendirme amirinin tespit ve kanaatleri doğrultusunda objektif olarak düzenlendiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş olup, davacı tarafından objektif olarak değerlendirme yapılmadığı, hukuka uygun olmadığı ileri sürülerek idare mahkemesi kararının kaldırılması istenilmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 122. maddesinin son fıkrasında, "Kamu kurum ve kuruluşları yürütmekte oldukları hizmetlerin özelliklerini göz önünde bulundurarak memurlarının başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınmak kaydıyla, değerlendirme ölçütleri belirleyebilir." hükmüne yer verilmiştir.
3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun "Personelin performansının değerlendirilmesi" başlıklı 85. maddesinde, "Emniyet Genel Müdürlüğü'nün stratejik plan ve hedefleri doğrultusunda, emniyet teşkilatı çalışanlarının iş başarılarının değerlendirilmesine imkan sağlayacak kurum içi bireysel performans değerlendirme sistemi oluşturulur. Performans değerlendirme sonuçları hizmet gerekleri yanında personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin tespitinde, performansının geliştirilmesinde, kıdem sırasının tespitinde, rütbe terfiinde, görevde yükselmesinde, asli memurluğa atanmasında, branş işlemlerinde, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve eğitiminde, ödüllendirilmesinde, istihdamında ve görev yeri değişikliğinde kullanılabilir. Performansın iyileştirilmesi için alınması gerekli görülen tedbirleri görüşerek önerilerde bulunmak üzere, merkezde Performans Değerlendirme Kurulu oluşturulur. Performans değerlendirmesi yılda en az bir kez yapılır. Değerlendirme sisteminin oluşturulması ve uygulanması, yetersizlik, hizmet içi eğitim, değerlendirme amirleri, haklarında performans değerlendirmesi yapılmayacaklar ve yapılamayanlar, Performans Değerlendirme Kurulunun oluşumu ve çalışmasına ilişkin usul ve esaslar, itiraz başvurusunun yöntemi ve diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Performans değerlendirme formunda yer alacak performans değerlendirme ölçütleri ile ihtiyaç duyulan bilgiler Emniyet Genel Müdürlüğünce belirlenir." hükmü yer almaktadır.
Emniyet Genel Müdürlüğü Kurum İçi Bireysel Performans Değerlendirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinde, "Değerlendirmenin esas amacı; Genel Müdürlükçe üstlenilen görevlerin, belirlenen stratejik plan ve hedeflerin yerine getirilmesinde görevli personelin işindeki başarı düzeyini ölçmek ve personelin mesleki gelişimini sağlayarak kurum hizmetlerinin verimini arttırmaktır.
(2) Değerlendirmede açıklık ve şeffaflık esastır.
(3) Değerlendirme amirleri, personelin performansını adil, tarafsız, önyargısız ve doğru bir şekilde değerlendirmek zorundadır.
(4) Performans değerlendirme sonuçları hizmet gerekleri yanında personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin tespitinde, performansının geliştirilmesinde, kıdem sırasının tespitinde, rütbe terfiinde, görevde yükselmesinde, asli memurluğa atanmasında, branş işlemlerinde, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve eğitiminde, ödüllendirilmesinde, istihdamında ve görev yeri değişikliğinde kullanılabilir."; "Performans gözlem ve takip formu" başlıklı 10. maddesinde, "(1) Performans gözlem ve takip formu; personelin performansının yıl boyu izlenmesini, performans değerlendirme formu doldurulurken değerlendirme amirlerinin değerlendirme hatalarına düşmemelerini sağlamayı amaçlayan ve değerlendirme amirinin, doğru, tarafsız, adil ve objektif bir değerlendirme yapabilmesine imkân sağlamak amacıyla, kayıt giren amirin kanaat ve algısına dayalı mütalaasını belirttiği, esas değerlendirmeye hazırlayıcı nitelikte, sadece değerlendirme amirlerinin göreceği ve bilgi edinme hakkı kapsamı dışında olan formdur."; "Performans değerlendirme formu" başlıklı 12. maddesinde, "(1) Personelin kimlik bilgileri, çalıştığı birim ve görevine ilişkin bilgilerin de yer aldığı performans değerlendirme formu aşağıdaki unsurları içerir.
a) Performans alanı: Birbiri ile benzerlik gösteren performans değerlendirme ölçütlerinin yer aldığı kısımdır.
b) Performans değerlendirme ölçütleri: Hakkında performans değerlendirmesi yapılan personelin, performans değerlendirilmesinde kullanılan ve performans değerlendirme alanı içerisinde bulunan görevi ile ilgili göstermesi beklenilen davranışlardır.
c) Bireysel performans göstergeleri: Değerlendirme amirlerinin performans değerlendirme ölçütlerini değerlendirmelerine yardımcı olmak amacıyla görevin yerine getirilmesinde personelden beklenilen işe yönelik davranışlardır.
(2) ............................
(5) Performans değerlendirme formu doldurulurken değerlendirilen personelin değerlendirme dönemi içerisindeki PBS’de yer alan; izin, rapor, ödül, sürücü belgesi sınıfı, ceza ve soruşturma bilgileri ile formun doldurulmasında ihtiyaç duyulacak diğer bilgiler, değerlendirme amirlerine PBS’de gösterilir.
(6) Genel Müdürlüğün görevleri, stratejik plan ve hedefleri doğrultusunda birimler için sayılabilir iş, işlem ve formalitelerin belirlenmesi halinde bunların hangi performans değerlendirme ölçütü için hangi oranda kullanacağı Kurulun kararıyla belirlenir."; "Değerlendirme süreci" başlıklı 17. maddesinde, "(1) Değerlendirme amirleri, personelinin çalışmalarını yakından takip eder, değerlendirme formunu doldurmadan önce bu Yönetmelikte belirtilen genel esaslara uygun değerlendirme yapacağına ilişkin beyanı onayladıktan sonra değerlendirmesini yapar.
(2) Birinci değerlendirme amiri, performans değerlendirme formunda bulunan performans değerlendirme ölçütlerine ilişkin gözlem ve algılarını değerlendirme ölçeklerinden uygun olanı işaretlemek sureti ile değerlendirir. Birinci değerlendirme amiri değerlendirmesi bittikten sonra yaptığı değerlendirmeyi onaylar.
(3) Birinci değerlendirme amirinin değerlendirmesinden sonra ikinci değerlendirme amiri, varsa sadece birinci değerlendirme amirinin değerlendirmesindeki katılmadığı performans değerlendirme ölçütüne/ölçütlerine ilişkin değerlendirmesini yapar. Diğer performans değerlendirme ölçütleri birinci değerlendirme amirinin değerlendirmesi ile aynı olarak hesaplanır. İkinci değerlendirme amiri değerlendirmesi bittikten sonra yaptığı değerlendirmeyi onaylar.
(4) Değerlendirme zamanı içerisinde birim amirleri ve şube müdürleri; gerekli görmeleri halinde, performans değerlendirme formunda bulunan değerlendirme yapmak istedikleri performans değerlendirme ölçütlerine ilişkin gözlem ve algılarını değerlendirme ölçeklerinden uygun olanı işaretlemek sureti ile değerlendirir. Değerlendirmesi bittikten sonra yaptığı değerlendirmeyi onaylar."; "Performans değerlendirme puanı" başlıklı 18. maddesinde, "(1) Birinci değerlendirme amirinin değerlendirme ölçütü için seçmiş olduğu değerlendirme ölçeği ile değerlendirme yapılan ölçütün ağırlık katsayısının çarpımı, değerlendirme ölçütünün birinci değerlendirme amiri tarafından belirlenen puanını oluşturur.
(2) İkinci değerlendirme amirinin, birinci değerlendirme amirinden farklı olarak değerlendirme ölçütü için seçmiş olduğu değerlendirme ölçeği ile değerlendirme yapılan ölçütün ağırlık katsayısının çarpımı, performans değerlendirme ölçütünün ikinci değerlendirme amiri tarafından belirlenen puanını oluşturur. İkinci değerlendirme amiri tarafından işaretleme yapılmayan ölçütler için ikinci değerlendirme amirinin puanı, birinci değerlendirme amiri ile aynıdır.
(3) 7. maddenin yedinci fıkrası kapsamında yapılacak değerlendirmelerde; değerlendirme amirlerinden farklı olarak seçilen değerlendirme ölçütü için seçilen değerlendirme ölçeği ile değerlendirme yapılan ölçütün ağırlık katsayısının çarpımı, performans değerlendirme ölçütünün birim amiri, şube müdürleri tarafından belirlenen puanlarını oluşturur.
(4) Her bir ölçüt için değerlendirme yapan amirlerce oluşturulan puanların aritmetik ortalaması ile elde edilen sonuç performans değerlendirme ölçütünün puanını oluşturur.
(5) Her bir performans alanının puanları, alanın içinde bulunan performans değerlendirme ölçütlerinin puanlarının toplamıdır. Performans alan puanlarının aritmetik ortalaması ise personelin performans değerlendirme puanıdır. Bu hesaplama PBS üzerinden yapılır.
(6) Performans değerlendirme ölçütleri için belirlenen ağırlık katsayıları her bir performans alanı için toplamda 1 olacak şekilde dağıtılır.
(7) Performans değerlendirme puanı; 1,00 ila 5,00 (bu puanlar dahil) arasındaki puanlardır. Virgülden sonra 2 basamak kullanılır. Virgülden sonra var ise üçüncü ve sonraki basamaklar, ikinci basamağı bir değer arttırmak sureti ile yukarı yuvarlanır.
(8) Performans değerlendirme puanları aşağıdaki şekilde derecelendirilir.
a) Yetersiz performans değerlendirme puanı; 1,00 ila 1,99 (bu puanlar dahil) arasındaki puanlardır.
b) Yeterli ama kendisini geliştirmesi gerekir performans değerlendirme puanı; 2,00 ila 2,99 (bu puanlar dahil) arasındaki puanlardır.
c) İyi performans değerlendirme puanı; 3,00 ila 3,99 (bu puanlar dahil) arasındaki puanlardır.
ç) Çok iyi performans değerlendirme puanı; 4,00 ila 5,00 (bu puanlar dahil) arasındaki puanlardır."; "Performans değerlendirme puanının duyurulması" başlıklı 19. maddesinde, "(1) Değerlendirme işlemi tamamlandıktan sonra performans değerlendirme puanı elektronik ortamda ilgili personelin bilgisine sunulur. Buna ilişkin uygulama Personel Dairesi Başkanlığınca belirlenir ve personele duyurulur." hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen Yasa ve Yönetmelikte; performans değerlendirme sonuçları, hizmet gerekleri yanında personelin; başarı, yeterlilik ve ehliyetlerinin tespitinde, performansının geliştirilmesinde, kıdem sırasının tespitinde, rütbe terfiinde, görevde yükselmesinde, asli memurluğa atanmasında, branş işlemlerinde, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve eğitiminde, ödüllendirilmesinde, istihdamında ve görev yeri değişikliğinde kullanılabileceği hükme bağlanmış olup, performans değerlendirme notunun dava konusu edilmesi halinde, yargı yerlerince, hukukilik denetimi kapsamında, personelin performansının adil, tarafsız, önyargısız ve doğru bir şekilde değerlendirilip değerlendirilmediğinin tespit edilerek karara bağlanacağı kuşkusuzdur.
Görevli personelin işindeki başarı düzeyini ölçmek ve personelin mesleki gelişimini sağlayarak kurum hizmetlerinin verimini arttırmak amacıyla getirilen performans değerlendirmesi her yıl için yeniden düzenlenen ve ilgili kamu görevlisinin o yıl içindeki başarı, verimlilik ve gayretlerini ölçmek üzere düzenlenmekte olup yetkili amirlerin performans değerlendirme ölçütlerine ilişkin gözlem ve algılarını içeren performans değerlendirme formlarında yer alan soruların nitelikleri itibariyle gözlem ve kanaate dayalı cevapları gerektirmesine ve dolayısıyla idareye bu sorulara verilen yanıtların gerçekliğini somut bilgi ve belgelerle kanıtlama zorunluluğu yükletilmemesine karşılık, değerlendirme amirlerinin, personelin performansını adil, tarafsız, önyargısız ve doğru bir şekilde değerlendirmek zorunda olması karşısında hukuki denetimin yapılabilmesi için Performans gözlem ve takip formu ile performans değerlendirme formunda yer alan değerlendirmelerin bu değerlendirmeye yol açan nedenlerin ve idarenin sunacağı bu değerlendirmelere dayanak olan bilgi ve belgelerin hizmete etkisinin somut olarak ortaya konulması gerekmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Kayseri İl Emniyet Müdürlüğü, Kocasinan İlçe Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacıya, 2016 yılı için 5'lik puan sisteminde performans değerlendirme notunun 3,68 olarak düzenlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen Yasa ve Yönetmelik hükümleri ile, performans değerlendirmesinde bulunacak amirlere, gözlem ve algılarına dayalı olarak personelin performans değerlendirme formunu doldurma yetkisi tanınmış ise de, amirlerin bu yetkilerini somut bilgi ve belgelere dayalı olarak adil, tarafsız, önyargısız, objektif, memurun mevcut başarısını ve mesleki gelişimini ortaya koyacak şekilde kullanmaları ve performans değerlendirme notunun da dava konusu edilebilmesi halinde yargı yerlerinde anılan yetkinin bu ölçüler dahilinde kullanıldığının ortaya konulması gerekmektedir.
Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerden; 2016 yılı içerisinde herhangi bir disiplin cezası almayan ve herhangi bir inceleme ve soruşturma da geçirmeyen davacının, anılan dönemde görevinde yetersizliğine, başarısızlığına ve olumsuz tutum ve davranışlarına ilişkin, diğer bir ifadeyle performans değerlendirmesinin 3.68 puanla değerlendirmesini gerektirecek herhangi bir somut bilgi ve belge sunulmamıştır.
Bu durumda; davacı hakkında performans değerlendirme formunda yer alan değerlendirmelerin yetkili amirlerin gözlem ve algılarına dayandığı, ancak bunları destekleyecek somut hiçbir bilgi ve belge sunulamadığı göz önüne alındığında, dava konusu işlemde, objektif ölçütlere ve hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline; aşağıda dökümü gösterilen yargılama giderlerinden, mahkeme ve istinaf safhasında davacı tarafından yapılan 344,90TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine; posta gideri avanslarından artan miktarın taraflara iadesine, 04/04/2019 tarihinde oybirliği ile kesin olarak karar verildi. (¤¤)